Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §29.10.1-29.10.8

里基尼乌斯军中的疫病与迎奉伊达山之母的预言

第 953 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官里基尼乌斯向元老院报告军队遭受疫病及他无法出席选举的情况,并提议任命独裁官。同时,《西比拉神谕书》中发现预言,称将伊达山之母迎至罗马便可战胜外敌,罗马人开始商讨运输方法。

§29.10.1iam comitiorum adpetebat tempus, cum a P. Licinio consule litterae Romam allatae, se exercitumque suum gravi morbo adflictari, nec sisti potuisse, ni eadem vis mali aut gravior etiam in hostes ingruisset; §29.10.2itaque, quoniam ipse venire ad comitia non posset, si ita patribus videretur, se Q. Caecilium Metellum dictatorem comitiorum causa dicturum; exercitum Q. Caecili dimitti e re publica esse; §29.10.3nam neque usum eius ullum in praesentia esse, cum Hannibal iam in hiberna suos receperit, et tanta incesserit in ea castra vis morbi, ut, nisi mature dimittantur, nemo omnium superfuturus videatur.
选举的时刻已经临近,此时执政官普布利乌斯·里基尼乌斯从罗马送来信件,称他自己和他的军队正遭受重病折磨,如果不是同样严重、甚至更严重的疫病也袭击了敌人,局势本无法得到控制;因此,既然他自己无法亲自参加选举,如果元老院认为可行,他将指定昆图斯·凯基利乌斯·梅特鲁斯为独裁官以主持选举;而解散昆图斯·凯基利乌斯的军队对国家是有利的;因为目前已经没有使用它的必要,既然汉尼拔已经将他的军队撤回冬营,且该营地中疫病横行,以至于如果不及时解散,似乎所有人中将无一幸存。
ea consuli a patribus facienda, ut e re publica fideque sua duceret, permissa.
元老院准许执政官按照他认为符合国家利益和自身职责的方式去办理这些事情。
§29.10.4civitatem eo tempore repens religio invaserat invento carmine in libris Sibyllinis propter crebrius eo anno de caelo lapidatum inspectis, §29.10.5quandoque hostis alienigena terrae Italiae bellum intulisset, eum pelli Italia vincique posse, si mater Idaea a Pessinunte Romam advecta foret.
当时,由于那一年天降石雨异常频繁,人们查阅了《西比拉神谕书》,并在其中发现了一首诗,突如其来的宗教恐慌随即袭击了城邦:诗中写道,每当外邦敌人向意大利土地发动战争时,只要将伊达山之母从佩西努斯运到罗马,就能将他赶出意大利并予以击败。
§29.10.6id carmen ab decemviris inventum eo magis patres movit, quod et legati, qui donum Delphos portaverant, referebant et sacrificantibus ipsis Pythio Apollini laeta exta fuisse et responsum oraculo editum, maiorem multo victoriam, quam cuius ex spoliis dona portarent, adesse populo Romano.
这首由十人官发现的诗句更加打动了议员们,因为前往德尔斐送礼的使者们也汇报了同样的情况,而且当他们自己向皮托阿波罗献祭时,内脏呈现吉兆,神谕也给出解答:罗马人民即将获得一场远比他们正用其战利品来赠送礼物的以前那场胜利还要伟大得多的胜利。
§29.10.7in eiusdem spei summam conferebant P. Scipionis velut praesagientem animum de fine belli, quod depoposcisset provinciam Africam.
他们还将普布利乌斯·塞基皮奥因要求将非洲作为其行省而展现出的、仿佛预示着战争结束的先见之明,归结为这一相同希望的最高体现。
§29.10.8itaque, quo maturius fatis, ominibus oraculisque portendentis sese victoriae compotes fierent, id cogitare atque agitare, quae ratio transportandae Romam deae esset.
因此,为了能更快地获得命运、预兆和神谕所预示的胜利,他们开始思考并商讨用何种方法将这位女神运送到罗马。

词汇与语法注释

  1. §29.10.1nec sisti potuisse — 间接引语中表示条件句主句(结论句)的不定式。在直接引语中,这相当于与过去事实相反的条件句主句 *nec sisti potuit*(或 *potuisset*),依赖于 *litterae allatae* 中隐含的报告意向。
  2. §29.10.4propter crebrius eo anno de caelo lapidatum — `de caelo lapidatum` 是无人称被动动词完成时分词中性单数的名词化用法,意为“天降石雨”。它由比较级副词 `crebrius`(比平时更频繁地)修饰,并作为介词 `propter` 的宾语。
  3. §29.10.6sacrificantibus ipsis Pythio Apollini laeta exta fuisse — `sacrificantibus ipsis` 是现在分词的与格(“当他们自己献祭时”),作为所有与格(或利益与格)修饰 `exta fuisse`(有吉利的内脏)。整个短语是依赖于 `referebant`(报告说)的“对格加不定式”间接引语结构的一部分。
  4. §29.10.8id cogitare atque agitare — `cogitare` 和 `agitare` 是历史不定式,用来代替主句中的未完成过去时(或完成时)谓语动词,其主语为主格(此处指隐含的议员们)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §29.10.1-29.10.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.10.1-29.10.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。