Humanitext Reader

贺拉斯 · 书信诗 §1.10.1-1.10.50

致富斯库斯书:赞美乡村生活与顺应自然

第 11 段,共 29 段 · 拉丁语

内容简介

寄给喜爱都市的朋友富斯库斯的信,阐述了乡村之美与顺应自然生活的优越性,并劝诫要安分守己以保持自由与幸福。

§1.10.1Urbis amatorem Fuscum salvere iubemus
我们这群乡野的爱慕者,向城里的爱慕者富斯库斯问好。
§1.10.2ruris amatores, hac in re scilicet una §1.10.3multum dissimiles, at cetera paene gemelli §1.10.4fraternis animis (quidquid negat alter, et alter) §1.10.5adnuimus pariter vetuli notique columbi.
诚然仅在这一件事上大不相同,但在其余方面,犹如怀着兄弟般情谊的孪生子(只要一人否定的,另一人也否定),我们如老相识的鸽子般一同点头示意。
§1.10.6Tu nidum servas; ego laudo ruris amoeni §1.10.7rivos et musco circumlita saxa nemusque.
你守着城里的巢穴;我却赞美那怡人的乡村中潺潺的小溪、青苔覆盖的岩石与丛林。
§1.10.8quid quaeris? vivo et regno, simul ista reliqui §1.10.9quae vos ad caelum effertis rumore secundo, §1.10.10utque sacerdotis fugitivus liba recuso; §1.10.11pane egeo iam mellitis potiore placentis.
还问什么? 一旦离开了那些事物,即你们用好评将其奉上云端的事物,我便生活并如王般统治,并且我像神官手下逃跑的奴隶一般,拒绝祭祀的蜜饼;我现在需要面包,它比甜眯眯的糕饼更合我意。
§1.10.12Vivere Naturae si convenienter oportet, §1.10.13ponendaeque domo quaerenda est area primum, §1.10.14novistine locum potiorem rure beato?
如果必须顺应自然而生活,且为了盖房必须首先寻找一块地皮,你可知道有什么地方比这幸福的乡村更好?
§1.10.15est ubi plus tepeant hiemes, ubi gratior aura §1.10.16leniat et rabiem Canis et momenta Leonis, §1.10.17cum semel accepit Solem furibundus acutum?
哪里有更温暖的冬日? 哪里有更令人愉悦的微风能缓解大犬星的狂怒与狮子星的冲击,当它一旦狂怒地迎入那炽热的烈日?
§1.10.18est ubi divellat somnos minus invida Cura?
哪里能让那心怀嫉妒的忧虑较少扰人清梦?
§1.10.19deterius Libycis olet aut nitet herba lapillis?
难道草地散发的芬芳或闪烁的光芒,还不如利比亚的小石子?
§1.10.20purior in vicis aqua tendit rumpere plumbum, §1.10.21quam quae per pronum trepidat cum murmure rivum?
难道城里巷道中极力要胀破铅管的水,会比那在倾斜的小溪中伴着潺潺声流淌的水更清澈?
§1.10.22nempe inter varias nutritur silva columnas, §1.10.23laudaturque domus longos quae prospicit agros.
诚然,在各式各样的柱子之间也会培植林木,而能眺望辽阔田野的房屋也备受称赞。
§1.10.24Naturam expelles furca, tamen usque recurret, §1.10.25et mala perrumpet furtim fastidia victrix.
你虽用干草叉驱逐自然,她却总会折返,并将作为胜利者,悄然冲破你那有害的厌恶。
§1.10.26Non, qui Sidonio contendere callidus ostro §1.10.27nescit Aquinatem potantia vellera fucum, §1.10.28certius accipiet damnum propiusve medullis, §1.10.29quam qui non poterit vero distinguere falsum,
凡不能巧妙地将那吸饱了阿奎努姆染料的羊毛与西顿的紫红料进行对比的人,其蒙受的损失之确凿、伤及骨髓之深,绝不会超过那无法辨别真伪的人。
§1.10.30quem res plus nimio delectavere secundae, §1.10.31mutatae quatient.
顺境若曾令某人过度欣喜,旦逢变故必受打击。
si quid mirabere, pones
你若对任何事物极度艳羡,放弃时定会心不甘情不愿。
§1.10.32invitus, fuge magna: Meet sub paupere tecto §1.10.33reges et regum vita praecurrere amicos.
避开宏图大业吧:在简陋的屋顶下,人们在生活中便能超越帝王及帝王的朋友。
§1.10.34Cervus equum pugna melior communibus herbis §1.10.35pellebat, donec minor in certamine longo §1.10.36imploravit opes hominis frenum que recepit; §1.10.37sed postquam victor violens discessit ab hoste, §1.10.38non equitem dorso, non frenum depulit ore.
一只更擅于搏斗的雄鹿,曾将马儿从共同的草地上驱逐出去,直到在这场持久的争斗中处于劣势的马儿恳求人类的援助,并接受了缰绳;然而,当这暴力的胜利者最终离开了他的劲敌,他既未能甩掉背上的骑手,也未能吐出口中的缰绳。
§1.10.39sic qui pauperiem veritus potiore metallis §1.10.40libertate caret, dominum vehet improbus atque §1.10.41serviet aeternum, quia parvo nesciet uti.
同样,那因害怕贫穷而失去了比黄金更宝贵的自由的人,必将卑躬屈膝地驮着主人,并且永远沦为奴隶,因为他不懂得如何安于微薄。
§1.10.42cui non conveniet sua res, ut calceus olim, §1.10.43si pede maior erit, subvertet, si minor, uret.
凡是命运与己不相称的人,就如古时的靴子一般,若大过双脚便会绊倒他,若小了则会夹痛他。
§1.10.44Laetus sorte tua vives sapienter, Aristi, §1.10.45nec me dimittes incastigatum, ubi plura §1.10.46cogere quam satis est ac non cessare videbor,
阿里斯提乌斯啊,愿你安于命运,明智地生活,也不不要在发现我贪得无厌、且不知止步时,任由我免受责罚。
§1.10.47imperat aut servit collecta pecunia cuique, §1.10.48tortum digna sequi potius quam ducere funem.
积累的财富要么支配着每个人,要么服从于每个人,它只配跟随在绞紧的绳索后面,而不配牵引它。
§1.10.49Haec tibi dictabam post fanum putre Vacunae, §1.10.50excepto quod non simul esses, cetera laetus.
这些是我在破败的瓦库娜神庙后面写给你的,唯独缺了你在身旁,其余一切都令我快慰。

词汇与语法注释

  1. 1.10.3at cetera — 意为“在其余方面”的关系宾格(或希腊式宾格)。起副词作用,限制了主语被比作双胞胎的适用范围。
  2. 1.10.10sacerdotis fugitivus — 名词化使用的形容词 fugitivus(逃亡者)带有关联属格 sacerdotis(神官的)。隐喻在神官手下服侍的奴隶因吃腻了神殿里丰富的祭祀蜜饼而逃跑,用以比喻诗人比起奢华的城市生活更追求简朴的乡村面包。
  3. 1.10.26-27Non, qui Sidonio contendere callidus ostro / nescit Aquinatem potantia vellera fucum — 结构复杂的句子。主语为 qui nescit(不知道……的人),形容词 callidus 起副词作用(巧妙地)。动词 contendere(对比)将 Aquinatem fucum(阿奎努姆染料,修饰吸饱染料的羊毛 vellera potantia)与 Sidonio ostro(西顿紫红料)这两个夺格对象进行对比。
  4. 1.10.32Meet — 抄本及印刷过程中产生的“licet”(允许、能够)的印刷错误。从上下文和六音步格律(hexameter)来看,应将其理解为非人称动词 licet,用以引导后面的不定式短语“reges et regum vita praecurrere amicos”。
  5. 1.10.39potiore metallis / libertate — “libertate”(自由)是表示缺乏的动词“caret”(缺乏)所要求的夺格。“metallis”(金属,此处指金银或财富)是相对于比较级形容词“potiore”(更可取的)的“比较夺格”,整句意为“比财富更可贵的自由”。

引用这一段

贺拉斯, 书信诗 §1.10.1-1.10.50. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.10.1-1.10.50

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。