Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.11.1-3.11.13

凯索·昆克蒂乌斯的暴力行径与护民官的死罪指控

第 137 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在执政官征兵与护民官阻挠的冲突加剧之际,贵族青年凯索·昆克蒂乌斯凭其过人的武力压制了护民官和平民。为此,护民官奥卢斯·维尔吉尼乌斯对凯索提起死罪指控,将法案之争转变为针对凯索个人的审判。

§3.11.1at ex parte altera consules in conspectu eorum positis sellis dilectum habebant.
然而在另一边,执政官们在他们的注视下安放好椅子,正在进行征兵。
eo decurrunt tribuni contionemque secum trahunt.
护民官们朝那里奔去,并把群众集会也带了过去。
citati pauci velut rei experiundae causa, et statim vis coorta.
少数人被点名召唤,仿佛是为了试探情况,冲突随即爆发。
§3.11.2quemcumque lictor iussu consulis prendisset, tribunus mitti iubebat; neque suum cuique ius modum faciebat, sed virium spes, et manu obtinendum erat, quod intenderes.
无论扈从根据执政官的命令逮捕了谁,护民官都下令将其释放;个人的权利并不能为任何人划定界限,相反,对力量的指望决定了一切,你所企图的事情必须用武力来夺取。
§3.11.3quem ad modum se tribuni gessissent in prohibendo dilectu, sic se patres in lege, quae per omnes comitiales dies ferebatur, impedienda gerebant.
正如护民官们在阻止征兵时所表现的那样,贵族们在阻挠那项在每个民会日都被提出的法案时,也表现出同样的态度。
§3.11.4initium erat rixae, cum discedere populum iussissent tribuni, quod patres se submoveri haud sinebant.
混战的起因是,当护民官命令民众散开时,贵族们却不容许自己被驱离。
nec fere seniores rei intererant, quippe quae non consilio regenda, sed permissa temeritati audaciaeque esset.
年长者几乎没有参与此事,因为这桩冲突不是靠理智来引导的,而是被委诸于轻率和大胆。
§3.11.5multum et consules se abstinebant, ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent.
执政官们也极力克制,以免在混乱的事态中,将自己的威严送给任何人去侮辱。
§3.11.6caeso erat Quinctius, ferox iuvenis qua nobilitate gentis, qua corporis magnitudine et viribus.
当时有凯索·昆克蒂乌斯,一个凶悍的青年,他既因家族的显贵,又因身材的魁梧和力量而引人注目。
ad ea munera data a diis et ipse addiderat multa belli decora facundiamque in foro, ut nemo non lingua, non manu promptior in civitate haberetur.
除了神明赐予的这些天赋外,他自己还在战场上立下许多军功,并在广场上展现出雄辩之才,以至于在城邦中,人们认为没有任何人在言辞或行动上比他更敏捷。
§3.11.7hic cum in medio patrum agmine constitisset eminens inter alios, velut omnes dictaturas consulatusque gerens in voce ac viribus suis, unus impetus tribunicios popularesque procellas sustinebat.
当他站在贵族队伍的中央、在众人中脱颖而出时,仿佛凭着自己的声音和力量承担了所有的独裁官职和执政官职,他独自一人抵挡着护民官的冲击和民众的暴风雨。
§3.11.8hoc duce saepe pulsi foro tribuni, fusa ac fugata plebes est; qui obvius fuerat, mulcatus nudatusque abibat, ut satis appareret, si sic agi liceret, victam legem esse.
在他作为领袖的情况下,护民官们经常被赶出广场,平民也被驱散和击溃;任何迎面撞上他的人,离去时都落得遍体鳞伤、衣服被剥光的下场,以至于充分显现出:如果允许这样干下去,法案就注定要失败。
§3.11.9tum prope iam perculsis aliis tribunis A. Verginius ex collegio unus Caesoni capitis diem dicit.
这时,在其他护民官已经几乎气馁的情况下,护民官团中唯一的奥卢斯·维尔吉尼乌斯对凯索提起了死罪起诉。
atrox ingenium accenderat eo facto magis quam conterruerat; eo acrius obstare legi, agitare plebem, tribunos velut iusto persequi bello.
这一举动非但没有吓倒凯索,反而进一步激怒了他那凶悍的性情;他因此更加激烈地反对法案,煽动平民,并像进行正式战争一样追击护民官们。
§3.11.10accusator pati reum ruere invidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere; legem interim non tam ad spem perferendi quam ad lacessendam Caesonis temeritatem ferre.
起诉人听任被告自取灭亡,并为自己的指控提供仇恨的烈火和素材;与此同时,他提出法案,与其说是抱有通过的希望,不如说是为了挑衅凯索的轻率。
§3.11.11ibi multa saepe ab iuventute inconsulte dicta factaque in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium.
在那里,青年们经常轻率说出和做出的许多事情,都被归咎于已经被怀疑的凯索一人的性格。
§3.11.12tamen legi resistebatur.
然而,法案仍旧遭到抵抗。
et A. Verginius identidem plebi: “ecquid sentitis iam vos, Quirites, Caesonem simul civem et legem, quam cupitis, habere non posse?
奥卢斯·维尔吉尼乌斯一再对平民说:“罗马公民们,难道你们现在还不明白,你们不能同时既拥有凯索这个公民,又拥有你们所渴望的法案吗?
§3.11.13quamquam quid ego legem loquor? libertati obstat;
然而,我为什么要谈论法案?
omnes Tarquinios superbia exsuperat.
他阻碍了自由;他的傲慢超越了所有的塔文。
expectate, dum consul aut dictator fiat, quem privatum viribus et audacia regnantem videtis.
等他成为执政官或独裁官吧,这个你们看到在身为私人时就凭武力和大胆实行统治的家伙!
” adsentiebantur multi pulsatos se querentes et tribunum ad reum peragendum ultro incitabant.
”许多人表示赞同,抱怨自己挨了打,并主动煽动护民官将对被告的起诉进行到底。

词汇与语法注释

  1. 3.11.1velut rei experiundae causa — 动形容词(gerundive)的属格。`rei experiundae` 修饰 `causa`,表示目的:“为了试探情况”。
  2. 3.11.2neque suum cuique ius modum faciebat, sed virium spes — 后半句 `sed virium spes` 之后省略了动词短语 `modum faciebat`,意为“并非各人的权利,而是对力量的期盼划定了(行动的)界限”。
  3. 3.11.4quippe quae non consilio regenda, sed permissa temeritati audaciaeque esset. — `quippe quae` 引导带虚拟式(`esset`)的原因关系从句。先行词在文脉上指代前文的混战(`rixa`)或事态(`res`)。在 `regenda` 之后省略了 `esset`。
  4. 3.11.5ne cui in conluuione rerum maiestatem suam contumeliae offerrent — `cui` 是不定代词 `aliquis` 在 `ne` 之后脱落首音节 `ali-` 后的与格形式。`maiestatem` 为直接宾语,`contumeliae` 为表示目的或结果的与格(双与格句型)。
  5. 3.11.6qua nobilitate gentis, qua corporis magnitudine et viribus — `qua... qua...` 是表示“既因……又因……”的关联副词。它们分别伴随着表示手段或性质的夺格(`nobilitate`, `magnitudine`, `viribus`)进行并列。
  6. 3.11.10accusator pati reum ruere invidiaeque flammam ac materiam criminibus suis suggerere — `pati` 是历史不定式(主语为 `accusator`)。`reum ruere ... suggerere` 是作 `pati` 宾语的“对格加不定式”(A.C.I.)结构,表明起诉人听任被告(`reum`)自取灭亡并亲自提供仇恨的烈火和起诉材料。
  7. 3.11.11in unius Caesonis suspectum incidunt ingenium — 主语是 `multa ... dicta factaque`。动词短语 `incidere in` 在此意为“归咎于、落到……头上”。表示青年们的许多轻率言行都被归罪于本就受到怀疑的凯索一人的性格。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.11.1-3.11.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.11.1-3.11.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。