§9.441proturbant.
他们将他推开。
Instat non setius ac rotat ensem §9.442fulmineum, donec Rutuli clamantis in ore §9.443condidit adverso et moriens animam abstulit hosti.
但他同样紧追不舍,并挥舞着如闪电般的宝剑,直到他将其刺入那大声叫喊的鲁图利人的迎面而来的口中,并在垂死之际夺走了仇敌的生命。
接着,全身被刺穿的他,将自己投在已断气的友人身上,并终于在那里,在安详的死亡中得到了安息。
§9.446Fortunati ambo! Siquid mea carmina possunt, §9.447nulla dies umquam memori vos eximet aevo, §9.448dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum §9.449accolet imperiumque pater Romanus habebit.
幸运的两个人啊! 如果我的诗歌有任何力量,没有任何一天会将你们从铭记的岁月中抹去,只要埃涅阿斯的家族还居住在卡皮托林那不可动摇的岩石旁,而罗马的父辈还掌握着帝国的统治权。
胜利的鲁图利人获得了战利品和夺取物,哭泣着将死去的沃尔肯斯抬回营地。
§9.452Nec minor in castris luctus Rhamnete reperto §9.453exsangui et primis una tot caede peremptis, §9.454Serranoque Numaque.
营地里的悲伤也同样不减,因为人们发现拉姆内斯血已流尽而死,许多首领在一次屠杀中一同丧生,还有塞拉努斯和努马。
Ingens concursus ad ipsa §9.455corpora seminecisque viros tepidaque recentem §9.456caede locum et plenos spumanti sanguine rivos.
大批人群聚集到这些遗体旁,以及那些半死的人们、和那因温热的屠杀而新鲜的场所,以及充满泡沫鲜血的溪流。
他们互相认出了战利品,梅萨普斯那闪亮的头盔,以及用许多汗水才夺回的马饰。
§9.459Et iam prima novo spargebat lumine terras §9.460Tithoni croceum linquens Aurora cubile: §9.461iam sole infuso, iam rebus luce retectis §9.462Turnus in arma viros, armis circumdatus ipse, §9.463suscitat, aeratasque acies in proelia cogit §9.464quisque suas variisque acuunt rumoribus iras.
而此时,清晨的奥罗拉正用崭新的光芒洒向大地,离开了提托诺斯那藏红花色的床榻:太阳已经普照,万物已被光芒重新显现,图尔努斯自己披挂整齐,唤醒众人武装起来,并将披甲的军队集结投入战斗,每个指挥官率领各自的队伍,并用各种流言磨砺他们的怒火。
§9.465Quin ipsa arrectis (visu miserabile) in hastis §9.466praefigunt capita et multo clamore sequuntur §9.467Euryali et Nisi.
甚至,他们还将(令人惨不忍睹地)枪尖上挑着尤里亚路斯和尼苏斯的头颅,在大声喧嚣中跟随其后。
§9.468Aeneadae duri murorum in parte sinistra §9.469opposuere aciem, nam dextera cingitur amni, §9.470ingentisque tenent fossas et turribus altis §9.471stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, §9.472nota nimis miseris atroque fluentia tabo.
坚毅的埃涅阿斯部下在城墙的左侧布下了阵列——因为右侧被河流环绕—— 他们扼守着巨大的战壕,并在高高的塔楼上悲伤地站立着;同时,被挑在枪尖上的那些男人们的头颅触动了他们,那对不幸的人们来说过于熟悉、正滴落着黑色腐血的头颅。
§9.473Interea pavidam volitans pennata per urbem §9.474nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris §9.475Euryali.
与此同时,长着双翼的使者传闻在惊恐的城中飞翔,疾驰而去,并传入了尤里亚路斯的母亲的耳中。
At subitus miserae calor ossa reliquit, §9.476excussi manibus radii revolutaque pensa.
突然间,温热离开了那可怜女人的骨髓,织梭从手中滑落,纺好的线卷也散落开来。
§9.477Evolat infelix et femineo ululatu, §9.478scissa comam, muros amens atque agmina cursu §9.479prima petit, non illa virum, non illa pericli §9.480telorumque memor; caelum dehinc questibus implet:
不幸的她飞奔而出,发出女人的嚎哭,撕扯着头发,发疯般地奔向城墙和最前线的队伍,她不顾男人们,也不顾危险和武器;接着她用哀歌填满了天空: “尤里亚路斯,我就是这样看着你吗?
§9.481Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae §9.482sera meae requies, potuisti linquere solam,
你,我晚年迟来的慰藉,你竟能把我独自留下,残忍的人啊?
在送你涉入如此巨大的危险时,难道不曾给不幸的母亲留下对你最后诀别的机会吗?
§9.485Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis §9.486alitibusque iaces, nec te, tua funera mater §9.487produxi pressive oculos aut volnera lavi, §9.488veste tegens, tibi quam noctes festina diesque §9.489urgebam et tela curas solabar anilis.
哀哉,你躺在未知的土地上,成了拉丁猎犬和飞鸟的猎物,而我,你的母亲,既未能为你送葬,也未能合上你的双眼或清洗你的伤口,未能用那件衣裳覆盖你——为了你,我日夜匆忙地在织机前赶制,借以宽慰我老年的忧虑。
§9.490Quo sequar, aut quae nunc artus avolsaque membra §9.491et funus lacerum tellus habet? Hoc mihi de te, §9.492nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta?
我该去何处追寻? 现在又是哪片土地保留着你被撕裂的肢体、残缺的遗骸和残破的躯壳? 我儿,这就是你带回给我的、关于你的全部吗? 这就是我走过陆地和海洋所追寻的吗?
§9.493Figite me, siqua est pietas, in me omnia tela §9.494conicite, o Rutuli, me primam absumite ferro:
刺穿我吧,如果还有任何仁慈,把所有的投枪都向我掷来,鲁图利人啊,用利剑先将我消灭吧!
§9.495aut tu, magne pater divom, miserere tuoque §9.496invisum hoc detrude caput sub Tartara telo, §9.497quando aliter nequeo crudelem abrumpere vitam.
或者你,伟大的众神之父,怜悯我吧,用你的武器将我这令人厌恶的头颅打入塔尔塔罗斯的深渊,因为除此之外,我无法断绝这残酷的生命。
§9.498Hoc fletu concussi animi, maestusque per omnis §9.499it gemitus: torpent infractae ad proelia vires.
” 众人的心被这哭泣所震撼,悲伤的呻吟传遍了所有人:他们投入战斗的破碎力量陷于麻痹。
§9.500Illam incendentem luctus Idaeus et Actor §9.501Illionei monitu et multum lacrimantis Iuli §9.502corripiunt interque manus sub tecta reponunt.
当她激起众人的悲痛时,伊达埃ウス和阿克托尔,听从伊利奥内ウス和痛哭流涕的尤路斯的指示,将她抱起,用双手抬回了屋舍内。
§9.503At tuba terribilem sonitum procul aere canoro §9.504increpuit; sequitur clamor caelumque remugit.
然而,军号在远处用嘹亮的青铜发出了可怕的声音;呐喊随之而来,天空在回响。
沃尔斯基人整齐地推着龟甲阵加速前进,准备填平战壕,并拔掉工事。
§9.507Quaerunt pars aditum et scalis ascendere muros, §9.508qua rara est acies interlucetque corona §9.509non tam spissa viris.
一部分人寻找突破口,并用梯子攀爬城墙,在防守薄弱、城墙包围圈看起来并不那么拥挤的地方。
Telorum effundere contra §9.510omne genus Teucri ac duris detrudere contis, §9.511adsueti longo muros defendere bello.
面对此景,特洛伊人倾泻出各种武器,并用坚硬的撑杆将他们推下去,因为他们早已习惯在长期的战争中守卫城墙。
§9.512Saxa quoque infesto volvebant pondere, siqua §9.513possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis §9.514ferre iuvat subter densa testudine casus;
他们还滚落下具有极大杀伤力的石块,试图砸碎那被掩护的阵列;然而,敌人乐于在密集的龟甲阵下承受所有的危险。
§9.515nec iam sufficiunt.
但现在这也难以为继了。
Nam qua globus imminet ingens,
因为在一个巨大的兵团压境的地方,