Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §12.560-12.639

围攻拉丁之城、阿玛塔自尽与图尔努斯的决意

第 123 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃涅阿斯率领特洛伊军队对拉丁同盟的城市发起总攻,城内陷入一片混乱,绝望之中的王后阿玛塔自尽身亡。在平原边缘的图尔努斯听到了远处的喧嚣,拒绝了伪装成御者的妹妹尤图尔纳的劝阻,决意面对自己的命运。

§12.560Continuo pugnae adcendit maioris imago: §12.561Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum §12.562ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum §12.563concurrit legio nec scuta aut spicula densi §12.564deponunt.
顿然间,一场更大战斗的画面燃起了他的心火:他召集起姆奈斯托斯、塞尔gestus和勇敢的塞雷斯图斯,作为将领,并占领了一座丘陵,在此,特瓦克里人的其余军团纷纷聚集,他们紧密地排列着,并不放下盾牌或投枪。
Celso medius stans aggere fatur: §12.565Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, §12.566neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito.
他伫立在高高土垒的中央,发话道: “我的话语不容有半点拖延;朱庇特正站在我们这一边,任何人不得因这突然的行动而在我面前显得懈怠。
§12.567Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini, §12.568ni frenum accipere et victi parere fatentur, §12.569eruam et aequa solo fumantia culmina ponam.
今天,我要将这座城市——战争的根源,拉丁乌斯本人的王国—— 除非他们认输、接受束缚并甘愿顺从,否则我将摧毁它,使它冒烟的屋顶与地面齐平。
§12.570Scilicet exspectem, libeat dum proelia Turno §12.571nostra pati rursusque velit concurrere victus?
难道我还得等待,直到图尔努斯高兴接受我们的决战,并且在战败之后还愿意再次交锋吗?
§12.572Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi: §12.573ferte faces propere foedusque reposcite flammis.
市民们啊,这里才是关键,是这场可憎战争的总关键:快拿火把来,用火焰重新声索我们的盟约!
§12.574Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes §12.575dant cuneum densaque ad muros mole feruntur.
” 他他说完了,众人以同样争先恐后的热忱,结成楔形阵,以密集成团的势头向城墙冲去。
§12.576Scalae improviso subitusque apparuit ignis.
云梯骤现,大火也猝然降临。
§12.577Discurrunt alii ad portas primosque trucidant, §12.578ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis.
有人奔向各处城门,斩杀守门的先头守卫,有人掷出钢铁兵刃,飞箭遮蔽了天空。
§12.579Ipse inter primos dextram sub moenia tendit §12.580Aeneas magnaque incusat voce Latinum §12.581testaturque deos, iterum se ad proelia cogi, §12.582bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi.
埃涅阿斯本人冲在最前,在城墙下伸出右手,大声指责拉丁乌斯,并起誓神明:自己是被迫再次参战,意大利人已两次与他为敌,这第二份盟约如今也被撕毁。
§12.583Exoritur trepidos inter discordia civis: §12.584urbem alii reserare iubent et pandere portas §12.585Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem, §12.586arma ferunt alii et pergunt defendere muros.
惊恐的市民中间爆发了分歧:有人主张打开城门,向达尔达尼亚人敞开,甚至要把国王本人拉到城墙前;另一些人则拿起武器,继续坚守城墙。
§12.587Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor §12.588vestigavit apes fumoque implevit amaro: §12.589illae intus trepidae rerum per cerea castra §12.590discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras; §12.591volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco §12.592intus saxa sonant, vacuas it fumus ad auras.
正如当牧人追踪在多孔轻石中筑巢的蜜蜂,并在巢穴中灌入苦涩的浓烟:蜜蜂在里面为自己的家园惊恐万状,在蜡铸的营垒里四处乱飞,发出巨大的嗡嗡声以磨砺怒火;漆黑的恶臭在巢中翻滚,随后,伴随着看不见的低吟,内部的石壁隆隆作响,浓烟袅袅升入晴空。
§12.593Accidit haec fessis etiam fortuna Latinis, §12.594quae totam luctu concussit funditus urbem.
这场变故也降临在疲惫不堪的拉丁人头上,它将整座城市彻底震碎在悲哀之中。
§12.595Regina ut tectis venientem prospicit hostem, §12.596incessi muros, ignis ad tecta volare, §12.597nusquam acies contra Rutulas, nulla agmina Turni: §12.598infelix pugnae iuvenem in certamine credit
王后从宫中望见逼近的敌人、城墙遭到围攻、烈火飞向屋顶,却四下不见迎击的鲁图里阵列,也不见图尔努斯的队伍:不幸的她以为那个青年已在交战中丧生。
§12.599exstinctum et, subito mentem turbata dolore, §12.600se causam clamat crimenque caputque malorum,
她被突如其来的悲痛扰乱了心神,大声控诉自己是祸因、是罪魁、是灾难的源头。
§12.601multaque per maestum demens effata furorem §12.602purpureos moritura manu discindit amictus §12.603et nodum informis leti trabe nectit ab alta.
她在悲伤的狂乱中胡言乱语了许久,决意赴死的她用手扯碎了紫色的衣裳,从高高的梁上系起那丑陋死法的结。
§12.604Quam cladem miserae postquam accepere Latinae, §12.605filia prima manu flavos Lavinia crinis §12.606et roseas laniata genas, tum cetera circum §12.607turba furit: resonant late plangoribus aedes.
悲惨的拉丁妇女们得知这起噩耗之后,女儿拉维尼亚首先用手撕扯着金发、抓破了玫瑰般的双颊,接着周围其他的人群也陷入狂乱:宫殿里四处回荡着捶胸顿足的哀嚎。
§12.608Hinc totam infelix volgatur fama per urbem.
自此,不幸的传言传遍了整座城市。
§12.609Demittunt mentes; it scissa veste Latinus, §12.610coniugis attonitus fatis urbisque ruina, §12.611canitiem immundo perfusam pulvere turpans.
人人心灰意冷;拉丁乌斯撕裂了衣服走着,为妻子的命运和城市的毁灭震悚不已,让肮脏的尘土沾满他的白发,使其蒙羞。
§12.614Interea extremo bellator in aequore Turnus §12.615palantis sequitur paucos iam segnior atque §12.616iam minus atque minus successu laetus equorum
与此同时,在原野尽头战斗的战士图尔努斯追击着少数四散的逃兵,如今他已有些倦怠,并且对他的战马所取得的战果也越来越提不起兴致。
§12.617attulit hunc illi caecis terroribus aura §12.618commixtum clamorem adrectasque impulit aures §12.619confusae sonus urbis et inlaetabile murmur.
微风向他送来这夹杂着未知恐惧的呼喊,而那座混乱城市的喧嚣和令人不悦的低语,撞击着他警觉的双耳。
§12.620Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu?
“哎呀! 为何城墙因如此深重的悲哀而混乱不堪?
§12.621Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe?
又是什么巨大的喧嚣从遥远的城市那边传来?
§12.622Sic ait adductisque amens subsistit habenis.
” 他这样说着,心乱如麻地拉紧缰绳,停下步来。
§12.623Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci §12.624aurigae currumque et equos et lora regebat, §12.625talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur §12.626Troiugenas, qua prima viam victoria pandit; §12.627sunt alii, qui tecta manu defendere possint.
针对他,变作御者梅蒂斯库斯模样的姐姐,执掌着战车、马谱和缰绳,用这样的话回应他:“图尔努斯啊,让我们从这里追击特洛伊人吧,胜利首先在此开辟了道路;自有其他人能亲手防卫城中的屋宇。
§12.628Ingruit Aeneas Italis et proelia miscet: §12.629et nos saeva manu mittamus funera Teucris.
埃涅阿斯正向意大利人发起猛攻,展开厮杀:我们也用无情的手,给特瓦克里人送去死亡。
§12.630Nec numero inferior pugnae nec honore recedes.
无论在歼敌的数量还是战斗的荣耀上,你退下时都不会逊于他人。
§12.631Turnus ad haec: §12.632O soror, et dudum adgnovi, cum prima per artem §12.633foedera turbasti teque haec in bella dedisti, §12.634et nunc nequiquam fallis dea.
” 图尔努斯对此回答: “姐姐啊,我早在那时就认出了你,当你最初用计谋扰乱盟约并投身于这场战争,如今你虽身为女神,却徒劳地隐瞒身份。
Sed quis Olympo §12.635demissam tantos voluit te ferre labores?
但又有谁,想要让你从奥林匹斯山降下,去承受如此巨大的劳苦?
§12.636An fratris miseri letum ut crudele videres?
莫非是为了让你亲眼目睹你那可怜弟弟的残酷死状?
§12.637Nam quid ago? Aut quae iam spondet Fortuna salutem?
因为我还能做什么? 又有何种命运如今在向我允诺生路?
§12.638Vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem §12.639Murranum, quo non superat mihi carior alter,
我亲眼看见穆拉努斯就在我的面前高呼着我的名字,在我心中,已经没有比他更珍贵的人存活于世,”

词汇与语法注释

  1. §12.570exspectem — 表示犹豫、自问的现在时虚拟语气(“难道我应该等待吗?”)。
  2. §12.598infelix pugnae — 与形容词 `infelix` 连用的关系属格(“在战斗中是不幸的”),这是一种受到希腊语语法影响的句法。
  3. §12.617attulit — 617-619行的倒装结构。动词 `attulit` 的主语是 `aura`,宾语是 `hunc ... clamorem`;在接下来的子句中,`sonus ... et murmur` 作主语,支配动词 `impulit`。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §12.560-12.639. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.560-12.639

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。