Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §21.56.1-21.56.9

罗马主力步兵突破敌阵与残部撤退

第 587 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

在特雷比亚河战役中,虽然罗马辅助军战败,但大约一万名重装步兵主力突破敌阵撤至普拉肯提亚。在极寒的天气下,其余残部于夜间渡河,并在执政官西庇阿的带领下撤退至克雷莫纳。

§21.56.1trepidantisque et prope iam in suos consternatos e media acie in extremam ad sinistrum cornu adversus Gallos auxiliares agi iussit Hannibal.
战象因受惊此时几乎要冲向自己人,哈尼拔下令将它们从战线中部驱赶到最左翼去对付高卢辅助军。
ibi extemplo haud dubiam fecere fugam, eoque novus terror additus Romanis, ut fusa auxilia sua viderunt.
在那里,它们立时引起了无可争议的溃败,当罗马人看到自己的辅助军被击溃时,由此又增添了新的恐慌。
§21.56.2itaque cum iam in orbem pugnarent decem milia ferme hominum, cum alia evadere nequissent, media Afrorum 4. acie, qua Gallicis auxiliis firmata erat, cum ingenti caede hostium perrupere et, §21.56.3cum neque in castra reditus esset flumine interclusis neque prae imbri satis decernere possent, qua suis opem ferrent, Placentiam recto itinere perrexere.
因此,当大约一万人在已无法向其他方向突围、而被迫结成圆阵战斗时,他们以对敌人造成巨大杀伤的代价,突破了由高卢辅助军加强的非洲兵战线中部,并且,由于被河流阻断而无法返回营地,且因暴雨无法看清应该往何处去支援友军,他们便沿直线道路径直前往普拉肯提亚。
§21.56.4plures deinde in omnes partes eruptiones factae; et qui flumen petiere, aut gurgitibus absumpti sunt aut inter cunctationem ingrediendi ab hostibus oppressi;
随后,在各个方向上发生了更多的突围;那些奔向河流的人,要么被漩涡吞噬,要么在犹豫是否下水时被敌人消灭。
§21.56.5qui passim per agros fuga sparsi erant, alii vestigia cedentis sequentes agminis Placentiam contendere, aliis timor hostium audaciam ingrediendi flumen fecit, transgressique in castra pervenerunt.
那些因败退而散落四野的人,一部分人沿着撤退队伍的足迹前往普拉肯提亚;对另一部分人而言,对敌人的恐惧反而使他们产生了渡河的勇气,他们渡河后回到了营地。
§21.56.6imber nive mixtus et intoleranda vis frigoris et homines multos et iumenta et elephantos prope omnis absumpsit.
雨雪交加以及难以忍受的严寒,夺去了许多士兵、牲畜以及几乎所有战象的生命。
§21.56.7finis insequendi hostis Poenis flumen Trebia fuit, et ita torpentes gelu in castra rediere, ut vix laetitiam victoriae sentirent.
对迦太基人而言,追击敌人的终点是特雷比亚河,他们回到营地时因寒冷而浑身僵硬,以至于几乎感受不到胜利的喜悦。
§21.56.8itaque nocte insequenti, cum praesidium castrorum et quod reliquum exfuga semermium ex magna parte militum erat ratibus Trebiam traicerent, aut nihil sensere obstrepente pluvia aut, §21.56.9quia iam moveri nequibant prae lassitudine ac vulneribus, sentire sese dissimularunt, quietisque Poenis tacito agmine ab Scipione consule exercitus Placentiam est perductus, inde Pado traiecto Cremonam, ne duorum exercituum hibernis una colonia premeretur.
因此,在接下来的夜里,当营地的守备部队以及从败退中幸存、大部分已半无装甲的剩余士兵用木筏渡过特雷比亚河时,迦太基人要么因为大雨的喧嚣而毫无察觉,要么,因为他们因疲惫和伤痛已无法动弹,而装作没有察觉;在迦太基人安宁无事之际,执政官西庇阿率领军队默默行军抵达普拉肯提亚,随后渡过波河前往克雷莫纳,以免两个军队的冬营使一个殖民地负担过重。

词汇与语法注释

  1. 21.56.1trepidantisque et prope iam in suos consternatos — 连词 `que` 将此句与前文轻装兵的行动联系起来。宾格分词短语 `trepidantis... consternatos` 代指前文的战象(省略了代词 `eos`),作为受汉尼拔命令 `iussit` 支配的被动不定式 `agi` 的逻辑主语(宾格)。
  2. 21.56.2media Afrorum acie — 夺格表示路径(Ablative of Route),说明罗马军队突破的具体路线,意为“穿过非洲兵阵线的中部”。
  3. 21.56.5qui passim per agros fuga sparsi erant, alii ... aliis — 属于部分同格(schema Ionicum)结构。整体关系从句 `qui ... sparsi erant` 起到总主语的作用,随后分裂为 `alii ... aliis`(“一些人……,另一些人……”)。其中 `alii` 为主格,作分词 `sequentes` 和动词 `contendere` 的主语;而 `aliis` 为与格,作 `fecit` 的间接宾语。
  4. 21.56.9sentire sese dissimularunt — 动词 `dissimulo`(意为“假装不……”)带宾格加不定式结构 `sentire sese`(自己已经察觉),构成“假装没有察觉”的意思。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §21.56.1-21.56.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.56.1-21.56.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。