众人皆疲惫地抛弃了我,他们飞身跳跃,将身体掷于地面,或将虚弱的躯体付与烈火。
§2.589cum mihi se, non ante oculis tam clara, videndam §2.590obtulit et pura per noctem in luce refulsit §2.591alma parens, confessa deam, qualisque videri §2.592caelicolis et quanta solet, dextraque prehensum §2.593continuit, roseoque haec insuper addidit ore: §2.594Nate, quis indomitas tantus dolor excitat iras?
这时,温存的母亲向我呈现了她的容姿,此前从未在我的眼前如此显赫,她在黑夜里闪耀着纯净的光芒,她彰显了自己神圣的身份,一如她平时向天神显现的那般姿态和那般高大,她用右手拉住我阻拦着,并用她玫瑰般的红唇说出了这些话: “我的儿子,是什么如此巨大的痛苦激起了你无法遏制的愤怒?
§2.595Quid furis, aut quonam nostri tibi cura recessit?
你为何狂怒? 你对我们的眷顾又退避到了何方?
难道你不想先去看一眼,你把那因年迈而疲惫的父亲安喀塞斯留在何处了吗?
superet coniunxne Creüsa,
你的妻子克瑞乌萨是否还活着?
§2.598Ascaniusque puer? Quos omnes undique Graiae §2.599circum errant acies, et, ni mea cura resistat, §2.600iam flammae tulerint inimicus et hauserit ensis.
还有幼子阿斯卡尼乌斯? 四面的希腊军队正在他们周围徘徊,若非我的护佑在抵挡,此时烈火早已将他们夺走,敌人的利刃也已饮尽他们的鲜血。
§2.601Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae §2.602culpatusve Paris: divom inclementia, divom, §2.603has evertit opes sternitque a culmine Troiam.
并不是那拉栖代梦的廷达瑞俄斯之女令你憎恨的容貌,也不是那被指责的帕格斯之过:而是诸神的,诸神的残酷无情,倾覆了这些财富,将特洛伊从巅峰扫平。
§2.604Aspice—namque omnem, quae nunc obducta tuenti §2.605mortalis hebetat visus tibi et umida circum §2.606caligat, nubem eripiam; tu ne qua parentis §2.607iussa time, neu praeceptis parere recusa:— §2.608hic, ubi disiectas moles avolsaque saxis §2.609saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum.
看着吧——因为我要将遮蔽在你眼前的、迟钝了你凡人视线并让周围变得潮湿昏暗的重云全部夺去;你不要惧怕母亲的任何命令,也不要拒绝服从这些训诫:—— 在这里,当你看到散落的断垣残壁、从石头中剥离出来的石头,以及夹杂着尘土起伏翻腾的烟雾。
§2.610Neptunus muros magnoque emota tridenti §2.611fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem §2.612eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas §2.613prima tenet, sociumque furens a navibus agmen §2.614ferro accincta vocat.
尼普顿正用他那巨大的三叉戟震摇着城墙和被撼动的地基,将整座城市从根基处铲除;在此处,最为残酷的朱诺一马当先地占领了斯开亚门,铁甲在身,狂怒地召唤着船上的同盟军队。
回头看吧,特里托尼亚的帕拉斯已经端坐在最高的城堡上,在云霓和凶残的戈耳工盾牌下熠熠生辉。
§2.617Ipse pater Danais animos viresque secundas §2.618sufficit, ipse deos in Dardana suscitat arma.
父亲亲自给希腊人注入了勇气和顺遂的力量,他亲自激起诸神去反对达尔达尼亚的兵刃。
§2.619Eripe, nate, fugam, finemque impone labori.
逃走吧,我的儿子,给这辛劳画上句号。
§2.620Nusquam abero, et tutum patrio te limine sistam.
我断不会离开,会将你安全地送达你父亲的家门。
§2.621Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris.
” 她说完了,便消逝在夜幕稠密的阴影中。
§2.624Tum vero omne mihi visum considere in ignis §2.625Ilium et ex imo verti Neptunia Troia; §2.626ac veluti summis antiquam in montibus ornum §2.627cum ferro accisam crebrisque bipennibus instant §2.628eruere agricolae certatim,—illa usque minatur §2.629et tremefacta comam concusso vertice nutat, §2.630volneribus donec paulatim evicta, supremum §2.631congemuit, traxitque iugis avolsa ruinam.
那时,在我眼中,整个伊利乌姆似乎真的沉入了火海,尼普顿的特洛伊从根基处被掀翻;宛如在崇山峻岭之上,一棵古老的梣树被铁器砍伐,农夫们正争先恐后地用接连不断的斧头将其合力伐倒,——那树不断颤摇着要倒下,枝叶颤动,摇晃着树顶频频颔首,直到最后,在累累伤口下逐渐不支,它发出了最后的叹息,从山脊上被连根拔起,拖带着废墟坍塌。
§2.632Descendo, ac ducente deo flammam inter et hostis §2.633expedior; dant tela locum, flammaeque recedunt.
我走下楼,在神明的指引下,我在火焰与敌阵之间穿行逃脱;兵刃退避,火焰退去。
§2.634Atque ubi iam patriae perventum ad limina sedis §2.635antiquasque domos, genitor, quem tollere in altos §2.636optabam primum montis primumque petebam, §2.637abnegat excisa vitam producere Troia §2.638exsiliumque pati.
到了我已经抵达父亲宅邸的门槛、那古旧的老屋前,我的父亲——我本想首先将他抬往崇山峻岭,也最先去寻找他—— 却拒绝在特洛伊被毁之后苟延残喘,拒绝去承受流亡。
Vos O, quibus integer aevi §2.639sanguis,
ait
solidaeque suo stant robore vires, §2.640vos agitate fugam:
“噢,你们,”他说,“你们的血液未受岁月的侵蚀,你们的力量在自身的健壮中依然稳固,你们快去逃命吧。
倘若天神们曾愿意让我苟延残喘,他们本会为我保留这处居所。
Satis una superque §2.643vidimus exscidia et captae superavimus urbi.
我们已经目睹了一次毁灭,并从被占领的城市中幸存下来,这已足够,甚至太多了。
§2.644Sic O, sic positum adfati discedite corpus.
就这样,噢,就这样向我安放好的躯体告别,然后离去吧。
§2.645Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis §2.646exuviasque petet; facilis iactura sepulcri.
我会亲手找到死路;敌人会怜悯我,并来掠夺战利品;失去坟墓是容易承受的损失。
§2.647Iam pridem invisus divis et inutilis annos
早已被神明厌弃、毫无用处的我,苟活着岁月……”