Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §8.160-8.243

埃万德鲁斯的款待与卡库斯神话

第 74 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃万德鲁斯回忆起年轻时与安喀塞斯的交往,欣然接受了与埃涅阿斯的盟约。众人共进祭祀筵席后,国王开始讲述赫拉克勒斯消灭怪物卡库斯的传说。

§8.160Tum mihi prima genas vestibat flore iuventas, §8.161mirabarque duces Teucros, mirabar et ipsum §8.162Laomedontiaden, sed cunctis altior ibat §8.163Anchises: mihi mens iuvenali ardebat amore §8.164compellare virum et dextrae coniungere dextram.
那时,初礼的青春正用茸毛覆盖着我的双颊,我惊叹于特洛伊的领袖们,也惊叹于拉奥墨冬之子普里阿摩斯本人,但安喀塞斯走在所有人中,显得更为高大:我的心燃烧着年轻的渴望,想要呼唤那个人,并与他右手相握。
§8.165Accessi et cupidus Phenei sub moenia duxi.
我走上前去,热切地将他引至费内乌斯的城墙下。
§8.166Ille mihi insignem pharetram Lyciasque sagittas §8.167discedens chlamydemque auro dedit intertextam §8.168frenaque bina meus quae nunc habet aurea Pallas.
他离去时,赠予我一个精美的箭袋和吕基亚的箭,还有一件织有金线的斗篷,以及两副金色的马衔,如今我的帕拉斯正拥有它们。
§8.169Ergo et quam petitis iuncta est mihi foedere dextra, §8.170et lux cum primum terris se crastina reddet, §8.171auxilio laetos dimittam opibusque iuvabo.
因此,你们所寻求的右手,早已通过盟约与我紧紧相连,明日之光一重返大地,我便会用援助令你们欣然离去,并在物资上给予支持。
§8.172Interea sacra haec, quando huc venistis amici, §8.173annua, quae differre nefas, celebrate faventes §8.174nobiscum et iam nunc sociorum adsuescite mensis.
在此期间,既然你们作为朋友来到这里,便请怀着善意与我们一同庆祝这每年一次、不容延误的圣礼,从现在起,习惯你们盟友的餐桌吧。
§8.175Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi §8.176pocula gramineoque viros locat ipse sedili §8.177praecipuumque toro et villosi pelle leonis §8.178accipit Aenean solioque invitat acerno.
” 这些话说完后,他下令重新摆上筵席和撤下的酒杯,并亲自安排客人们坐在草席上,特别将埃涅阿斯请到铺有蓬乱狮皮的座垫上,并招他入座枫木的宝座。
§8.179Tum lecti iuvenes certatim araeque sacerdos §8.180viscera tosta ferunt taurorum onerantque canistris §8.181dona laboratae Cereris Bacchumque ministrant.
这时,选出的青年们和祭坛的祭司争先恐后地端来烤好的雄牛内脏,并在篮中装满精制的谷神之礼(面包),并侍奉起巴克斯(美酒)。
§8.182Vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus §8.183perpetui tergo bovis et lustralibus extis.
埃涅阿斯与特洛伊青年一同享用整条牛脊肉和用于祭祀的内脏。
§8.184Postquam exempta fames et amor compressus edendi, §8.185rex Euandrus ait: Non haec sollemnia nobis, §8.186has ex more dapes, hanc tanti numinis aram §8.187vana superstitio veterumque ignara deorum §8.188inposuit: saevis, hospes Troiane, periclis §8.189servati facimus meritosque novamus honores.
饥饿被驱散、食欲得到平息后,国王埃万德鲁斯说道: “并非虚妄的迷信,或对古老神明一无所知的心,将这些祭仪、这些循例的筵席、以及这尊伟大神明的祭坛强加于我们:特洛伊的客人啊,因为我们从残酷的险境中得以幸存,我们才行此祭礼,重温当得的尊崇。
§8.190Iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem, §8.191disiectae procul ut moles desertaque montis §8.192stat domus et scopuli ingentem traxere ruinam.
首先,请看这块悬于岩石之上的绝壁,那些石块在远处散落,山中的居所如何荒废而立,岩石带下了一场巨大的崩溃。
§8.193Hic spelunca fuit, vasto summota recessu, §8.194semihominis Caci facies quam dira tenebat §8.195solis inaccessam radiis; semperque recenti §8.196caede tepebat humus, foribusque adfixa superbis §8.197ora virum tristi pendebant pallida tabo.
这里曾有一个洞穴,隐于深邃的幽谷之中,半人半兽的卡库斯那恐怖的模样曾占据此地,阳光无法照入;地面总是因新鲜的杀戮而温热,而那傲慢的门扉上挂着凡人的面孔,因惨痛的腐血而显得苍白。
§8.198Huic monstro Volcanus erat pater: illius atros §8.199ore vomens ignis magna se mole ferebat.
这怪物的父亲是火神:他口中吐出黑色的火焰,并以其庞大的身躯横行。
§8.200Attulit et nobis aliquando optantibus aetas §8.201auxilium adventumque dei.
终于,在我们渴望之时,岁月也为我们带来了神明的援助与降临。
Nam maximus ultor, §8.202tergemini nece Geryonae spoliisque superbus §8.203Alcides aderat taurosque hac victor agebat §8.204ingentis, vallemque boves amnemque tenebant.
因为那伟大的复仇者,因杀死三叠躯体的格律翁并夺其战利品而自豪的阿尔克伊得斯来到了这里,他作为战胜者将巨大的雄牛驱赶至此,牛群占据了山谷与河流。
§8.205At furiis Caci mens effera, nequid inausum §8.206aut intractatum scelerisve dolive fuisset, §8.207quattuor a stabulis praestanti corpore tauros §8.208avertit, totidem forma superante iuvencas; §8.209atque hos, nequa forent pedibus vestigia rectis, §8.210cauda in speluncam tractos versisque viarum §8.211indiciis raptos saxo occultabat opaco: §8.212quaerenti nulla ad speluncam signa ferebant.
然而卡库斯因狂怒而残暴的心,为了不让任何罪行或诡计未被尝试或未被践行,从牛栏中拐走了四头体格健壮的雄牛,以及同样数量、美貌超群的年轻雌牛;为了不留下朝前行进的足迹,他揪住它们的尾巴将它们拖入洞穴,并颠倒路径的痕迹,将这些掠走的牲畜藏在阴暗的岩石中:对于寻找者而言,没有任何痕迹会指向这个洞穴。
§8.213Interea, cum iam stabulis saturata moveret §8.214Amphytrioniades armenta abitumque pararet, §8.215discessu mugire boves atque omne querelis §8.216impleri nemus et colles clamore relinqui.
在此期间,当阿姆菲特律翁之子正将吃饱的牛群移出牛栏并准备离去时,牛群在离去时开始低鸣,整片树林因它们的哀怨而充满,山丘也在叫喊声中被抛在身后。
§8.217reddidit una boum vocem vastoque sub antro §8.218mugiit et Caci spem custodita fefellit.
其中一头母牛回了声,在巨大的洞穴深处低鸣,被囚禁的它让卡库斯的期望落了空。
§8.219Hic vero Alcidae furiis exarserat atro §8.220felle dolor: rapit arma manu nodisque gravatum §8.221robur et aerii cursu petit ardua montis.
此时,阿尔克伊得斯的怒火伴随着黑色的胆汁熊熊燃烧:他手中夺过武器和结节累累的沉重橡木棒,奔跑着奔向高耸入云的山峰。
§8.222Tum primum nostri Cacum videre timentem §8.223turbatumque oculis: fugit ilicet ocior Euro §8.224speluncamque petit, pedibus timor addidit alas.
这时,我们的族人第一次看到卡库感到恐惧,眼中充满惊慌:他立刻逃跑,比东风还要快,奔向洞穴,恐惧给他的双脚添上了翅膀。
§8.225Ut sese inclusit ruptisque immane catenis §8.226deiecit saxum, ferro quod et arte paterna §8.227pendebat, fultosque emuniit obice postis, §8.228ecce furens animis aderat Tirynthius omnemque §8.229accessum lustrans huc ora ferebat et illuc, §8.230dentibus infrendens.
当他将自己关在里面,并砸断链条、落下那块因铁器和父亲的技艺而悬挂着的巨大岩石,以此障碍加固了支撑着的门柱时,看啊,那愤怒异常的提林斯人赶到了,他搜寻着所有的入口,将头转来转去,咬牙切齿。
Ter totum fervidus ira §8.231lustrat Aventini montem, ter saxea temptat §8.232limina nequiquam, ter fessus valle resedit.
他怒火冲天地三次搜寻了整座阿文丁山,三次徒劳地尝试那岩石的大门,又三次疲惫不堪地在山谷中坐了下来。
§8.233Stabat acuta silex, praecisis undique saxis §8.234speluncae dorso insurgens, altissima visu, §8.235dirarum nidis domus opportuna volucrum.
耸立着一块尖锐的燧石,四周的岩石被削得笔直,耸立在洞穴的上方,看起来极高,是凶猛猛禽筑巢的绝佳住所。
§8.236Hanc, ut prona iugo laevum incumbebat in amnem, §8.237dexter in adversum nitens concussit et imis §8.238avolsam solvit radicibus; inde repente §8.239inpulit, inpulsu quo maximus intonat aether §8.240dissultant ripae refluitque exterritus amnis.
这块岩石,因它从山脊向左倾斜、倚靠在河面上,他便从右侧迎面用力摇晃,将其从最深处的根基连根拔起;随后突然将其推倒,在这一推之下,广阔的天空发出轰鸣,河岸崩裂,受惊的河水倒流。
§8.241At specus et Caci detecta apparuit ingens §8.242regia, et umbrosae penitus patuere cavernae: §8.243non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens
于是,卡库斯的洞穴和巨大的宫殿显露了出来,阴暗的深渊在内部彻底敞开:这正如大地在某种巨力下从深处裂开……

词汇与语法注释

  1. 8.160vestibat — 第四变位动词 vestire 的未完成过去时形式 vestiebat 的诗歌/古体收缩形。
  2. 8.163compellare — 不定式 compellare 与 coniungere 依赖于名词短语 mens ardebat amore(心中燃烧着……的热望),起到了希腊语式的说明性不定式作用,或作为 amor 的同格语。
  3. 8.181laboratae Cereris — 转喻(借代),用农业女神 Ceres 指代“面包(谷物)”,用酒神 Bacchus 指代“美酒”。
  4. 8.205nequid — 引导否定目的从句(ne quid)。随后的虚拟式过去完成时 fuisset 呼应主句的过去时态,或带有某种虚拟/假设的色彩。
  5. 8.215mugire — mugire、impleri 和 relinqui 为历史不定式(historical infinitives),相当于直陈式未完成过去时(或过去时),用于表现紧张或生动的场景。其逻辑主语为主格(boves、nemus、colles)而非宾格。
  6. 8.236ut prona — 形容词 prona 和 laevum 用作状语,描写燧石(hanc)如何“向左侧(河流方向)倾斜”。与此相对,赫拉克勒斯从右侧(dexter)发力推摇。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §8.160-8.243. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:8.160-8.243

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。