Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §11.838-11.915

阿伦斯伏诛与拉丁军的溃退

第 115 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

狄安娜的神使奥皮斯射杀了阿伦斯以为卡米拉复仇,而溃败的拉丁军队在退往城门时引发了惨烈的混乱。得知消息的图尔努斯放弃了林中伏击并率军奔回城市,追击的埃涅阿斯也紧随其后,但因夜幕降临,决战延至次日。

§11.838Utque procul medio iuvenum in clamore furentum §11.839prospexit tristi multatam morte Camillam, §11.840ingemuitque deditque has imo pectore voces: §11.841Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti §11.842supplicium, Teucros conata lacessere bello!
而在远方,在狂怒的青年们呐喊声的中央,她望见卡米拉因悲惨的死而陨落,她叹息着,从胸口深处发出这般声音: “呜呼,少女啊,你付出了太过、太过残酷的代价,因你企图在战争中挑战特夫克里人!
§11.843Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam §11.844profuit aut nostras umero gessisse sagittas.
在这被遗弃的丛林中侍奉狄安娜,也未能对你有所帮助,或是肩上背负着我们的箭矢,这一切都无济于事。
§11.845Non tamen indecorem tua te regina reliquit §11.846extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum §11.847per gentis erit aut famam patieris inultae.
然而,你的女王并未使你在这最后的死亡中蒙受耻辱,你在各族人民中的死也不会寂寂无名,同样,你也不会白白忍受未得复仇的恶名。
§11.848Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, §11.849morte luet merita.
因为无论何人以伤口玷污了你的躯体,必将以应得的死亡来偿还。
Fuit ingens monte sub alto §11.850regis Dercenni terreno ex aggere bustum §11.851antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: §11.852hic dea se primum rapido pulcherrima nisu §11.853sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto.
” 在高山之下,有一座巨大的墓冢,属于古代劳伦斯国王德尔肯努斯,由泥土堆成,并被茂密的冬青栎遮蔽:就在这里,最美丽的女神以迅捷的身手首先驻足,并从高高的墓冢上窥伺着阿伦斯。
§11.854Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, §11.855Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum,
当她看见他心中狂喜、徒劳地自负膨胀时, “为什么,”她说,“你要朝别的方向离去?
§11.856huc periture veni, capias ut digna Camillae §11.857praemia.
往这里迈步,到这里来,受死之人,好让你得到配得上卡米拉的报偿。
Tune etiam telis moriere Dianae?
难道连你也要死在狄安娜的箭下吗?
§11.858dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam §11.859deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit §11.860et duxit longe, donec curvata coirent §11.861inter se capita et manibus iam tangeret aequis, §11.862laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam.
” 她说完,那色雷斯女子便从金色的箭袋中取出飞箭,怀着敌意拉开了角弓,她拉得很满,直到弯曲的弓梢相互交会,此时她水平的两手已分别触及:左手触到铁质箭镞,右手和弓弦触到乳房。
§11.863Extemplo teli stridorem aurasque sonantis §11.864audiit una Arruns, haesitque in corpore ferrum.
刹那间,阿伦斯听到了箭矢的嘶鸣与呼啸的空气,与此同时,那铁头已扎入了他的体内。
§11.865Illum exspirantem socii atque extrema gementem §11.866obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, §11.867Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum.
他奄奄一息,发出最后的呻吟,同伴们却遗忘了,将他留在了荒野陌生的尘埃之中,奥皮斯则展翅飞向了苍天之上的奥林匹斯。
§11.868Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; §11.869turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas §11.870disiectique duces desolatique manipli §11.871tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt.
女主人既已失去,卡米拉的轻装骑兵队率先逃跑;乱了阵脚的鲁图利亚人溃逃,剽悍的阿提纳斯溃逃,四散的将领和被孤立的步兵中队寻求安全,拨转马头奔向城墙。
§11.872Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis §11.873sustentare valet telis aut sistere contra, §11.874sed laxos referunt umeris languentibus arcus, §11.875quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum.
无人能用武器阻挡步步逼近、带来死亡的特夫克里人,亦或是在他们面前站定抵抗,相反,他们软弱的肩膀上挂着松弛的弓退却,四足骏马的蹄子在奔跑中震动着松软的平原。
§11.876Volvitur ad muros caligine turbidus atra §11.877pulvis, et e speculis percussae pectora matres §11.878femineum clamorem ad caeli sidera tollunt.
伴随着黑沉的阴霾,翻滚的尘土向着城墙滚滚而来,而瞭望台上的母亲们捶胸顿足,将妇人的哭喊声升腾至天空的星辰。
§11.879Qui cursu portas primi inrupere patentis, §11.880hos inimica super mixto premit agmine turba; §11.881nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, §11.882moenibus in patriis atque inter tuta domorum §11.883confixi exspirant animas.
那些在奔跑中首先闯入敞开的大门之人,敌人的乌合之众夹杂在队伍中,从上方压迫着他们;他们未能逃脱可怜的死亡,反而在门槛之上,在祖国的城墙内以及安全的家园之间,被刺穿身体,呼出了生命。
Pars claudere portas: §11.884nec sociis aperire viam nec moenibus audent §11.885accipere orantis, oriturque miserrima caedes §11.886defendentum armis aditus inque arma ruentum.
一部分人忙着关上大门:他们既不敢为同伴开路,也不敢在城墙内接纳哀求的人,于是一场极惨烈的屠杀发生了,发生在用武器防守入口者与冲向武器者之间。
§11.887Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum §11.888pars in praecipitis fossas urgente ruina §11.889volvitur, immissis pars caeca et concita frenis §11.890arietat in portas et duros obice postis.
被拒之门外的人,在他们流泪的父母眼前和面容前,一部分人因紧迫的崩溃之势被推入陡峭的壕沟,一部分人则在缰绳松开后盲目而狂乱地撞向大门和用闩锁固定的坚硬门柱。
§11.891Ipsae de muris summo certamine matres, §11.892monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, §11.893tela manu trepidae iaciunt ac robore duro §11.894stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis §11.895praecipites primaeque mori pro moenibus ardent.
在极度的抗争中,城墙上的母亲们自己,(对祖国的真爱指引着道路),当她们望见卡米拉时,颤抖着亲手投掷武器,并用坚硬的橡木、木桩和烧尖的木棒来模仿铁兵,她们首当其冲,热切地渴望在城墙前先走一步。
§11.896Interea Turnum in silvis saevissimus implet §11.897nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: §11.898deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, §11.899ingruere infensos hostis et Marte secundo §11.900omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri.
在此期间,丛林中的图尔努斯收到了极其凄惨的消息,阿卡向那青年报告了巨大的动荡:沃尔斯奇人的战线已被摧毁,卡米拉已经阵亡,怀有敌意的敌人正在席卷而来,并在顺遂的战神保佑下夺取了一切,恐惧已被带到了城墙之下。
§11.901Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, §11.902deserit obsessos collis, nemora aspera linquit.
他狂怒不已——朱庇特残酷的神意正是如此推动着他—— 放弃了防守的丘陵,离开了险峻的林中。
§11.903Vix e conspectu exierat campumque tenebat, §11.904cum pater Aeneas saltus ingressus apertos §11.905exsuperatque iugum silvaque evadit opaca.
他刚离开视线、踏入平原,父埃涅阿斯便已进入敞开的山谷,越过山脊,从幽暗的树林中脱身。
§11.906Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur §11.907agmine nec longis inter se passibus absunt; §11.908ac simul Aeneas fumantis pulvere campos §11.909prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, §11.910et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis §11.911adventumque pedum flatusque audivit equorum.
就这样,两人都率领着全部队伍急速奔向城墙,彼此之间的距离并不遥远;而且在同一瞬间,埃涅阿斯望见了远处因尘土而烟雾弥漫的平原,看清了劳伦斯的军队,图尔努斯也认出了身披铠甲的、可怕的埃涅阿斯,并听到了行军的脚步声与战马的喘息声。
§11.912Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, §11.913ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero §11.914tinguat equos noctemque die labente reducat: §11.915considunt castris ante urbem et moenia vallant.
他们本会立即投入战斗并尝试交锋,若非玫瑰色的福玻斯已将疲惫的骏马浸入伊比利亚的深渊中,并在白日倾颓之际带回黑夜:他们在城前驻扎营地,并为城防设栅。

词汇与语法注释

  1. 11.843desertae — 修饰单数与格 `tibi`(指卡米拉),意为“被遗弃的你”。这暗示了她在林中孤高侍奉狄安娜的境遇,或在临终时被神灵抛弃的命运。
  2. 11.854vana tumentem — 中性复数宾格形容词 `vana` 用作副词,修饰 `tumentem`,意为“空虚地膨胀”或“徒劳地自负膨胀”。
  3. 11.883claudere — 历史不定式,代替直说法未完成过去时(`claudebant`),用以表现场景的紧迫感和动作的迅速。主语是集合名词 `Pars`。
  4. 11.886defendentum — `defendentium`(现在分词复数属格)的缩写形式;同样,`ruentum` 代表 `ruentium`。两词均作为主语属格修饰 `caedes`(屠杀)。
  5. 11.912ineant — 虚拟式现在时 `ineant` 和 `temptent` 与条件从句中的 `tinguat` 和 `reducat` 共同构成违反事实的虚拟条件句。在此通常应使用过去(或过去完成)时,而诗人为极大增强临场感,采用了现在时(诗意现在时)来进行戏剧性的表达。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §11.838-11.915. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.838-11.915

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。