§12.78non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant §12.79et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, §12.80illo quaeratur coniunx Lavinia campo.
不要让他驱使特夫克里人去进攻鲁图利亚人,让特夫克里人的武器和鲁图利亚人都静止下来;用我们自己的鲜血来结束这场战争,在那片平原上,让拉维尼娅作为妻子被赢得。
§12.81Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. §12.82poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, §12.83Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, §12.84qui candore nives anteirent, cursibus auras.
当他说完这些话并迅速退入宫殿时,他要来他的战马,看着它们在面前嘶鸣,心中充满喜悦,这些战马是奥里泰亚亲自赐予皮鲁姆努斯的荣耀之物,它们的洁白超越了白雪,奔跑的速度超越了清风。
§12.85Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt §12.86pectora plausa cavis et colla comantia pectunt.
敏捷的御者们围在四周,用中空的手掌拍打着马儿的胸脯使其兴奋,并梳理它们长满鬃毛的脖颈。
§12.87Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco §12.88circumdat loricam umeris; simul aptat habendo §12.89ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae.
接着,他亲自将那件因黄金和白真铜而熠熠生辉的铠甲披在肩上;同时,他调整着使其适于穿戴剑、盾牌以及红色羽冠的兜鍪角。
§12.90ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti §12.91fecerat et Stygia candentem tinxerat unda.
那柄宝剑是掌控火焰的神亲自为他的父亲达乌努斯打造的,并在赤热时浸入斯提克斯的冥河水中淬火。
§12.92Exin quae mediis ingenti adnixa columnae §12.93aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, §12.94Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem §12.95vociferans:
Nunc, O numquam frustrata vocatus §12.96hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor §12.97te Turni nunc dextra gerit.
随后,他使出浑身力气抓起了那柄倚在宫殿中央巨柱旁的强健长枪,这是从阿乌伦卡人阿克托尔手中夺来的战利品,他用力摇晃着那颤动的长枪,大声呼喊: Nunc, O numquam frustrata vocatus “现在,噢,从未辜负过我呼唤的长枪啊,现在的时刻到了:曾经是伟大的阿克托尔,现在是图尔努斯的右手紧握着你。
Da sternere corpus §12.98loricamque manu valida lacerare revulsam §12.99semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis §12.100vibratos calido ferro murraque madentis.
允许我击倒他的身体,用我强有力的手撕裂并剥下那娘娘腔的弗里吉亚人的铠甲,并在尘土中弄脏他的头发,那用热铁卷曲并浸透了没药的头发。
§12.101His agitur furiis; totoque ardentis ab ore §12.102scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: §12.103mugitus veluti cum prima in proelia taurus §12.104terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, §12.105arboris obnixus trunco, ventosque lacessit §12.106ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena.
” 他被这些狂怒所驱使;从那炽热之人的整张脸上飞溅出火花,他敏锐的眼睛里闪烁着怒火:宛如一头公牛在战斗伊始,发出可怕的咆哮,并试图将全身的愤怒注入双角,它用身体猛撞树干,并用双角的顶撞挑衅着清风,或者通过刨起沙土来作为战斗的前奏。
§12.107Nec minus interea maternis saevos in armis §12.108Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, §12.109oblato gaudens componi foedere bellum,
与此同时,披着母亲所赠铠甲的猛烈埃涅阿斯也在砥砺他的斗志,并用怒火激发自己,为战争将通过提出的盟约而解决感到高兴。
§12.110tum socios maestique metum solatur Iuli, §12.111fata docens, regique iubet responsa Latino §12.112certa referre viros et pacis dicere leges.
随后他安慰同伴们和悲伤的尤路斯的恐惧,向他们宣示命运,并命令手下人向拉丁斯国王带去确切的答复,并宣布和平的条件。
§12.113Postera vix summos spargebat lumine montis §12.114orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt §12.115solis equi lucemque elatis naribus efflant: §12.116campum ad certamen magnae sub moenibus urbis §12.117dimensi Rutulique viri Teucrique parabant §12.118in medioque focos et dis communibus aras §12.119gramineas.
次日清晨,阳光刚刚开始洒在山顶上,当太阳的骏马首次从深邃的渊薮中腾空而起,并从高昂的鼻孔中喷射出晨光:鲁图利亚人和特夫克里人正在丈量并准备在这伟大城市的城墙下用于决斗的场地,并在中央为他们共同的神灵建造了火道和铺满青草的祭坛。
Alii fontemque ignemque ferebant, §12.120velati limo et verbena tempora vincti.
其他人则捧来清泉和火种,身披祭祀围裙,太阳穴上缠绕着神圣的马鞭草。
奥索尼亚人的军团向前推进,装备着长枪的队伍从拥挤的城门源源不断地涌出。
Hinc Troïus omnis §12.123Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis, §12.124haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis §12.125pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi §12.126ductores auro volitant ostroque decori, §12.127et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas §12.128et Messapus equum domitor, Neptunia proles.
这一侧,所有的特洛伊和テュレーニア军队披着各色铠甲冲了出来,他们手执铁兵整装待发,犹如严酷的马尔斯战斗在召唤他们;而且,在成千上万的士兵中间,那些指挥官自己也身披金饰和紫衣飞驰,既有阿萨拉库斯的后裔姆内斯修斯,又有勇敢的阿西拉斯,还有驯马者、海神之子梅萨普斯。
§12.129Utque dato signo spatia in sua quisque recessit, §12.130defigunt tellure hastas et scuta reclinant.
当信号发出,每个人都退回到自己的位置时,他们将长枪插在地上,并把盾牌倚靠在身旁。
§12.131Tum studio effusae matres et volgus inermum §12.132invalidique senes turris ac tecta domorum §12.133obsedere, alii portis sublimibus adstant.
这时,热切渴望的母亲们、没有武装的群众以及虚弱的老人们纷纷涌上,占领了塔楼和房屋的屋顶,其他人则伫立在高耸的城门旁。
§12.134At Iuno e summo, qui nunc Albanus habetur, §12.135tum neque nomen erat nec honos aut gloria monti, §12.136prospiciens tumulo campum aspectabat et ambas §12.137Laurentum Troumque acies urbemque Latini.
此时,朱诺从那座如今被称为阿尔巴努斯的山顶上,(当时这座山既无名称,也无尊崇或荣耀,)站在高处眺望着平原以及劳伦特斯人和特洛伊人双方的阵列,以及拉丁斯的城市。
§12.138Extemplo Turni sic est adfata sororem §12.139diva deam, stagnis quae fluminibusque sonoris §12.140praesidet (hunc illi rex aetheris altus honorem §12.141Iuppiter erepta pro virginitate sacravit): §12.142Nympha, decus fluviorum, animo gratissima nostro, §12.143scis ut te cunctis unam, quaecumque Latinae §12.144magnanimi Iovis ingratum ascendere cubile, §12.145praetulerim caelique lubens in parte locarim: §12.146disce tuum, ne me incuses, Iuturna, dolorem.
随即,她对图尔努斯的妹妹如此说道,一位女神对另一位掌管着池塘和轰鸣河流的女神(天国的高大统治者朱庇特,为了补偿夺去她的贞操,将这尊荣封为神圣并赐予了她): “仙女啊,河流的荣耀,我心中最喜爱的人,你知道在所有拉丁少女中,那些登上宽宏慷慨的朱庇特那令人不悦的床榻的人里,我如何独独青睐你,并乐意将你安置在天国的一隅:尤图尔纳,知晓你的痛苦吧,免得你来指责我。
§12.147Qua visa est Fortuna pati Parcaeque sinebant §12.148cedere res Latio, Turnum et tua moenia texi: §12.149nunc iuvenem imparibus video concurrere fatis, §12.150Parcarumque dies et vis inimica propinquat.
只要命运似乎允许,且命运女神们同意事情向着有利于拉丁姆的方向发展,我就保护着图尔努斯和你的城墙:如今我看到这位青年正在走向一场力量悬殊的命运决战,命运女神们的末日和敌对的力量正在迫近。
§12.151Non pugnam aspicere hanc oculis, non foedera possum.
我无法用双眼目睹这场战斗,也无法目睹这个盟约。
如果你敢于为你的亲兄弟采取任何更为切实的行动,去做吧:这是合宜的。
Forsan miseros meliora sequentur.
也许更好的事情会降临到这些不幸的人身上。
§12.154Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit §12.155terque quaterque manu pectus percussit honestum.
” 她刚说完这些话,尤图尔纳的眼中就涌出了泪水,她用手拍打了三次、四次她那美丽的胸脯。
§12.156Non lacrumis hoc tempus,
ait Saturnia Iuno: §12.157Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti,
“这不是哭泣的时候,”萨图尔努斯之女朱诺说: “快去,如果有什么办法,把你的哥哥从死亡中夺回来,或者去挑起战争,彻底粉碎已经缔结的盟约。
§12.158aut tu bella cie conceptumque excute foedus:
”