§29.3.1tum a Mandonio evocati in concilium conquestique ibi clades suas increpitis auctoribus belli legatos mittendos ad arma tradenda deditionemque faciendam censuere.
随后,他们被曼多尼乌斯召集到集会中,并在那里哀悼自己的惨败,在谴责了战争的怂恿者之后,决定派使节去交出武器并进行投降。
§29.3.2quibus culpam in auctorem belli Indibilem ceterosque principes, quorum plerique in acie cecidissent, conferentibus tradentibusque arma et dedentibus sese responsum est in deditionem ita accipi eos, §29.3.3si Mandonium ceterosque belli concitores tradidissent vivos; si minus, exercitum se in agrum Ilergetum Ausetanorumque et deinceps aliorum populorum inducturos.
这些使节将罪责归咎于战争的起因者因迪比利斯以及其他大多数已在战场上阵亡的领袖,并在交出武器、主动投降时,得到了这样的答复:只有在下列条件下,他们的投降才会获得接受:如果他们能活捉并交出曼多尼乌斯及其他战争的煽动者;否则,罗马军队将开进伊莱尔格特人和奥塞塔尼人的领地,并依次开进其他各部落的领地。
§29.3.4haec dicta legatis renuntiataque in concilium.
这些话被传达给使节,并反馈到集会中。
ibi Mandonius ceterique principes conprehensi et traditi ad supplicium.
在那里,曼多尼乌斯和其他领袖被逮捕并送去处刑。
§29.3.5Hispaniae populis reddita pax; stipendium eius anni duplex et frumentum sex mensum imperatum sagaque et togae exercitui; et obsides ab triginta ferme populis accepti.
西班牙各部落恢复了和平;他们被勒令缴纳该年双倍的贡税和六个月的粮食,并为军队提供斗篷和托加;同时,从大约三十个部落中收取了人质。
§29.3.6ita Hispaniae rebellantis tumultu haud magno motu intra paucos dies concito et compresso in Africam omnis terror versus.
就这样,反叛的西班牙的骚乱在几天之内被挑起又被平息,没有引起太大的动荡,所有的恐怖都转向了非洲。
§29.3.7C. Laelius nocte ad Hipponem Regium cum accessisset, luce prima ad populandum agrum sub signis milites sociosque navales duxit.
盖乌斯·莱利乌斯在夜间接近希波·雷吉乌斯,拂晓时分,他率领士兵和海军盟友在军旗之下前往掠夺这片土地。
§29.3.8omnibus pacis modo incuriose agentibus magna clades inlata; nuntiique trepidi Carthaginem terrore ingenti conplevere, classem Romanam Scipionemque imperatorem — et fama fuerat iam in Siciliam transgressum advenisse.
由于所有人都像在和平时期那样毫无戒备地活动,罗马人给他们带来了巨大的灾难;惊慌失措的信使使迦太基陷入了极大的恐慌,声称罗马舰队和将领塞克斯图斯(即塞基皮奥)——当时已有传言称他已渡海抵达西西里——已经到来。
§29.3.9nec quot naves vidissent, nec quanta manus agros popularetur, satis gnari omnia in maius metu augente accipiebant.
由于既不十分清楚看到了多少艘船,也不清楚有多大的一支队伍在掠夺田野,他们在恐惧的驱使下把一切都夸大了。
itaque primo terror pavorque, dein maestitia animos incessit: §29.3.10tantum fortunam mutasse, ut, qui modo ipsi exercitum ante moenia Romana habuissent victores stratisque tot hostium exercitibus omnes Italiae populos aut vi aut voluntate in deditionem accepissent, §29.3.11ii verso Marte Africae populationes et obsidionem Carthaginis visuri forent, nequaquam pari ad patienda ea robore ac Romani fuissent.
因此,起初是惊恐和慌乱,继而悲哀袭上了他们的心头:他们哀叹命运竟然发生了如此巨大的逆转,以至于不久前他们自己还作为胜利者将军队驻扎在罗马城墙前,在击溃了敌人如此多的军队后,通过武力或自愿接受了意大利所有部落的投降,而如今,随着战局逆转,他们却将目睹非洲遭受蹂躏和迦太基被围困,而他们承受这些灾难的力量决不能与罗马人曾经拥有的力量相比。
illis Romanam plebem, §29.3.12illis Latium iuventutem praebuisse maiorem semper frequentioremque pro tot caesis exercitibus subolescentem; §29.3.13suam plebem inbellem in urbe, inbellem in agris esse; mercede parari auxilia ex Afris, gente ad omnem auram spei mobili atque infida.
对罗马人而言,罗马平民,对他们而言,拉提姆提供了总是更多、更频繁、并成长起来以替代如此多被歼灭军队的青年;而他们自己的平民在城里不能战,在乡间不能战;辅助兵则是花钱从非洲人中招募的,这是一个随着希望的任何微风而动摇且不忠诚的民族。
§29.3.14iam reges, Syphacem post conloquium cum Scipione alienatum, Masinissam aperta defectione infestissimum hostem.
如今在诸王中,西法克斯在与塞基皮奥会谈后已经疏远,而马西尼萨则通过公开叛变成为最凶恶的敌人。
§29.3.15nihil usquam spei, nihil auxilii esse.
各处毫无希望,毫无援助。
nec Magonem ex Gallia movere tumultus quicquam nec coniungere sese Hannibali, et Hannibalem ipsum iam et fama senescere et viribus.
马戈既不能在高卢煽动任何动乱,也不能与汉尼拔会合,而汉尼拔本人在名声和力量上都已日渐衰退。