§28.11.1in civitate tanto discrimine belli sollicita, cum omnium secundorum adversorumque causas in deos verterent, multa prodigia nuntiabantur: §28.11.2Tarracinae Iovis aedem, Satrici Matris Matutae de caelo tactam; Satricanos haud minus terrebant in aedem Iovis foribus ipsis duo perlapsi angues; ab Antio nuntiatum est cruentas spicas metentibus visas esse; §28.11.3Caere porcus biceps et agnus mas idem feminaque natus erat; et Albae duo soles visos ferebant et nocte Fregellis lucem obortam.
在因如此巨大的战争危机而忧虑不安的城邦中,由于人们将所有顺境与逆境的原因都归结于神明,许多不祥之兆被报告出来:在塔拉基纳,朱庇特的神殿,在萨特里库姆,马特尔·马图塔的神殿被雷电击中;同样令萨特里库姆人恐惧的是,两条蛇通过大门本身爬入了朱庇特的神殿;从安提乌姆传来报告,收割庄稼的人看到了带血的麦穗;在凯雷,一只双头猪和一只兼具雌雄的羔羊出生了;在阿尔巴,据说人们看到了两个太阳,在弗雷格莱,夜间升起了光芒。
§28.11.4et bos in agro Romano locutus, et ara Neptuni multo manasse sudore in circo Flaminio dicebatur, et aedes Cereris, Salutis, Quirini de caelo tactae.
并且,据说在罗马的领土上牛说了话,弗拉米尼乌斯竞技场的涅普顿祭坛流出了许多汗水,刻瑞斯、萨卢斯和奎里努斯的神殿被雷电击中。
prodigia consules hostiis maioribus procurare iussi §28.11.5et supplicationem unum diem habere.
执政官们被命令用较大的牺牲兽来祓除这些不祥之兆,并举行一天的祈愿式。
§28.11.6ea ex senatus consulto facta.
这些事是根据元老院决议进行的。
plus omnibus aut nuntiatis peregre aut visis domi prodigiis terruit animos hominum ignis in aede Vestae extinctus, caesaque flagro est Vestalis, cuius custodia eius noctis fuerat, iussu P. Licini pontuficis.
比所有在外地报告或在国内看见的不祥之兆更令人们感到恐惧的,是维斯塔神殿中火熄灭了,当晚负责值守的维斯塔贞女,在最高祭司普布利乌斯·利基尼乌斯的命令下被用鞭子抽打。
§28.11.7id quamquam nihil portendentibus deis ceterum neglegentia humana acciderat, tamen et hostiis maioribus procurari et supplicationem ad Vestae haberi placuit.
尽管这件事的发生是因为人类的疏忽,而非神明预示着什么,但人们还是决定用较大的牺牲兽进行祓除,并在维斯塔神殿举行祈愿。
priusquam proficiscerentur consules ad bellum, §28.11.8moniti a senatu sunt, ut in agros reducendae plebis curam haberent: deum benignitate summotum bellum ab urbe Romana et Latio esse, et posse sine metu in agris habitari; minime convenire Siciliae quam Italiae colendae maiorem curam esse.
在执政官出发前去参战之前,元老院告诫他们,要注意引导平民返回田野:他们说,由于神明的仁慈,战争已从罗马城和拉提乌姆撤离,人们可以毫无恐惧地在田野里居住;对西西里的耕作给予比对意大利更大的关注是极其不妥的。
§28.11.9sed res haudquaquam erat populo facilis, et liberis cultoribus bello absumptis et inopia servitiorum et pecore direpto villisque dirutis aut incensis.
但这对民众来说,这件事情决非易事,因为自由的耕作者已被战争消灭,且奴隶匮乏,家畜被劫掠,农舍也被摧毁或烧毁。
§28.11.10magna tamen pars auctoritate consulum compulsa in agros remigravit.
然而,大部分人在执政官权威的迫使下还是返回了田野。
moverant autem huiusce rei mentionem Placentinorum et Cremonensium legati, querentes agrum suum ab accolis Gallis incursari ac vastari, magnamque partem colonorum suorum dilapsam esse, et iam infrequentis se urbes, agrum vastum ac desertum habere.
而对此事的提及,则是由普拉肯提亚和克雷莫纳的使节们发起的,他们抱怨说自己的土地正受到邻近高卢人的侵扰和蹂躏,他们的殖民者大部分已经离散,现在他们所拥有的只是人口稀少的城市和荒凉废弃的土地。
§28.11.11Mamilio praetori mandatum, ut colonias ab hoste tueretur; consules ex senatus consulto edixerunt, ut qui cives Cremonenses atque Placentini essent, ante certam diem in colonias reverterentur.
法务官马米利乌斯被授权保护殖民地免受敌人侵害;执政官们根据元老院的决议发布告示,命令凡是克雷莫纳和普拉肯提亚的公民,均应在特定日期前返回殖民地。
principio deinde veris et ipsi ad bellum profecti sunt.
随后,在初春时节,他们自己也出发前去参战。
§28.11.12Q. Caecilius consul exercitum ab C. Nerone L. Veturius a Q. Claudio propraetore accepit novisque militibus, quos ipse conscripserat, supplevit.
执政官昆图斯·凯基利乌斯从盖乌斯·内罗手中接管了军队,卢基乌斯·维图里乌斯则从前法务官昆图斯·克劳狄乌斯手中接管,并各自用自己征募的新兵进行了补充。
§28.11.13in Consentinum agrum consules exercitum duxerunt passimque depopulati, cum agmen iam grave praeda esset, in saltu angusto a Bruttiis iaculatoribusque Numidis turbati sunt, §28.11.14ita ut non praeda tantum sed armati quoque in periculo fuerint.
执政官们将军队带入孔森蒂亚的领地,到处进行蹂躏,当队伍因战利品而变得沉重时,他们在狭窄的林地中受到了布鲁提乌姆人和努米迪亚投枪兵的骚扰,以至于不仅战利品,连武装士兵也陷入了危险之中。
maior tamen tumultus quam pugna fuit, et praemissa praeda incolumes legiones in loca culta evasere.
然而,混乱大于真正的战斗,在将战利品预先送走后,军团毫发无损地脱险进入了开垦地区。
§28.11.15inde in Lucanos profecti.
他们从那里前往卢卡尼亚人处。
ea sine certamine tota gens in dicionem populi Romani rediit.
整个部族未经战斗便重新归顺于罗马人民的统治。