Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §6.449-6.522

狄多的冷漠拒绝与重逢德伊福波斯

第 56 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

阿涅阿斯在“哀伤平原”遇到了狄多的阴影,并向她诉说爱意与神圣命运,但她冷漠地离去。随后,他穿过战死英雄的田野,与惨遭残害的德伊福波斯重逢,听其讲述特洛伊沦陷之夜的悲剧。

§6.449rursus et in veterem fato revoluta figuram.
因命运使然,她又重新变回了先前的模样。
§6.450Inter quas Phoenissa recens a volnere Dido §6.451errabat silva in magna; quam Troius heros §6.452ut primum iuxta stetit adgnovitque per umbras §6.453obscuram, qualem primo qui surgere mense §6.454aut videt, aut vidisse putat per nubila lunam, §6.455demisit lacrimas, dulcique adfatus amore est: §6.456Infelix Dido, verus mihi nuntius ergo §6.457venerat exstinctam, ferroque extrema secutam?
在这些人中间,伤口还带着鲜血的腓尼基人狄多,正在广阔的森林里徘徊;特洛伊英雄一走到她身边,并在阴影中认出她那朦胧的身影时——这就像有人在月初看见,或者以为看见月亮穿过云层升起一样—— 他流下了眼泪,并怀着甜蜜的爱意对她说道: “不幸的狄多,原来那传到我这里的消息是真的:你已经死去,并用利刃寻了解脱?
§6.458Funeris heu tibi causa fui? Per sidera iuro, §6.459per superos, et si qua fides tellure sub ima est, §6.460invitus, regina, tuo de litore cessi.
唉,我是你死亡的原因吗? 我指着星空起誓,指着天上的神明起誓,如果地底最深处有什么信义的话,女王啊,我是违背本意离开你的海岸的。
§6.461Sed me iussa deum, quae nunc has ire per umbras, §6.462per loca senta situ cogunt noctemque profundam, §6.463imperiis egere suis; nec credere quivi §6.464hunc tantum tibi me discessu ferre dolorem.
但是神明的命令驱使着我,他们现在强迫我穿过这些阴影,穿过荒凉荒废之地和深沉的黑夜,以他们的权威命令我前行;我无法相信,我的离去会给你带来如此巨大的痛苦。
§6.465Siste gradum, teque aspectu ne subtrahe nostro.
停下你的脚步,不要从我的视线中躲开。
§6.466Quem fugis? Extremum fato, quod te adloquor, hoc est.
你躲避谁呢? 这是命运允许我对你说的最后一句话了。
§6.467Talibus Aeneas ardentem et torva tuentem §6.468lenibat dictis animum, lacrimasque ciebat.
” 阿涅阿斯用这些话,试图安抚她那燃烧着的、怒目而视的心灵,并引出了眼泪。
§6.469Illa solo fixos oculos aversa tenebat, §6.470nec magis incepto voltum sermone movetur, §6.471quam si dura silex aut stet Marpesia cautes.
她转过脸去,眼睛紧盯着地面,对于他开始的这番话,她的面容不为所动,宛如坚硬的燧石或马尔佩索斯的岩壁立在那里。
§6.472tandem corripuit sese, atque inimica refugit §6.473in nemus umbriferum, coniunx ubi pristinus illi §6.474respondet curis aequatque Sychaeus amorem.
最后,她挣脱开来,带着敌意避开,逃入阴凉的树林,在那里她先前的丈夫西凯乌斯回应着她的忧虑,并回报她以同等的爱。
§6.475Nec minus Aeneas, casu concussus iniquo, §6.476prosequitur lacrimis longe, et miseratur euntem.
而阿涅阿斯同样为她不幸的遭遇而深感震惊,流着泪在后面远远地目送,并怜悯着离去的她。
§6.477Inde datum molitur iter.
随后,他继续前行。
Iamque arva tenebant §6.478ultima, quae bello clari secreta frequentant.
此时他们已经来到了最边缘的田野,那些在战争中声名显赫的人隐居并聚集在这里。
§6.479Hic illi occurrit Tydeus, hic inclutus armis §6.480Parthenopaeus et Adrasti pallentis imago; §6.481hic multum fleti ad superos belloque caduci
在这里,提丢斯向他迎面走来,在这里还有武装名扬天下的帕耳忒诺派奥斯和面色苍白的小阿德拉斯托斯的幻影;在这里,还有在生者世界里备受哀悼、在战争中倒下的达尔达诺斯子孙们。
§6.482Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens §6.483ingemuit, Glaucumque Medontaque Thersilochumque, §6.484tris Antenoridas, Cererique sacrum Polyphoeten, §6.485Idaeumque, etiam currus, etiam arma tenentem.
阿涅阿斯看见他们排成一长列,便叹息起来:格劳科斯、美多恩和德尔西洛科斯,安忒诺尔的三个儿子,以及献身给刻勒斯的神官波吕浦伊忒斯,还有伊代奥斯,他依然驾着战车,依然手持武器。
§6.486circumstant animae dextra laevaque frequentes; §6.487nec vidisse semel satis est; iuvat usque morari, §6.488et conferre gradum, et veniendi discere causas.
灵魂们在左右两旁紧紧簇拥着他;仅看一眼是不够的,他们乐于一直逗留,与他并肩而行,并探寻他到来的原因。
§6.489At Danaum proceres Agamemnoniaeque phalanges §6.490ut videre virum fulgentiaque arma per umbras, §6.491ingenti trepidare metu; pars vertere terga, §6.492ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem §6.493exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes.
但达那奥斯人的领袖们和阿伽门农的方阵,一在阴影中看见这位英雄和他闪闪发光的武器,就因巨大的恐惧而战栗起来;一部分人转过身逃跑,就像他们当年逃回船只那样;一部分人试图发出微弱的声音:但那刚开始的叫喊却背叛了张着嘴的他们。
§6.494Atque hic Priamiden laniatum corpore toto §6.495Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora, §6.496ora manusque ambas, populataque tempora raptis §6.497auribus, et truncas inhonesto volnere nares.
就在这里,他看见了普里阿摩斯的儿子,全身被残害的德伊福波斯,他的面容被残酷地撕裂,面容和双手都被毁,双耳被削去而太阳穴一片狼藉,鼻子也因耻辱的伤口而残缺不全。
§6.498Vix adeo adgnovit pavitantem et dira tegentem §6.499supplicia, et notis compellat vocibus ultro: §6.500Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine Teucri §6.501quis tam crudeles optavit sumere poenas?
阿涅阿斯几乎认不出这个颤抖着并试图掩盖那可怕刑伤的人,便主动用荒凉的声音向他搭话: “武艺高强的德伊福波斯,来自特乌克罗斯高贵血统的后代,是谁想要施加如此残酷的惩罚?
§6.502Cui tantum de te licuit? Mihi fama suprema §6.503nocte tulit fessum vasta te caede Pelasgum §6.504procubuisse super confusae stragis acervum.
谁被允许对你做如此过分的事? 在最后的夜晚,有传闻对我说,你因屠杀无数的伯罗奔尼撒人而精疲力竭,倒在了混乱的尸体堆之上。
§6.505Tunc egomet tumulum Rhoeteo litore inanem §6.506constitui, et magna Manes ter voce vocavi.
那时,我亲自在勒伊特翁海岸为你建了一座空墓,并用宏亮的声音三次呼唤你的亡灵。
§6.507Nomen et arma locum servant; te, amice, nequivi §6.508conspicere, et patria decedens ponere terra.
名字和武器守候着那个地方;朋友啊,我没能看见你,在离开祖国的土地时也未能将你安葬。
§6.509Ad quae Priamides: Nihil O tibi amice relictum; §6.510omnia Deiphobo solvisti et funeris umbris.
” 对此,普里阿摩斯的儿子说道: “朋友啊,你没有留下任何未尽之事;你已经为德伊福波斯和他的亡魂履行了一切。
§6.511Sed me fata mea et scelus exitiale Lacaenae §6.512his mersere malis; illa haec monumenta reliquit.
但是我的命运和那拉科尼亚女人的毁灭性罪行将我拖入了这些灾难;她留下了这些印记。
§6.513Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem §6.514egerimus, nosti; et nimium meminisse necesse est.
因为我们是如何在虚假的欢乐中度过那最后一个夜晚的,你是知道的;而记住这些实在太令人痛苦。
§6.515Cum fatalis equus saltu super ardua venit §6.516Pergama, et armatum peditem gravis attulit alvo, §6.517illa, chorum simulans, evantes orgia circum §6.518ducebat Phrygias; flammam media ipsa tenebat §6.519ingentem, et summa Danaos ex arce vocabat.
当那匹宿命之马腾空跃过高耸的珀耳伽蒙,并在它沉重的腹中带来全副武装的步兵时,她假装在跳舞,领着那些高声狂欢的弗里吉亚女人;她自己就在她们中间手持巨大的火把,并从城堡的最顶端向达那奥斯人发出呼唤。
§6.520Tum me, confectum curis somnoque gravatum, §6.521infelix habuit thalamus, pressitque iacentem §6.522dulcis et alta quies placidaeque simillima morti.
那时,被忧心折磨、沉沉睡去的我,正身处不幸的卧室里,甜美而深沉、最像平静死亡的睡眠,压在了躺下的我的身上。 ”

词汇与语法注释

  1. 6.453primo qui surgere mense — 关系代名词 qui 省略了先行词(如 is 或 aliquis),作为 videt 和 putat 的主语。形容词短语 primo mense 意为“在月初”或“在新月之时”。
  2. 6.470voltum sermone movetur — 名词 voltum 是表示限定的宾格(即所谓的希腊宾格),意为“在面容上”。夺格 sermone(与 incepto 一致)作为手段或原因夺格,意为“因开始的谈话”。
  3. 6.493inceptus clamor frustratur hiantes — 单词 hiantes 是现在分词 hiantis(张嘴)的宾格复数,在此作名词性用法,指“(试图发声而)张着嘴的希腊兵”。异态动词 frustratur 意为“使……落空、背叛、使徒劳”。
  4. 6.502Cui tantum de te licuit? — cui 是疑问代名词 quis 的与格。非人称动词 licuit(被允许)伴随与格(cui)和介词短语 de te(关于你/针对你),字面意思是“谁被允许对你做如此多(tantum)的事?”
  5. 6.513ut ... egerimus — 副词 ut 在此表示“如何”,引导一个带有现在完成时虚拟语气 egerimus 的间接疑问句,作为主句动词 nosti(即 novisti,意为“你已知晓”)的直接宾语。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §6.449-6.522. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:6.449-6.522

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。