Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §10.42.1-10.42.7

帕皮里乌斯彻底攻占阿奎洛尼亚

第 526 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

执政官帕皮里乌斯在得知部下已占领阿奎洛尼亚城墙后,下令主力部队进城并彻底攻占该城;此役罗马人取得辉煌战果,帕皮里乌斯因其坚毅的性格和独特的战中誓愿而名垂青史。

§10.42.1haec primo ignorare consul et intentus recipiendo exercitui esse; iam enim praeceps in occasum sol erat et adpetens nox periculosa et suspecta omnia etiam victoribus faciebat.
执政官起初并不知道这些事,而是专心于收拢军队;因为太阳已经西斜,迫近的夜色使一切变得危险而可疑,甚至对胜利者来说也是如此。
§10.42.2progressus longius ab dextra capta castra videt, ab laeva clamorem in urbe mixtum pugnantium ac paventium fremitu esse: et tum forte certamen ad portam erat.
他向前推进了更远,看到右手边是已被攻占的营地,左手边则是城内混合着战斗者和惊恐者的喧嚣声;而当时,城门处碰巧正在发生激烈的争夺。
§10.42.3advectus deinde equo propius, ut suos in muris videt nec iam integri quicquam esse, quoniam temeritate paucorum magnae. rei parta occasio esset, acciri quas receperat copias signaque in urbem inferri iussit.
随后,他骑马走得更近,当他看到自己的士兵在城墙上,并且意识到既然由于少数人的鲁莽已经创造了成就伟业的契机,就再也没有退缩的余地时,他便下令召集已经收拢的部队,并将军旗抬入城内。
§10.42.4ingressi proxima, ea parte, quia nox adpropinquabat, quievere.
他们进入了最近的区域,因为夜幕降临而在该处安歇。
nocte oppidum ab hostibus desertum est.
夜里,小镇被敌人遗弃了。
§10.42.5caesa illo die ad Aquiloniam Samnitium milia viginti trecenti quadraginta, capta tria milia octingenti septuaginta, signa militaria nonaginta septem.
那一天,在阿奎洛尼亚附近,萨姆尼乌姆人被斩杀两万零三百四十人,被俘三千八百七十人,军旗被缴获九十七面。
§10.42.6ceterum illud memoriae traditur, non ferme alium ducem laetiorem in acie visum seu suopte ingenio seu fiducia bene gerundae rei.
此外,据文献记载,在战场上几乎没有见过比他更愉快的将领,这或许是由于他天生的性格,或者是由于对成功办成此事的自信。
§10.42.7ab eodem robore animi neque controverso auspicio revocari a proelio potuit et in ipso discrimine, quo templa deis inmortalibus voveri mos erat, voverat Iovi Victori, si legiones hostium fudisset, pocillum mulsi, priusquam temetum biberet, sese facturum.
凭着同样的坚强意志,即使占卜存在争议,他也没有被从战场上劝退;在真正的危急关头,虽然当时习惯于向不朽的神明许愿建造神殿,但他向胜利者朱庇特许愿:如果他击溃了敌人的军团,他将在自己饮用烈酒之前,先献上一小杯蜂蜜酒。
id uotum discordi fuit, et auspicia in bonum verterunt.
这一誓愿合乎神意,占卜也转向了吉兆。

词汇与语法注释

  1. 10.42.1ignorare — 历史不定式(infinitivus historicus),具有未完成过去时的含义。主语是主格的 consul。
  2. 10.42.1recipiendo exercitui — 动形容词(gerundivum)与格结构,作为形容词 intentus(专心于……)的补语,意思是“收拢军队”。
  3. 10.42.3nec iam integri quicquam esse — 依赖于 videt 的 宾格加不定式结构(间接引语)。quicquam(任何事物)为主语,中性属格 integri 作为部分属格修饰它,字面意思是“不再有任何完好无损的事物”,引申为“已无退路”。
  4. 10.42.7sese facturum — 宾格加将来主动分词结构(sese facturum [esse]),表示誓言的内容,依赖于 voverat。此处的 facere 在宗教语境中意为“举行祭祀”或“献祭”。
  5. 10.42.7discordi — 许多手稿中出现的 discordi fuit 这一读法,通常被解释为 diis cordi fuit(合乎神意、为神明所喜)的误写或混淆。后者 cordi esse 作双与格(或特征与格),意为“受喜爱”,这与随后占卜转为吉兆的上下文相一致。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §10.42.1-10.42.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.42.1-10.42.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。