§6.301sordidus ex umeris nodo dependet amictus.
一件肮脏的斗篷用结系着,从他的双肩上垂下来。
§6.302Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, §6.303et ferruginea subvectat corpora cymba, §6.304iam senior, sed cruda deo viridisque senectus.
他自己用篙推船,用帆操纵,并用他那铁锈色的铁皮船运载着死者的遗体,虽然年事已高,但神明的暮年却是健壮而常青的。
§6.305Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat, §6.306matres atque viri, defunctaque corpora vita §6.307magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae, §6.308impositique rogis iuvenes ante ora parentum: §6.309quam multa in silvis autumni frigore primo §6.310lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto §6.311quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus §6.312trans pontum fugat, et terris immittit apricis.
所有的各色人群都奔向这里,涌向岸边,有母亲、有丈夫,还有失去了生命的高尚英雄的躯体,有男孩和未嫁的少女,以及在父母眼前被置于火葬柴堆上的青年:如同在秋天的初寒中,森林里落下飘零的树叶一样多;又如同从深海向陆地群集而来的飞鸟一样多,当寒冷的季节将它们驱赶过海,送往阳光充足的土地时。
他们站立着,祈求能最先渡过此程,因对彼岸的渴望而伸出双手。
但阴沉的渡夫时而接纳这些,时而接纳那些,却将其他的灵魂远远地驱离沙滩。
阿涅阿斯对这混乱的一幕感到惊异且深为感动,说道:“请告诉我,女祭司啊,涌向河边的人群意味着什么?
§6.319Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas
或者灵魂们在追求什么?
§6.320hae linquunt, illae remis vada livida verrunt?
又有什么区别使得这些灵魂离开岸边,而那些灵魂却用桨扫过青黑色的深潭?
§6.321Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos: §6.322Anchisa generate, deum certissima proles, §6.323Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, §6.324di cuius iurare timent et fallere numen.
” 年迈的女祭司对他这样简短地回答道: “安喀塞斯的子嗣啊,神明最无可置疑的后代,你所看到的是科塞特斯的深潭和斯提克斯的沼泽,众神甚至害怕指着它的神威起誓,更不敢欺瞒它。
§6.325Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est; §6.326portitor ille Charon; hi, quos vehit unda, sepulti.
你所看到的这整个人群,都是无助且未被埋葬的死者;那位渡夫是卡戎;而这些被波浪运送的人,则是已下葬者。
§6.327Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta §6.328transportare prius quam sedibus ossa quierunt.
在骨骸安息于墓穴之前,是不被允许渡过这可怕的岸边和喧嚣的河流的。
§6.329Centum errant annos volitantque haec litora circum; §6.330tum demum admissi stagna exoptata revisunt.
他们要游荡百年,在这岸边四处飘飞;然后才最终获准重新探访这令人向往的深潭。
§6.331Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, §6.332multa putans, sortemque animo miseratus iniquam.
” 安喀塞斯的儿子停下脚步并按捺住足迹,思绪万千,在心中怜悯他们不公的命运。
§6.333Cernit ibi maestos et mortis honore carentes §6.334Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, §6.335quos, simul ab Troia ventosa per aequora vectos, §6.336obruit Auster, aqua involvens navemque virosque.
他在那里看见了忧伤且缺乏丧葬荣耀的莱乌卡斯皮斯和吕基亚舰队的指挥官奥龙特斯,他们曾一同被风从特洛伊吹过狂风大作的海面,却被南风吞没,将船只和水手一同卷入水中。
§6.337Ecce gubernator sese Palinurus agebat, §6.338qui Libyco nuper cursu, dum sidera servat, §6.339exciderat puppi mediis effusus in undis.
看啊,舵手帕利努鲁斯自己走了过来,他最近在利比亚的航程中,正当注视星空时,从船尾跌落,被抛进了波涛汹涌的海水中。
§6.340Hunc ubi vix multa maestum cognovit in umbra, §6.341sic prior adloquitur:
Quis te, Palinure, deorum §6.342eripuit nobis, medioque sub aequore mersit?
当阿涅阿斯在浓重的阴影中勉强认出这位忧伤的人时,便先开口向他说道:“帕利努鲁斯啊,是哪位神明将你从我们身边夺走,并淹没在海中央?
§6.343Dic age.
快告诉我吧。
Namque mihi, fallax haud ante repertus, §6.344hoc uno responso animum delusit Apollo, §6.345qui fore te ponto incolumem, finesque canebat §6.346venturum Ausonios.
因为,此前从未被发现欺骗过我的阿波罗,唯独用这一个神谕愚弄了我的心灵,他曾预言你在海上会安然无恙,并会到达奥索尼亚的边界。
En haec promissa fides est?
看啊,这就是许下的诺言与信义吗?
§6.347Ille autem:
Neque te Phoebi cortina fefellit, §6.348dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit.
” 而他回答说:“菲玻斯的神谕并未欺骗你,安喀塞斯之子的领袖,神明也没有把我淹没在海里。
§6.349Namque gubernaclum multa vi forte revolsum, §6.350cui datus haerebam custos cursusque regebam, §6.351praecipitans traxi mecum.
因为,正当我作为指派的看守者紧握、以此指引航线时,那由于强大的外力偶然间被折断的船舵,在跌落时将我一同拽了下去。
Maria aspera iuro §6.352non ullum pro me tantum cepisse timorem, §6.353quam tua ne, spoliata armis, excussa magistro, §6.354deficeret tantis navis surgentibus undis.
我指着粗砺的大海起誓,我未曾为自己感到如此巨大的恐惧,而只担心你的船,在失去舵器、被甩掉了舵手之后,会在如此波涛汹涌的海浪中支撑不住。
§6.355Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes §6.356vexit me violentus aqua; vix lumine quarto §6.357prospexi Italiam summa sublimis ab unda.
暴烈的南风在冬季寒冷的三个夜晚,将我带过广阔无垠的海面;直到第四天的黎明,我才在波涛的顶端高高地望见了意大利。
§6.358Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebam, §6.359ni gens crudelis madida cum veste gravatum §6.360prensantemque uncis manibus capita aspera montis §6.361ferro invasisset, praedamque ignara putasset.
我渐渐游向陆地;眼看就要到达安全的地方,如果不怀好意的当地人,没有用刀剑袭击我,当时我因浸湿的衣服而身体沉重,并正用弯曲的双手攀住峭壁的边缘,而他们无知地把我当成了猎物。
§6.362Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti.
现在,海浪占有了我,风在海滩上翻弄着我。
§6.363Quod te per caeli iucundum lumen et auras, §6.364per genitorem oro, per spes surgentis Iuli, §6.365eripe me his, invicte, malis: aut tu mihi terram §6.366inice, namque potes, portusque require Velinos; §6.367aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix §6.368ostendit—neque enim, credo, sine numine divom §6.369flumina tanta paras Stygiamque innare paludem— §6.370da dextram misero, et tecum me tolle per undas, §6.371sedibus ut saltem placidis in morte quiescam.
因此,我凭着天空令人愉悦的光芒和微风,凭着你的父亲,凭着对成长中的尤鲁斯的希望,恳求你,无敌的英雄啊,将我从这些苦难中救出:或者请为我盖上泥土,因为这是你能做到的,并去寻找韦利亚的港口;或者,如果有任何道路,如果你的女神母亲为你指明了道路——因为,我相信,若非由于神明们的意志,你绝不会准备渡过如此巨大的河流并游进斯提克斯的沼泽—— 请将右手伸给这可怜的人,带我与你一起渡过波涛,使我至少能在死后安息于平静的居所。