Humanitext Reader

贺拉斯 · 书信诗 §2.1.1-2.1.67

致奥古斯都:对盲目尊崇古人的批判

第 23 段,共 29 段 · 拉丁语

内容简介

诗人致信皇帝奥古斯都,批评罗马人盲目崇拜古代文学、贬低当代优秀作品的倾向,并通过对“古代”作品定义的讨论来阐明其荒谬性。

§2.1.1Cum tot sustineas et tanta negotia solus, §2.1.2res Italas armis tuteris, moribus ornes, §2.1.3legibus emendes, in publica commoda peccem, §2.1.4si longo sermone morer tua tempora, Caesar.
凯撒啊,既然你独自一人承担着如此多、如此重大的国务,用武力保护意大利之地,用道德加以点缀,用法律予以纠正,那么如果我用长篇大论拖延你的时间,我就将对公共利益犯下罪过。
§2.1.5Romulus et Liber pater et cum Castore Pollux, §2.1.6post ingentia facta deorum in templa recepti, §2.1.7dum terras hominumque colunt genus, aspera bella §2.1.8componunt, agros assignant, oppida condunt, §2.1.9ploravere suis non respondere favorem
罗穆卢斯、自由之父,以及与卡斯托尔在一起的波鲁克斯,在立下丰功伟绩后被迎入诸神的庙宇,当他们开垦土地、繁衍人类、调停残酷的战争、分配土地、建立城镇时,曾哀叹所期望的恩泽未能回应他们的功绩。
§2.1.10speratum meritis, diram qui contudit hydram §2.1.11notaque fatali portenta labore subegit, §2.1.12comperit invidiam supremo fine domari,
那位消灭了可怕的九头蛇、并通过命中注定的劳苦降伏了著名的怪物的英雄,也发现嫉妒只有在生命的终点才能被征服。
§2.1.13urit enim fulgore suo, qui praegravat artis §2.1.14infra se positas; exstinctus amabitur idem.
因为,那些压倒置于其下的才能之人,用自己的光芒灼烧他人;但在他死后,这同一个人将受到爱戴。
§2.1.15praesenti tibi maturos largimur honores, §2.1.16iurandasque tuum per numen ponimus aras, §2.1.17nil oriturum alias, nil ortum tale fatentes.
对于在世的你,我们慷慨地赋予成熟的荣耀,并设立祭坛以便奉你的神灵之名起誓,承认世上从未有过、也绝不会再有你这样的存在。
§2.1.18Sed tuus hic populus sapiens et iustus in uno, §2.1.19te nostris ducibus, te Grais anteferendo, §2.1.20cetera nequaquam simili ratione modoque §2.1.21aestimat et, nisi quae terris semota suisque §2.1.22temporibus defuncta videt, fastidit et odit; §2.1.23sic fautor veterum, ut tabulas peccare vetantis, §2.1.24quas bis quinque viri sanxerunt, foedera regum §2.1.25vel Gabiis vel cum rigidis aequata Sabinis, §2.1.26pontificum libros, annosa volumina vatum §2.1.27dictitet Albano Musas in monte locutas.
然而你的这群子民,仅在一件事上显得贤明与公正,即将你置于我们及希腊的领袖之上,但在评估其他事物时,绝不使用同样的理性和标准,除非是那些已经离开尘世、结束了他们时代的事物,否则他们一概厌恶和憎恨;他们如此拥护古人,以至于执意宣称,那禁止犯罪的法律—— 即十人委员会所制定的法律,以及与加比伊或与严厉的萨宾人缔结的平等之王室条约、祭司的书籍、预言家们古老的卷册,都是缪斯女神在阿尔巴山上说出的话。
§2.1.28Si, quia Graiorum sunt antiquissima quaeque §2.1.29scripta vel optima, Romani pensantur eadem §2.1.30scriptores trutina, non est quod multa loquamur: §2.1.31nil intra est olea, nil extra est in nuce duri;
如果因为希腊人最古老的著作也就是最好的著作,便用同样的天平来衡量罗马的作家,那么我们无需多言:橄榄内部没有硬物,胡桃外部也没有硬壳。
§2.1.32venimus ad summum fortunae, pingimus atque §2.1.33psallimus et luctamur Achivis doctius unctis.
我们已经达到了命运的顶峰,我们画画、弹琴、摔跤,甚至比涂了橄榄油的希腊人还要精妙。
§2.1.34Si meliora dies, ut vina, poemata reddit, §2.1.35scire velim, chartis pretium quotus arroget annus.
如果岁月能像美酒一样让诗歌变得更好,我倒想知道,到底是哪一年的岁月赋予了书卷价值。
§2.1.36scriptor abhinc annos centum qui decidit, inter §2.1.37perfectos veteresque referri debet an inter §2.1.38vilis atque novos? excludat iurgia finis.
一个在一百年前去世的作家,应该被归入完美而古老的作家之列,还是卑微而现代的作家之列? 让一个期限来排除争端吧。
§2.1.39est vetus atque probus, centum qui perficit annos.
“满一百年的人,就是古老而优秀的作家。
§2.1.40quid, qui deperiit minor uno mense vel anno, §2.1.41inter quos referendus erit? veteresne poetas,
” 那么,那些只少了一个月或一年去世的人,应该被归入哪一类呢?
§2.1.42an quos et praesens et postera respuat aetas?
是古老的诗人之列,还是现在和未来的时代都应该唾弃的人之列?
§2.1.43“iste quidem veteres inter ponetur honeste, §2.1.44qui vel mense brevi vel toto est iunior anno.
“那个人确实可以体面地被列入古人之中,即使他只少了一个月,或者少了整整一年。
§2.1.45utor permisso, caudaeque pilos ut equinae §2.1.46paulatim vello et demo unum, demo etiam unum, §2.1.47dum cadat elusus ratione ruentis acervi, §2.1.48qui redit in fastos et virtutem aestimat annis §2.1.49miraturque nihil nisi quod Libitina sacravit.
” 我利用这个被允许的特权,就像拔马尾上的毛一样,一点一点地拔,拔掉一根,再拔掉一根,直到那个被崩塌的砂山逻辑所愚弄、追溯编年史、用年份来评估美德、并且除了殡葬女神所圣别的东西之外什么也不赞美的人,最终陷入破灭。
§2.1.50Ennius et sapiens et fortis et alter Homerus, §2.1.51ut critici dicunt, leviter curare videtur, §2.1.52quo promissa cadant et somnia Pythagorea.
被批评家们称为贤明、勇敢且是第二位荷马的恩尼乌斯,似乎也并不怎么关心他的诺言和毕达哥拉斯式的梦想最终会落在何处。
§2.1.53Naevius in manibus non est et mentibus haeret
奈维乌斯难道不在我们手中,却几乎像新歌一样留存在人们心中吗?
§2.1.54paene recens? adeo sanctum est vetus omne poema,
所有的古诗竟被神圣化到了如此地步。
§2.1.55ambigitur quotiens, uter utro sit prior, aufert §2.1.56Pacuvius docti famam senis, Accius alti, §2.1.57dicitur Afrani toga convenisse Menandro, §2.1.58Plautus ad exemplar Siculi properare Epicharmi, §2.1.59vincere Caecilius gravitate, Terentius arte.
每当争论谁比谁更优秀时,帕库维乌斯赢得了博学老人的名望,阿基乌斯博得了高雅的名望,听说阿夫拉尼乌斯的托加剧适合梅南德罗斯,普劳图斯则急于模仿西西里的埃皮卡尔摩斯,凯基利乌斯在庄重上胜出,泰伦提乌斯在艺术上领先。
§2.1.60hos ediscit et hos arto stipata theatro §2.1.61spectat Roma potens; habet hos numeratque poetas §2.1.62ad nostrum tempus Livi scriptoris ab aevo.
强盛的罗马背诵着这些,并在拥挤的剧场里观看这些;从作家里维乌斯的时代到我们的时代,罗马一直将他们视作诗人并加以推崇。
§2.1.63Interdum volgus rectum videt, est ubi peccat,
有时大众能看到正确的事物,但也有犯错的时候。
§2.1.64si veteres ita miratur laudatque poetas, §2.1.65ut nihil anteferat, nihil illis comparet, errat.
如果他们对古老诗人的崇拜和赞美达到了认为没有什么能超越他们、没有什么能与他们相比的地步,那他们就错了。
§2.1.66si quaedam nimis antique, si pleraque dure §2.1.67dicere credit eos, ignave multa fatetur,
如果他们相信古人在某些地方说得过于古板,在大多数地方说得过于生硬,并且承认许多地方显得拙劣,

词汇与语法注释

  1. 2.1.3in publica commoda peccem, si longo sermone morer... — 虚拟语气现在时条件句(主句 `peccem`,条件句 `morer`),将占用奥古斯都时间这一假设作为当前温和、委婉的设想来表达。
  2. 2.1.10diram qui contudit hydram — 省略先行词的关系从句。在文脉中,指完成了十二项伟业的希腊英雄赫拉克勒斯。
  3. 2.1.31nil intra est olea, nil extra est in nuce duri — `duri` 是部分属格,修饰 `nil`。这是一个表示极端荒谬的比喻:“橄榄内部没有硬物,胡桃外部也没有硬壳”。
  4. 2.1.47ruentis acervi — 指的是“砂山悖论”(sorites,一粒一粒地拿走沙子,何时才不算沙山?)。用于嘲讽通过年份(百年)这一任意标准来界定“古代”的荒谬性。
  5. 2.1.53Naevius in manibus non est — `in manibus esse` 是一个常用表达,意为“在读者手中(被阅读)”。此处与 `mentibus haeret`(留在人们心中)相对照,讽刺了奈维乌斯虽已极少有人阅读,却因其古老而受到盲目崇拜的状况。

引用这一段

贺拉斯, 书信诗 §2.1.1-2.1.67. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:2.1.1-2.1.67

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。