Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §2.487-2.564

皮鲁斯闯入宫殿与普里阿摩斯之死

第 17 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

皮鲁斯等希腊士兵强行闯入宫殿深处,在普里阿摩斯国王和王后面前杀害了其子波利特斯。普里阿摩斯无力地反抗,最终被皮鲁斯残忍地杀害于祭壇前,这使埃涅阿斯想起了自己的家人。

§2.487miscetur, penitusque cavae plangoribus aedes §2.488femineis ululant; ferit aurea sidera clamor.
一片混乱,在宫殿深处,空旷的大厅回荡着女性的哀号;哭喊声直冲云霄。
§2.489Tum pavidae tectis matres ingentibus errant; §2.490amplexaeque tenent postis atque oscula figunt.
那时,惊恐的母亲们在巨大的宫殿里四处游荡;她们紧紧抱住门柱,并在上面留下吻痕。
§2.491Instat vi patria Pyrrhus; nec claustra, neque ipsi §2.492custodes sufferre valent; labat ariete crebro §2.493ianua, et emoti procumbunt cardine postes.
皮鲁斯以他父亲般的勇猛步步紧逼;无论是门闩还是卫兵们自己都无法抵挡他;大门在接连不断的撞击下摇晃,被震出门闩的门柱倾倒在地。
§2.494Fit via vi; rumpunt aditus, primosque trucidant §2.495immissi Danai, et late loca milite complent.
力量开辟了道路;希腊人冲破入口,被放入的士兵屠杀着最前面的守卫,并用军队将各处填满。
§2.496Non sic, aggeribus ruptis cum spumeus amnis §2.497exiit, oppositasque evicit gurgite moles, §2.498fertur in arva furens cumulo, camposque per omnis §2.499cum stabulis armenta trahit.
洪流冲垮堤防,泡腾的河水汹涌而出,以漩涡征服了阻挡的障碍物,以万钧之势狂暴地冲向田野,并穿过所有的平原将牲畜连同畜棚一起冲走时,也不曾如此猛烈。
Vidi ipse furentem §2.500caede Neoptolemum geminosque in limine Atridas; §2.501vidi Hecubam centumque nurus, Priamumque per aras §2.502sanguine foedantem, quos ipse sacraverat, ignis.
我亲眼看见那在杀戮中狂怒的新普托勒摩斯,以及在门槛上的阿特柔斯双子;我看见了赫卡巴和她的百位儿媳,以及在祭坛之中的普里阿摩斯,用鲜血玷污着他亲自奉为神圣的祭坛之火。
§2.503Quinquaginta illi thalami, spes tanta nepotum, §2.504barbarico postes auro spoliisque superbi, §2.505procubuere; tenent Danai, qua deficit ignis.
那五十间婚房,子孙的巨大希望,那因异国黄金和战利品而骄傲的门柱,都倾倒了;凡是火焰未及之处,都被希腊人占领。
§2.506Forsitan et Priami fuerint quae fata requiras.
也许你也会问,普里阿摩斯的命运如何。
§2.507Urbis uti captae casum convolsaque vidit §2.508limina tectorum et medium in penetralibus hostem, §2.509arma diu senior desueta trementibus aevo §2.510circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum §2.511cingitur, ac densos fertur moriturus in hostis.
当他看到被占领的城市的陷落,以及被拆毁的宫殿入口,和在内殿正中的敌人时,这位老人将久不使用的盔甲徒劳地套在因年迈而颤抖的肩膀上,并佩戴上无用的宝剑,抱着必死之心冲向密集的敌群。
§2.512Aedibus in mediis nudoque sub aetheris axe §2.513ingens ara fuit iuxtaque veterrima laurus, §2.514incumbens arae atque umbra complexa Penatis.
在宫殿正中,在露天的穹苍之下,有一座巨大的祭坛,旁边有一棵极古老的月桂树,俯临着祭坛,用它的阴影庇护着家神神像。
§2.515Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum, §2.516praecipites atra ceu tempestate columbae, §2.517condensae et divom amplexae simulacra sedebant.
在这里,赫卡巴和她的女儿们徒劳地围在祭坛周围,如同在黑暴风中被驱赶的鸽子,紧紧挤在一起,怀抱着神像坐着。
§2.518Ipsum autem sumptis Priamum iuvenalibus armis §2.519ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx, §2.520impulit his cingi telis? Aut quo ruis? inquit;
但是,当她看到普里阿摩斯自己穿上了年轻时的盔甲,她便说:“我最可怜的丈夫,是什么如此可怕的念头驱使你穿上这些武器? 你又要奔向何方?
§2.521Non tali auxilio nec defensoribus istis §2.522tempus eget, non, si ipse meus nunc adforet Hector.
如今的时候不需要这样的帮助,也不需要那样的防卫者,不,即使我的赫克托尔亲自在这里也是如此。
§2.523Huc tandem concede; haec ara tuebitur omnis, §2.524aut moriere simul.
请终于到这里来吧;这座祭坛将保护我们所有人,否则我们就一起死。
Sic ore effata recepit §2.525ad sese et sacra longaevum in sede locavit.
” 她这样说着,便将他迎入自己身边,让这位长者坐在神圣的座位上。
§2.526Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites, §2.527unus natorum Priami, per tela, per hostis §2.528porticibus longis fugit, et vacua atria lustrat §2.529saucius: illum ardens infesto volnere Pyrrhus §2.530insequitur, iam iamque manu tenet et premit hasta.
但是看啊,波利特斯从皮鲁斯的杀戮中逃脱出来,他是普里阿摩斯的孩子之一,穿过兵刃,穿过敌人,在长廊中奔逃,负伤穿过空旷的大厅:皮鲁斯带着仇恨的杀意在后面紧追不舍,一次又一次用手几乎抓住他,并用长枪逼迫。
§2.531Ut tandem ante oculos evasit et ora parentum, §2.532concidit, ac multo vitam cum sanguine fudit.
当他终于逃到父母的眼前和面庞前,他倒下了,伴随着大量的鲜血吐出了生命。
§2.533Hic Priamus, quamquam in media iam morte tenetur, §2.534non tamen abstinuit, nec voci iraeque pepercit: §2.535At tibi pro scelere , exclamat, pro talibus ausis, §2.536di, si qua est caelo pietas, quae talia curet, §2.537persolvant grates dignas et praemia reddant
在此处,普里阿摩斯虽然已经深陷死亡的包围中,然而他并没有隐忍,也没有吝惜声音与愤怒: “但愿神明因你的罪行,”他喊道,“因你这般暴行,如果天上有任何眷顾此等事的正义存在,向你支付应得的惩罚,并给予你应受的报应!
§2.538debita, qui nati coram me cernere letum §2.539fecisti et patrios foedasti funere voltus.
你竟让我在面前亲眼看着儿子的死亡,并用死亡玷污了父亲的面庞。
§2.540At non ille, satum quo te mentiris, Achilles §2.541talis in hoste fuit Priamo; sed iura fidemque §2.542supplicis erubuit, corpusque exsangue sepulchro §2.543reddidit Hectoreum, meque in mea regna remisit.
然而,你谎称自己是由他所生的那个阿喀琉斯,对敌人普里阿摩斯不曾如此;他顾及了叹愿者的权利与信任,将赫克托尔失去血色的遗体归还以作葬礼,并将我送回了我的王国。
§2.544Sic fatus senior, telumque imbelle sine ictu §2.545coniecit, rauco quod protinus aere repulsum §2.546e summo clipei nequiquam umbone pependit.
” 长者如此说完,将软弱无力的长枪毫无杀伤力地投掷出去,那枪撞在当啷作响的青铜盾上便立即被弹回,徒劳地悬挂在盾牌凸面的最顶端。
§2.547Cui Pyrrhus: Referes ergo haec et nuntius ibis §2.548Pelidae genitori; illi mea tristia facta §2.549degeneremque Neoptolemum narrare memento.
皮鲁斯对他说:“那么,你就去报告这些,作为使者去到培琉斯之子我的父亲那里;记住向他讲述我的残酷行径,以及他那不肖的儿子新普托勒摩斯。
§2.550Nunc morere.
现在,死吧。
Hoc dicens altaria ad ipsa trementem §2.551traxit et in multo lapsantem sanguine nati, §2.552implicuitque comam laeva, dextraque coruscum §2.553extulit, ac lateri capulo tenus abdidit ensem.
” 说着,他将颤抖着、并在儿子大量鲜血中滑倒的普里阿摩斯拉到祭坛前,用左手缠住他的头发,右手拔出闪烁的宝剑,直插进他的胁下直至剑柄。
§2.554Haec finis Priami fatorum; hic exitus illum §2.555sorte tulit, Troiam incensam et prolapsa videntem §2.556Pergama, tot quondam populis terrisque superbum §2.557regnatorem Asiae.
这是普里阿摩斯命运的终结;这般结局因命运降临于他,使他亲眼看见焚烧中的特洛伊和倾覆的帕加马,他曾是亚洲如此多部族与土地的傲慢的统治者。
Iacet ingens litore truncus, §2.558avolsumque umeris caput, et sine nomine corpus.
如今他巨大的躯干横尸在海滩上,头颅被从双肩上砍下,成了一具无名的尸体。
§2.559At me tum primum saevus circumstetit horror
但就在那时,残酷的恐惧第一次将我包围。
§2.560Obstipui; subiit cari genitoris imago, §2.561ut regem aequaevum crudeli volnere vidi §2.562vitam exhalantem; subiit deserta Creüsa, §2.563et direpta domus, et parvi casus Iuli.
我惊呆了;我亲爱的父亲的形象浮现在我心头,当我看见这位同龄的国王在残忍的伤口下吐出生命;被遗弃的克瑞乌萨、被洗劫的家,以及小尤卢斯的命运也浮现在我脑海中。
§2.564Respicio, et quae sit me circum copia lustro.
我回头张望,审视我周围还有多少力量。

词汇与语法注释

  1. §2.496Non sic — 引入“不曾如此(猛烈)”的比较。通过说明即使是具有毁灭性的洪水也不及希腊军队的侵入那般凶猛,来强调后者的狂暴。
  2. §2.502quos ipse sacraverat, ignis — ignis 为宾格复数形式(等同于 ignes)。它是关系代名词 quos 的先行词,并被并入关系子句中,指代普里阿摩斯亲自奉为神圣的祭坛之火。
  3. §2.536si qua est caelo pietas — 此处的 pietas 指神明的“正义”或“怜悯”。条件从句中的“如果”是一种强烈的诉求,建立在确信神明正义确实存在的基础之上。
  4. §2.540satum quo te mentiris — satum 是 sero 的完成分词,意为“所生者”。与 quo(夺格关系代名词,指代阿喀琉斯)连用,构成“你虚谎地声称自己是由他所生的(阿喀琉斯)”这一结构,其中省略了夺格不定式句式(satum esse te)中的 esse。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §2.487-2.564. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:2.487-2.564

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。