Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.48.1-2.48.10

土地分配提议遭拒与法比乌斯氏族请缨

第 109 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

恺索·法比乌斯当选执政官,为争取国内和解提议公平分配土地,但遭贵族拒绝。在与邻国的摩擦持续之际,法比乌斯氏族向元老院提议由其家族自费承担与维爱人的战争。

§2.48.1igitur non patrum magis quam plebis studiis K. Fabius cum T. Verginio consul factus neque belli neque dilectus neque ullam aliam priorem curam agere, quam ut iam aliqua ex parte inchoata concordiae spe primo quoque tempore cum patribus coalescerent animi plebis.
因此,恺索·法比乌斯在平民的支持下——其热烈程度不亚于贵族——与提图斯·维尔吉尼乌斯一同当选为执政官,但他既不把战争、也不把征兵或任何其他关切置于首位,而是首要致力于在已经部分开启的和谐希望下,使平民的心灵尽早与贵族融合在一起。
§2.48.2itaque principio anni censuit, priusquam quisquam agrariae legis auctor tribunus existeret, occuparent patres ipsi suum munus facere, captivum agrum plebi quam maxime aequaliter darent: §2.48.3verum esse habere eos, quorum sanguine ac sudore partus sit.
于是,在年初他便提议,在任何护民官作为土地法的倡导者出现之前,贵族自己应当抢先履行自己的职责,将夺取的土地尽可能均匀地分给平民:他认为,由那些用鲜血和汗水换来土地的人拥有它是公平的。
aspernati patres sunt; questi quoque quidam nimia gloria luxuriare et evanescere vividum quondam illud Caesonis ingenium.
贵族们拒绝了这一提议;有些人还抱怨说,恺索昔日那朝气蓬勃的才华正因过度的名望而变得放纵并趋于消逝。
nullae deinde urbanae factiones fuere.
此后,城内便没有了党派之争。
vexabantur incursionibus Aequorum Latini.
拉丁人正受到埃克维人入侵的骚扰。
§2.48.4eo cum exercitu Caeso missus in ipsorum Aequorum agrum depopulandum transit.
恺索率军被派往该处,进入埃克维人自己的领土进行蹂躏。
Aeque se in oppida receperunt murisque se tenebant.
埃克维人退入城内,闭门不出。
eo nulla pugna memorabilis fuit.
因此,那里没有发生值得纪念的战斗。
§2.48.5at a Veiente hoste clades accepta temeritate alterius consulis, actumque de exercitu foret, ni K. Fabius in tempore subsidio venisset.
然而,由于另一位执政官的轻率,罗马军队在维爱人这一敌人手中遭受了惨败,若非恺索·法比乌斯及时赶来增援,这支军队本已全军覆没。
ex eo tempore neque pax neque bellum cum Veientibus fuit; res proxime formam latrocinii venerat: §2.48.6legionibus Romanis cedebant in urbem; ubi abductas senserant legiones, agros incursabant bellum quiete, quietem bello in vicem eludentes.
自那时起,与维爱人之间既无和平也无战争;事态已极度接近强盗行径的性质:面对罗马军团时,他们便退入城中;一旦察觉到军团撤走,他们便袭击田野,在战争与平静之间交替躲闪。
ita neque omitti tota res nec perfici poterat.
因此,整件事既无法放弃,也无法完成。
et alia bella aut praesentia instabant, ut ab Aequis Volscisque, non diutius, quam dum recens dolor proximae cladis transiret, quiescentibus, aut mox moturos esse apparebat Sabinos semper infestos Etruriamque omnem.
而其他战争要么迫在眉睫,如埃克维人和沃尔斯奇人,他们保持安静的时间不会超过最近惨败的新痛消退之时,要么显而易见,一贯怀有敌意的萨宾人和整个埃特鲁里亚很快就会行动起来。
§2.48.7sed Veiens hostis, adsiduus magis quam gravis, contumeliis saepius quam periculo animos agitabat, quod nullo tempore neglegi poterat aut averti alio sinebat.
但维爱这一敌人,虽与其说强大不如说难缠,却更频繁地以侮辱而非危险来袭扰罗马人的心灵,这在任何时候都无法被忽视,也不容许罗马人将注意力转移到他处。
Tum Fabia gens senatum adiit.
这时,法比乌斯氏族前往元老院。
§2.48.8consul pro gente loquitur: “adsiduo magis quam magno praesidio, ut scitis, patres conscripti, bellum Veiens eget.
执政官代表氏族发言:“正如诸位所知,元老院的议员们,维爱战争需要的是持久的而非庞大的防卫力量。
vos alia bella curate, Fabios hostis Veientibus date.
你们去关注其他的战争,把法比乌斯家族作为敌人留给维爱人吧。
auctores sumus tutam ibi maiestatem Romani nominis fore.
我们保证,罗马之名的威严在那里将是安全的。
§2.48.9nostrum id nobis velut familiare bellum privato sumptu gerere in animo est; res publica et milite illic et pecunia vacet.
我们意在将这场战争作为我们自己的家族战争,用私人的资金来付诸实施;让国家在兵力和资金上都得以免除那里的负担。
§2.48.10gratiae ingentes actae.
” 元老院表达了极大的感谢。
consul e curia egressus comitante Fabiorum agmine, qui in vestibulo curiae senatus consultum expectantes steterant, domum redit.
执政官走出议事堂,在法比乌斯氏族队伍的陪同下返回家中,这些人曾站在议事堂的门廊前等待元老院的决议。
iussi armati postero die ad limen consulis adesse; domos inde discedunt.
他们被命令在第二天武装在执政官的门前集结;随后他们各自散去回家。

词汇与语法注释

  1. §2.48.1agere — 历史不定式,主语为第三人称单数的 `K. Fabius`,表示过去持续的态度或动作。
  2. §2.48.2occuparent — 由 `censuit`(建议)引导的间接命令虚拟式过去未完成时(省略了 `ut`)。伴随其后的不定式 `facere`,`occupo` + 不定式的结构表示“抢先/率先做某事”。
  3. §2.48.3verum esse habere eos — 表达恺索·法比乌斯主张的间接引语。`verum esse` 的主语是对格不定式短语 `habere eos`(“他们拥有”),其中 `eos` 是不定式 `habere` 的逻辑主语。
  4. §2.48.5actumque de exercitu foret — 在过去虚拟条件句的归结句中使用的虚拟式过去完成时(`foret` 相当于 `esset`),采用了无人称表达 `actum est de aliquo`(“某人完蛋了/毁灭了”)。条件从句为 `ni ... venisset`。
  5. §2.48.6non diutius, quam dum recens dolor proximae cladis transiret, quiescentibus — 独立夺格(absolute ablative)的一部分,以先行词 `Aequis Volscisque` 为主语,`quiescentibus` 为分词(现在分词夺格复数)。中间夹有时间限定从句 `non diutius, quam dum...`(不长于……之时)。
  6. §2.48.8auctores sumus — 短语 `auctor sum`(担保、保证)后接对格不定式结构(`maiestatem ... fore` = `futuram esse`),意为“我们保证……”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.48.1-2.48.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.48.1-2.48.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。