Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §2.724-2.804

克瑞乌萨的失踪与幽灵的建国预言

第 20 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃涅阿斯在携家眷逃离特洛伊时迷失了妻子克瑞乌萨,他重返燃烧的城中寻找,却遇到了妻子的幽灵,并听到了关于他将在意大利建国的伟大命运预言。最终,他顺从命运,背负着父亲安喀塞斯,带领幸存的难民们撤往山区。

§2.724implicuit sequiturque patrem non passibus aequis; §2.725pone subit coniunx: ferimur per opaca locorum;
他(用手)抓住我的手,以不相称的步履紧跟在父亲身后;妻子随后跟来。
§2.726et me, quem dudum non ulla iniecta movebant §2.727tela neque adverso glomerati ex agmine Grai, §2.728nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis §2.729suspensum et pariter comitique onerique timentem.
我们穿过那些幽暗的地方;而我,不久前任何投来的武器都不能使我动摇,迎面结队而来的希腊军队也不能令我动容,如今每一缕微风都让我胆战,每一个声音都让我心惊,让我悬心吊胆,同样为我的同伴和我的重担而担忧。
§2.730Iamque propinquabam portis, omnemque videbar §2.731evasisse viam, subito cum creber ad auris §2.732visus adesse pedum sonitus, genitorque per umbram §2.733prospiciens; Nate exclamat, fuge nate, propinquant.
现在我正接近城门,似乎已经避过了所有的道路,忽然间,一阵密集的脚步声仿佛传到耳畔,而父亲穿过黑暗向外张望,高喊:“儿子,快跑,儿子! 他们逼近了。
§2.734Ardentis clipeos atque aera micantia cerno! —
我看见了燃烧的盾牌和闪光的青铜!
§2.735Hic mihi nescio quod trepido male numen amicum §2.736confusam eripuit mentem.
” — 在此,某种不怀好意的神明,夺去了我这惊恐之人的混乱心智。
Namque avia cursu §2.737dum sequor, et nota excedo regione viarum, §2.738heu, misero coniunx fatone erepta Creüsa §2.739substitit, erravitne via, seu lassa resedit, §2.740incertum; nec post oculis est reddita nostris.
因为当我奔跑着追寻无路之境,偏离了熟悉的道路区域时,哀哉! 我那不幸的妻子克瑞乌萨,是被命运从我身边夺走而停步,还是迷失了道路,或是疲惫地坐了下来,均不可知;此后她再也没有出现在我们的眼前。
§2.741Nec prius amissam respexi animumque reflexi, §2.742quam tumulum antiquae Cereris sedemque sacratam §2.743venimus; hic demum collectis omnibus una §2.744defuit, et comites natumque virumque fefellit.
直到我们来到古老刻瑞斯的小丘和神圣的圣所,我才回头寻找失去的她,并将心思转向她;就在这里,当所有人最终聚集在一起时,唯独她一人缺席,她背弃了她的同伴、儿子和丈夫。
§2.745Quem non incusavi amens hominumque deorumque,
狂乱的我,没有控诉过人类和神明中的哪一个?
§2.746aut quid in eversa vidi crudelius urbe?
在这被倾覆的城市中,我还能见到什么比这更残酷的事情?
§2.747Ascanium Anchisenque patrem Teucrosque Penatis §2.748commendo sociis et curva valle recondo; §2.749ipse urbem repeto et cingor fulgentibus armis.
我把阿斯卡尼乌斯、父亲安喀塞斯和特洛伊的佩纳特斯托付给同伴们,并将他们藏匿于弯曲的山谷中;我独自重返城市,披上闪亮的盔甲。
§2.750Stat casus renovare omnis, omnemque reverti §2.751per Troiam, et rursus caput obiectare periclis.
我决意重历所有的危难,重新走遍特洛伊,再次将生命置于危险之中。
§2.752Principio muros obscuraque limina portae, §2.753qua gressum extuleram, repeto, et vestigia retro §2.754observata sequor per noctem et lumine lustro.
首先,我重回城墙和我刚才迈步出来的城门那幽暗的入口,在黑夜中追寻并审视我曾留下的足迹,用目光去搜寻。
§2.755Horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent.
所到之处,心中皆是恐惧,同时寂静本身也令人胆寒。
§2.756Inde domum, si forte pedem, si forte tulisset, §2.757me refero: inruerant Danai, et tectum omne tenebant.
随后我重返家中,看看她是否,是否曾将脚步迈向那里:希腊人已冲入其中,占领了整座房屋。
§2.758Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento §2.759volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras.
转瞬间,贪婪的烈火被风卷向最高的屋脊;火焰高涨,热浪直冲云霄。
§2.760Procedo et Priami sedes arcemque reviso.
我继续前行,重新探访普里阿摩斯的住所和城堡。
§2.761Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo §2.762custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes §2.763praedam adservabant.
如今,在朱诺避难所那空荡荡的走廊里,精选的守卫者波尼克斯和可怕的乌里克斯看守着战利品。
Huc undique Troia gaza §2.764incensis erepta adytis, mensaeque deorum, §2.765crateresque auro solidi, captivaque vestis §2.766congeritur; pueri et pavidae longo ordine matres §2.767stant circum.
从各处抢掠来的特洛伊财宝、从焚毁的圣所中夺来的神明餐桌、纯金的混酒器以及被俘获的衣物都被堆积在这里;孩子们和惊恐的母亲们排成严整的长队守立在四周。
§2.768Ausus quin etiam voces iactare per umbram §2.769implevi clamore vias, maestusque Creüsam §2.770nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi.
不仅如此,我还鼓起勇气在黑暗中发出声音,呼喊声充满了街道,我悲伤地徒劳地一遍又一遍地呼喊着克瑞乌萨的名字。
§2.771Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti §2.772infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae §2.773visa mihi ante oculos et nota maior imago.
当我无休止地寻找、狂乱地穿行于城中房屋时,克瑞乌萨本人那不幸的幽灵和阴魂显现在我的眼前,那形象比我平日所熟知的更为高大。
§2.774Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit.
我惊呆了,毛发竖立,声音卡在喉咙里。
§2.776Quid tantum insano iuvat indulgere dolori,
“我亲爱的丈夫,何必如此沉溺于狂乱的悲伤之中?
§2.777O dulcis coniunx? Non haec sine numine divom §2.778eveniunt; nec te hinc comitem asportare Creüsam §2.779fas, aut ille sinit superi regnator Olympi.
这些事情绝非没有神明的神意而发生;你不能将克瑞乌萨作为你的同伴从这里带走,这不合天意,高高在上的奥林匹斯主宰也不允许。
§2.780Longa tibi exsilia, et vastum maris aequor arandum, §2.781et terram Hesperiam venies, ubi Lydius arva §2.782inter opima virum leni fluit agmine Thybris:
长期的流亡等待着你,你必须耕耘广阔的海面,你将来到赫斯佩里亚之地,在那里,吕底亚的台伯河以平缓的水流在人们丰饶的田野间流淌。
§2.783illic res laetae regnumque et regia coniunx §2.784parta tibi.
在那里,幸福的境遇、王国和王室的妻子已为你准备妥当。
Lacrimas dilectae pelle Creüsae.
请驱散为你心爱的克瑞乌萨所流的泪水。
§2.785Non ego Myrmidonum sedes Dolopumve superbas §2.786aspiciam, aut Graiis servitum matribus ibo, §2.787Dardanis, et divae Veneris nurus.
我不会去瞩目密耳弥多涅斯人或多罗皮亚斯人傲慢的居所,也不会去充当希腊母亲们的奴仆,我是一个特洛伊女人,是神圣维纳斯的儿媳。
§2.788Sed me magna deum genetrix his detinet oris:
但伟大的众神之母将我留在了这片土地上。
§2.789iamque vale, et nati serva communis amorem.
现在,别了,请保留对我们共同的儿子的爱。
§2.790Haec ubi dicta dedit, lacrimantem et multa volentem §2.791dicere deseruit, tenuisque recessit in auras.
” 当她说完这些话,便抛下了流着泪、想要说许多话的我,隐入稀薄的微风之中。
§2.792Ter conatus ibi collo dare bracchia circum: §2.793ter frustra comprensa manus effugit imago, §2.794par levibus ventis volucrique simillima somno.
我曾三次试图用双臂搂住她的脖颈,那徒劳抓取的身影三次从我手中逃脱,轻若微风,极似翩跹而去的梦境。
§2.795Sic demum socios consumpta nocte reviso.
就这样,黑夜已经过去,我终于重新见到了同伴们。
§2.796Atque hic ingentem comitum adfluxisse novorum §2.797invenio admirans numerum, matresque virosque, §2.798collectam exsilio pubem, miserabile volgus.
在此,我惊奇地发现,大量的新同伴已经汇聚,有母亲,有男子,是一群为流亡而集结的青年,是一群可怜的平民。
§2.799Undique convenere, animis opibusque parati, §2.800in quascumque velim pelago deducere terras.
他们从四面八方聚集而来,在精神和物质上都已做好准备,愿意跟随我去往我渴望在海上引导他们到达的任何土地。
§2.801Iamque iugis summae surgebat Lucifer Idae §2.802ducebatque diem, Danaique obsessa tenebant §2.803limina portarum, nec spes opis ulla dabatur; §2.804cessi, et sublato montes genitore petivi.
此时,启明星已从最高的伊达山脊上升起,引导着白昼,希腊人占据着被包围的城门通道,没有留下任何得救的希望;我屈服了,背起父亲,向山区进发。

词汇与语法注释

  1. 2.729comitique onerique — 由分词 `timentem` 支配的与格。虽然动词 `timeo` 通常接宾格作直接宾语,但在此处作为诗歌用法,使用与格以强调对 `comiti`(同伴,即儿子和妻子)和 `oneri`(重担,即父亲)两者的担忧。`-que... -que` 的连用突出了对这两方具有同等的(`pariter`)忧虑。
  2. 2.735male amicum — 副词 `male` 修饰形容词 `amicum`(友好的、好意的),将其本意否定并反转为“不友好的”、“敌对的”(即 `non amicum` 或 `inimicum`)。这是拉丁语诗歌中常用的一种修辞用法,用以间接或带有讽刺意味地表达不利的境况。
  3. 2.738fatone erepta Creüsa substitit, erravitne via, seu lassa resedit — 整个从句作为名词性从句(间接选择疑问句),受2.740行中形容词 `incertum [est]`(……是不确定的)的支配。表示选择的虚词 `-ne... -ne... seu...` 将克瑞乌萨失踪的多种可能性并列起来,通过语法结构本身展现了叙述者当时混乱而悲痛的心境。
  4. 2.786servitum — 不及物动词 `servio`(侍奉、奴役)的目的一方(第一目的分词,第一苏平)。伴随着表示运动的动词 `ibo`(`eo` 的将来时,“我将去”),用以表示动作的目的,即“去侍奉”。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §2.724-2.804. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.724-2.804

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。