Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §9.593-9.667

努马努斯的挑衅与阿斯卡尼乌斯的射杀

第 89 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

努马努斯(雷姆鲁斯)在战线前大声挑衅和嘲笑特洛伊人。愤怒的阿斯卡尼乌斯向朱庇特祈祷后引弓射穿了其头部。阿波罗化身为老侍卫下凡赞扬并劝阻阿斯卡尼乌斯继续参战,而特洛伊人则深受鼓舞,重新发起了猛烈的反击。

§9.593cui Remulo cognomen erat, Turnique minorem §9.594germanam nuper thalamo sociatus habebat.
他的别名叫雷姆鲁斯,最近娶了图尔努斯的妹妹为妻。
§9.595Is primam ante aciem digna atque indigna relatu §9.596vociferans tumidusque novo praecordia regno §9.597ibat et ingentem sese clamore ferebat: §9.598Non pudet obsidione iterum valloque teneri, §9.599bis capti Phryges, et morti praetendere muros?
他在战线最前方,大声嚷嚷着那些值不值得提起的话,因新得的王权而心高气傲,阔步前进,并伴着大声叫喊显得气势汹汹: “难道你们不为再次被包围和困在壁垒中感到羞耻吗,被俘过两次的弗里吉亚人,难道要用城墙来抵御死亡?
§9.600En qui nostra sibi bello conubia poscunt!
看啊,就是这些人要通过战争为自己强求与我们的婚姻!
§9.601Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit
是什么神,是什么疯狂把你们赶到了意大利?
§9.602Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes:
这里没有阿特柔斯的儿子们,也没有虚伪的乌利クセス。
§9.603durum a stirpe genus natos ad flumina primum §9.604deferimus saevoque gelu duramus et undis, §9.605venatu invigilant pueri silvasque fatigant, §9.606flectere ludus equos et spicula tendere cornu.
我们是天生坚韧的种族,刚出生的婴儿就先带到河边,用严寒和冰水来锻炼他们;我们的少年彻夜守候狩猎,在森林中不知疲倦,驯服马匹、用牛角拉弓射箭是他们的游戏。
§9.607At patiens operum parvoque adsueta iuventus §9.608aut rastris terram domat aut quatit oppida bello.
而我们耐劳且习惯于贫乏的青年,要么用耙子驯服土地,要么在战争中动摇城镇。
§9.609Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencum §9.610terga fatigamus hasta; nec tarda senectus §9.611debilitat vires animi mutatque vigorem: §9.612canitiem galea premimus, semperque recentis §9.613comportare iuvat praedas et vivere rapto.
整个生命都在铁器中消磨,我们倒转枪头驱赶着小牛的背部;迟暮的老年也不减损我们的心力,不改变我们的活力:我们用头盔压住白发,总是乐于汇集新鲜的掠夺物,并靠抢劫度日。
§9.614Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, §9.615desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, §9.616et tunicae manicas et habent redimicula mitrae.
你们却穿着染着藏红花和闪耀紫红的衣服,心中只有懈怠,乐于纵情于舞蹈,外衣有袖子,头巾有系带。
§9.617O vere Phrygiae, neque enim Phryges, ite per alta §9.618Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum!
哦,你们真是弗里吉亚的女人,而不是男人,去到那高高的丁迪莫斯吧,那里有习惯的笛子吹奏着双孔的旋律!
§9.619Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris §9.620Idaeae sinite arma viris et cedite ferro.
鼓和伊达圣母的 Berecyntus 黄杨木笛在召唤你们;把武器留给男人,向钢铁让步吧。
§9.621Talia iactantem dictis ac dira canentem §9.622non tulit Ascanius nervoque obversus equino §9.623contendit telum diversaque bracchia ducens §9.624constitit, ante Iovem supplex per vota precatus: §9.625Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis.
” 面对他用言语如此自夸并发出恶毒的歌唱,阿斯卡尼乌斯无法容忍,面对着马尾弦,他引弓搭箭,两臂向两侧拉开,站定,在朱庇特面前通过誓言恭敬地祈求: “全能的朱庇特,请应允我这大胆的尝试。
§9.626Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona §9.627et statuam ante aras aurata fronte iuvencum §9.628candentem pariterque caput cum matre ferentem, §9.629iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam.
我将亲自把庄严的礼物送往你的神殿,并在祭坛前立一头额上涂金的纯白牡牛,它和母亲一样高高地昂起头,已经能用角去顶,用脚去扬起沙土。
§9.630Audiit et caeli Genitor de parte serena §9.631intonuit laevum, sonat una fatifer arcus: §9.632effugit horrendum stridens adducta sagitta §9.633perque caput Remuli venit et cava tempora ferro §9.634traicit.
” 天父听到了,从晴朗的天空一侧在左侧打响了雷,同时那致命的弓也鸣响了:射出的箭发出可怕的呼啸飞出,穿过雷姆鲁斯的头部,用铁簇刺穿了他那凹陷的太阳穴。
I, verbis virtutem inlude superbis!
“去吧,用傲慢的言语去嘲弄勇气吧!
§9.635His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt.
被捕获过两次的弗里吉亚人向鲁图利人送回这样的答复。
§9.636Hoc tantum Ascanius.
” 阿斯卡尼乌斯仅做了这些。
Teucri clamore sequuntur §9.637laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt.
特洛伊人以呼喊声相随,喜出望外地欢呼,将他们的心意提升到了星空。
§9.638Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo §9.639desuper Ausonias acies urbemque videbat, §9.640nube sedens, atque his victorem adfatur Iulum: §9.641Macte nova virtute, puer: sic itur ad astra, §9.642dis genite et geniture deos.
那时,在以太的领域,长发飘飘的阿波罗正从上空俯视着奥索尼亚的战列和城市,他坐在云端,并对获胜的伊乌鲁斯这样说道: “少年,祝贺你这初显的勇气,如此便能通往星空,神的子孙,也将孕育神明之人。
Iure omnia bella §9.643gente sub Assaraci fato ventura resident, §9.644nec te Troia capit.
理所当然,所有的战争在阿萨拉科斯的子孙统治下,因命运注定都将平息,特洛伊也容不下你。
Simul haec effatus ab alto §9.645aethere se misit, spirantis dimovet auras §9.646Ascaniumque petit.
” 他一说完这些话,就从高高的天空投身而下,拨开流动的空气,寻找阿斯卡尼乌斯。
Forma tum vertitur oris §9.647antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae §9.648armiger ante fuit fidusque ad limina custos, §9.649tum comitem Ascanio pater addidit.
当时他改变了自己的容貌,化作了年迈的布特斯;此人以前是达尔达尼亚人安喀塞斯的随从和门前忠诚的守护者,后来父亲将他派作阿斯卡尼乌斯的伴侣。
Ibat Apollo §9.650omnia longaevo similis, vocemque coloremque §9.651et crinis albos et saeva sonoribus arma, §9.652atque his ardentem dictis adfatur Iulum: §9.653Sit satis, Aenide, telis impune Numanum §9.654oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo §9.655concedit laudem et paribus non invidet armis: §9.656cetera parce, puer, bello.
阿波罗走着,声音、肤色、白发以及发出凶猛响声的武具,都像极了那位老人,并用这些话对激昂的伊乌鲁斯说道: “埃涅阿斯之子,你用自己的箭射杀努马努斯而不受报复,这已足够;这初次的赞誉,伟大的阿波罗赐予你,并且不嫉妒你那相等的武艺:少年,对于其他的战争,请克制自己。
Sic orsus Apollo §9.657mortalis medio aspectus sermone reliquit §9.658et procul in tenuem ex oculis evanuit auram.
” 阿波罗如此说毕,在话音未落之际便离开了凡人的视线,远远地从眼前消失,融入了稀薄的空气中。
§9.659Agnovere deum proceres divinaque tela §9.660Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem.
达尔达尼亚的领袖们认出了神,以及神圣的武器,并在他离去时察觉到了那鸣响的箭袋。
§9.661Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi §9.662Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus §9.663succedunt animasque in aperta pericula mittunt.
于是,凭借着福玻斯的言语和神威,阻止了渴望战斗的阿斯卡尼乌斯,而他们自己则重新投入战斗,将生命置于明显的危险之中。
§9.664It clamor totis per propugnacula muris, §9.665intendunt acris arcus amentaque torquent.
呐喊声在整座城墙的防守通道间回荡,他们拉紧强弓,旋转投枪。
§9.666Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque §9.667dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit:
整个地面落满了箭矢,接着,盾牌和中空的头盔在撞击中发出巨响,残酷的战斗爆发了。

词汇与语法注释

  1. §9.593cui Remulo cognomen erat — 伴随关系代词 cui 的所有性与格。本应作为主格与 cognomen 同格的人名 Remulus,因受到 cui 的同格吸引而变成了与格 Remulo。
  2. §9.601Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit — 前半句 Quis deus Italiam ellipsis 了谓语动词。需要从后半句中共享 adegit 或是补出一个类似意为“驱使、带到”的动词来理解。
  3. §9.622nervoque obversus equino — obversus 是修饰 Ascanius 的主格分词。nervoque equino 既可以作为与格依存于 obversus(面对马尾弦),也可以作为工具夺格与 contendit(用马尾弦拉紧)连用。此处作为与格修饰 obversus,表示其面向着弓弦摆好架势。
  4. §9.641Macte nova virtute — 呼格形式的 macte(源自 mactus,意为受祝福的)与表示原因或范围的夺格 virtute 连用,构成一种表示祝贺或激励的惯用语,意为“祝贺你新展现的勇气”。
  5. §9.653Sit satis, Aenide, telis impune Numanum — 非人称短语 sit satis 的主语是后面的不定式代对格短语 Numanum... oppetiisse(努马努斯倒毙)。impune 是副词,意为“免受惩罚、无损地”,指阿斯卡尼乌斯在未受报复的前提下射杀了对手。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §9.593-9.667. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:9.593-9.667

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。