Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §2.39.1-2.39.12

马尔基乌斯进逼罗马与拒绝使者求和

第 100 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

盖乌斯·马尔基乌斯率领沃尔斯奇军队接连攻占罗马的城镇与领土,并特意使贵族的土地免受掠夺以挑起罗马内部的不和。陷入困境的罗马人派遣使者和祭司求和,但马尔基乌斯提出严苛条件并拒绝让步。

§2.39.1imperatores ad id bellum de omnium populorum sententia lecti Attius Tullius et Cn. Marcius, exul Romanus, in quo aliquanto plus spei repositum.
经所有部族的一致同意,阿提乌斯·图利乌斯和罗马流亡者格奈乌斯·马尔基乌斯被选为这场战争的将领,其中对后者的期望要多得多。
§2.39.2quam spem nequaquam fefellit, ut facile appareret ducibus validiorem quam exercitu rem Romanam esse.
他决未疏忽这一期望,以至于人们很容易看出,罗马的国力在将领身上比在军队身上更强大。
Cerceios profectus primum colonos inde Romanos expulit liberamque eam urbem Volscis tradidit; §2.39.3inde in Latinam viam transversis tramitibus transgressurus Satricum, Longulam, Poluscam, Coriolos, Mugillam — haec Romanis — oppida ademit; §2.39.4inde Lavinium recepit; tum deinceps Corbionem, Vitelliam, Trebium, Lavicos, Pedum cepit.
他首先前往塞尔凯伊,将那里的罗马殖民者驱逐出去,并将该城作为自由之城移交给沃尔斯奇人;随后,他企图通过横向小道进入拉提纳大道,夺取了萨特里库姆、隆古拉、波卢斯卡、科里奥利和穆吉拉——这些本属于罗马人的城镇;接着他收复了拉维尼乌姆;然后接连攻占了科尔比奥、维特里亚、特雷比乌姆、拉维基和佩杜姆。
§2.39.5postremum ad urbem a Pedo ducit et ad fossas Cluilias quinque ab urbe milia passuum castris positis populatur inde agrum Romanum custodibus inter populatores missis, §2.39.6qui patriciorum agros intactos servarent, sive infensus plebi magis, sive ut discordia inde inter patres plebemque oreretur.
最后,他从佩杜姆进军到罗马城下,在距城五里的克鲁伊里乌斯壕沟处安营扎寨,并派遣守卫混在掠夺者中去劫掠罗马的领土,这些守卫是为了保护贵族的农地免受侵扰,这或许是因为他更痛恨平民,或者是为了借此在贵族与平民之间挑起不和。
§2.39.7quae profecto orta esset — adeo tribuni iam ferocem per se plebem criminando in primores civitatis instigabant —, sed externus timor, maximum concordiae vinculum, quamvis suspectos infensosque inter se iungebat animos.
这种不和确实本会产生——因为护民官们当时正通过指控国家首脑来煽动本已狂暴的平民——但是,作为和睦最大纽带的对外来敌人的恐惧,将他们彼此怀疑和敌视的心连在了一起。
id modo non conveniebat, §2.39.8quod senatus consulesque nusquam alibi spem quam in armis ponebant, plebes omnia quam bellum malebat.
唯独在这一点上他们无法达成一致,即元老院和执政官只把希望寄托在武力上,而平民则宁愿选择任何事情也不愿选择战争。
Sp. Nautius iam et Sex. §2.39.9Furius consules erant.
此时,斯普里乌斯·纳乌提乌斯和塞克斯图斯· 富里乌斯已任执政官。
eos recensentes legiones, praesidia per muros aliaque, in quibus stationes vigiliasque esse placuerat, loca distribuentis multitudo ingens pacem poscentium primum seditioso clamore conterruit, deinde vocare senatum, referre de legatis ad Cn. Marcium mittendis coegit.
正当他们检阅军团、在城墙及其他决定设立岗位和哨所的地方部署防卫时,要求和平的巨大群众起初用煽动性的喧闹声吓坏了他们,接着强迫他们召开元老院会议,提议派遣使者去见格奈乌斯·马尔基乌斯。
acceperunt relationem patres, §2.39.10postquam apparuit labare plebis animos, missique de pace ad Marcium oratores.
元老院议员们接受了这一提议,在显而易见平民的心动摇之后,求和的使者被派往马尔基乌斯那里。
atrox responsum rettulerunt: §2.39.11si Volscis ager redderetur, posse agi de pace; si praeda belli per otium frui velint, memorem se et civium iniuriae et hospitum beneficii adnisurum, ut appareat exilio sibi inritatos, non fractos animos esse.
他们带回了冷酷的答复:如果将土地归还给沃尔斯奇人,就可以商谈和平;如果他们想在安闲中享受战争的战利品,那么他将牢记公民对他的不公和东道主对他的恩惠,努力表明他的意志是被流放所激发,而不是被击碎。
§2.39.12iterum deinde iidem missi non recipiuntur in castra.
随后,再次派遣的同一批使者未被允许进入营地。
sacerdotes quoque suis insignibus velatos isse supplices ad castra hostium traditum est; nihilo magis quam legatos flexisse animum.
据记载,祭司们也穿戴着他们的标志,作为恳求者前往敌人的营地;但他们同样未能像使者们那样动摇他的意志。

词汇与语法注释

  1. §2.39.1in quo — 关系代词 `quo`(单数阳性)的先行词是 `Cn. Marcius`。这表明在两位将领中,人们对马尔基乌斯寄托了更多的期望。
  2. §2.39.2ducibus validiorem quam exercitu — `ducibus` 和 `exercitu` 是关系夺格(表示在某方面)。意为“罗马的国力在将领上比在军队上更强大”,对比了优秀将领与普通士兵的重要性。
  3. §2.39.5custodibus inter populatores missis, qui... servarent — 前半是独立夺格结构(`custodibus... missis`)。接下来的关系从句(`qui... servarent`)使用未完成过去时虚拟式,表示目的(“为了让它们保护……”)。
  4. §2.39.11si Volscis ager redderetur, posse agi de pace — 间接引语(oratio obliqua)结构。条件从句 `si... redderetur` 使用虚拟式,主句省略了说话动词,后接“宾格+不定式”结构 `posse agi`(无人称被动语态,“可以进行谈判”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §2.39.1-2.39.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:2.39.1-2.39.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。