§22.29.1tum Fabius primo clamore paventium audito, dein conspecta procul turbata acie “ita est,” inquit “celerius quam timui deprendit fortuna temeritatem.
这时,费比乌斯先是听到了惊恐之人的第一声呼喊,接着又望见远处混乱的战线,说道:“果然如此,命运捕捉到轻率,比我所担心的还要快。
§22.29.2Fabio aequatus imperio Hannibalem et virtute et fortuna superiorem videt.
与费比乌斯权力平等的那个人,现在看到汉尼拔在勇气和命运上都更胜一筹了。
sed aliud iurgandi suscensendique tempus erit; nunc signa extra vallum proferte: victoriam hosti extorqueamus, confessionem erroris civibus.
但责备和发怒将另有时间;现在把军旗抬到壕堑外面去:让我们从敌人手中夺走胜利,从同胞那里夺走对错误的承认。
” §22.29.3iam magna ex parte caesis aliis, aliis circumspectantibus fugam Fabiana se acies repente velut caelo demissa ad auxilium ostendit.
” 此时,一部分人已被杀伤大半,其余的人正在四处寻找逃路,费比乌斯的战线突然显现,仿佛自天而降来施以援手。
§22.29.4itaque priusquam ad coniectum teli veniret aut manum consereret, et suos a fuga effusa et ab nimis feroci pugna hostis continuit.
因此,在到达投枪射程之内或交手白兵战之前,他既阻止了己方仓皇逃窜,又遏制了敌人过于凶猛的攻势。
qui solutis ordinibus vage dissipati erant, undique confugerunt ad integram aciem; qui plures simul terga dederant, §22.29.5conversi in hostem volventesque orbem nunc sensim referre pedem, nunc conglobati restare.
那些队伍被冲散、四处流散的人,纷纷从各处逃往完好无损的战线;那些曾一同转身逃跑的多路人马,重新转向敌人并结成圆阵,时而缓缓退步,时而聚集固守。
ac iam prope una acies facta erat victi atque integri exercitus inferebantque signa in hostem, §22.29.6cum Poenus receptui cecinit, palam ferente Hannibale ab se Minucium, se ab Fabio victum.
此时,战败的军队与完好无损的军队已几乎融为一条战线,并向着敌人推进军旗,这时迦太基人鸣金收兵,汉尼拔公开声称,自己击败了米努基乌斯,而自己却被费比乌斯击败。
§22.29.7ita per variam fortunam diei maiore parte exacta cum in castra reditum esset, §22.29.8Minucius convocatis militibus “saepe ego” inquit “audivi, milites, eum primum esse virum, qui ipse consulat, quid in rem sit, secundum eum, qui bene monenti oboediat; qui nec ipse consulere nec alteri parere sciat, eum extremi ingenii esse.
如此,在起伏不定的命运中度过了一天的大部分时间,当人们回到营地时,米努基乌斯召集士兵说道:“士兵们,我常听人说,那能自行判断何为有利之举的人是第一等的人,那能听从良言劝告的人是第二等的人;而既不知如何自行判断、又不知如何服从他人的人,则是才智最下等的人。
§22.29.9nobis quoniam prima animi ingeniique negata sors est, secundam ac mediam teneamus et, dum imperare discimus, parere prudenti in animum inducamus.
既然第一等的心智与才华之运不属于我们,就让我们坚守第二等的中间位置,在学习如何指挥的同时,下定决心服从明智之人。
§22.29.10castra cum Fabio iungamus: ad praetorium eius signa cum tulerimus, ubi ego eum parentem appellavero, quod beneficio eius erga nos ac maiestate eius dignum est, §22.29.11vos, milites, eos, quorum vos modo arma ac dexterae texerunt, patronos salutabitis, et, si nihil aliud, gratorum certe nobis animorum gloriam dies hic dederit.
让我们与费比乌斯合兵一营:当我们把军旗抬到他的大帐时,在那里我将称他为‘父亲’——这是他的恩惠对我们以及他的尊严所应得的称呼—— 你们,士兵们,要向那些刚才用武器和右手庇护了你们的人致以‘保护人’的敬意,即便没有得到别的,这一天也必定会赐予我们具有感恩之心的荣耀。
”
”