Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §11.155-11.230

埃万德尔的哀悼与阵亡者的火葬

第 106 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃万德尔深切哀悼儿子的死,但托付阿涅阿斯向图尔努斯复仇。与此同时,双方在停战期间举行了隆重的葬礼和火化,但在拉丁人的城市里,对战争的不满日益高涨,且出使狄奥墨德斯请求结盟的使者带回了拒绝的答复。

§11.155et praedulce decus primo certamine posset.
以及在初次战斗中那极其甘美的荣誉具有多么强大的力量。
§11.156Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui §11.157dura rudimenta et nulli exaudita deorum §11.158vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx,
青年不幸的初次牺牲,以及临近战争的严酷初试,还有神明中无一听取我的誓言与祈祷!
§11.159felix morte tua neque in hunc servata dolorem!
而你,噢,最神圣的妻子,因你的死而幸福,没有被留存来承受这痛苦!
§11.160Contra ego vivendo vici mea fata, superstes §11.161restarem ut genitor.
相反,我因活着而超越了我的命运,作为幸存的父亲留了下来。
Troum socia arma secutum §11.162obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem §11.163atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret,
追随特洛伊人同盟军队的我,愿鲁图利亚人当时用武器将我击倒! 我自己本该献出生命,而这葬列本该将我、而不是将帕拉斯送回家中!
§11.164nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas §11.165iunximus hospitio dextras: sors ista senectae §11.166debita erat nostrae.
但我不会指责你们,特洛伊人,也不会指责盟约,或是我们因友好而相握的右手:那样的命运本就是我们的晚年所应承受的。
Quod si immatura manebat §11.167mors natum, caesis Volscorum milibus ante §11.168ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit.
然而,如果过早的死亡在等待着我的儿子,那么在事先斩杀成千上万的沃尔斯奇人之后,在带领特洛伊人进入拉丁地带的过程中倒下,也将使我感到欣慰。
§11.169Quin ego non alio digner te funere, Palla, §11.170quam pius Aeneas
甚至,帕拉斯,我不愿为你举行任何其他的葬礼,唯有虔诚的阿涅阿斯(为你举行落葬)。
§11.172Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: §11.173tu quoque nunc stares immanis truncus in armis, §11.174esset par aetas et idem si robur ab annis, §11.175Turne.
他们运送着伟大的战利品,那是你的右手送给死神的牺牲;你也本该在此时作为披挂盔甲的巨大树干立于此地,如果年龄相等,且岁月赋予的力量也相同,图尔努斯。
Sed infelix Teucros quid demoror armis?
但我这不幸的人,为何还要延误特洛伊人的武器?
§11.176Vadite et haec memores regi mandata referte: §11.177quod vitam moror invisam Pallante perempto, §11.178dextera causa tua est, Turnum natoque patrique §11.179quam debere vides.
去吧,牢记并将这些嘱托带回给你们的国王:『在帕拉斯被杀后,我之所以拖延着令人厌恶的生命,你的右手是原因,你明白它对儿子和父亲都欠下了图尔努斯的命。
Meritis vacat hic tibi solus §11.180fortunaeque locus.
这是唯独留给你的功绩和命运的机会。
Non vitae gaudia quaero, §11.181nec fas, sed nato Manis perferre sub imos.
我不求人生的欢乐,亦不合神法,唯愿将这消息带给最深阴间里的儿子。
§11.182Aurora interea miseris mortalibus almam §11.183extulerat lucem, referens opera atque labores: §11.184iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon §11.185constituere pyras.
』与此同时,黎明为可怜的凡人们带来了温存的光芒,带回了劳作与艰辛:此时父亲阿涅阿斯、以及塔尔孔已在弯曲的海岸上筑起了柴堆。
Huc corpora quisque suorum §11.186more tulere patrum, subiectisque ignibus atris §11.187conditur in tenebras altum caligine caelum.
众人按照父辈的习俗将各自同胞的尸体运到此处,在下方点燃黑色的火焰,高耸的天空被浓烟化作一片黑暗。
§11.188Ter circum accensos cincti fulgentibus armis §11.189decurrere rogos, ter maestum funeris ignem §11.190lustravere in equis ululatusque ore dedere;
他们身披闪亮的盔甲,围着燃起的柴堆奔跑了三次;三次骑马环绕着悲伤的葬礼之火,并从口中发出号哭。
§11.191spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: §11.192it caelo clamorque virum clangorque tubarum.
土地被泪水打湿,盔甲也被打湿:人们的呼喊和喇叭的鸣响直冲云霄。
§11.193Hic alii spolia occisis derepta Latinis §11.194coniciunt igni, galeas ensesque decoros §11.195frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, §11.196ipsorum clipeos et non felicia tela.
此时,有人将从被杀的拉丁人身上剥夺的战利品掷入火中,包括头盔、精美的宝剑、缰绳和滚烫的车轮;有人则献上死者生前熟悉的祭品,他们自己的盾牌和不吉利的武器。
§11.197Multa boum circa mactantur corpora Morti, §11.198saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris §11.199in flammam iugulant pecudes.
许多公牛的躯体在周围被宰杀献给死神,刚毛的猪以及从所有田野里抢夺来的牲畜都在火焰中被割断喉咙。
Tum litore toto §11.200ardentis spectant socios semustaque servant §11.201busta neque avelli possunt, nox umida donec §11.202invertit caelum stellis ardentibus aptum.
随后在整个海岸上,他们看着燃烧的战友,守着烧了一半的坟堆,无法被强行带离,直到潮湿的黑夜颠转了缀满闪烁星辰的天空。
§11.203Nec minus et miseri diversa in parte Latini §11.204innumeras struxere pyras, et corpora partim §11.205multa virum terrae infodiunt avectaque partim §11.206finitimos tollunt in agros urbique remittunt,
同样,不幸的拉丁人也在另一个地方筑起了无数的柴堆,在众多的战士尸体中,一部分他们埋入土中,另一部分则被运走,带往邻近的田野并送回城市。
§11.207cetera confusaeque ingentem caedis acervum §11.208nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti §11.209certatim crebris conlucent ignibus agri.
其余混杂在一起的巨大屠杀堆,他们在既无计数也无尊荣的情况下火化:当时,广阔的原野在各处竞相闪烁着密集的火光。
§11.210Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram: §11.211maerentes altum cinerem et confusa ruebant §11.212ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae.
第三天的光芒已将寒冷的阴影从天空驱散:悲伤的众人从火堆中扒开厚厚的骨灰和混杂的骨骼,并在上面覆上温热的土堆。
§11.213Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, §11.214praecipuus fragor et longi pars maxima luctus.
如今,在极其富庶的拉丁努斯国王之城的房屋内,则是最响亮的哀嚎与漫长悲痛的最大核心。
§11.215Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum §11.216pectora maerentum puerique parentibus orbi §11.217dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: §11.218ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, §11.219qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores.
在此,母亲们和不幸的媳妇们,在此,悲伤的姐妹们那亲切的心怀,以及失去双亲的男孩们,咒骂着可怕的战争和图尔努斯的婚礼:他们要求他亲自用武器、亲自用钢铁决一死战,就是那个为自己索要意大利王权和最高荣耀的人。
§11.220ingravat haec saevus Drances solumque vocari §11.221testatur, solum posci in certamina Turnum.
严厉的德兰克斯加重了这些怨言,并证言只有图尔努斯被传召,只有图尔努斯被要求参与决斗。
§11.222Multa simul contra variis sententia dictis §11.223pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, §11.224multa virum meritis sustentat fama tropaeis.
与此同时,相反的,有许多支持图尔努斯的各种议论,皇后的尊名庇护着他,而该男子因所获战功而得的巨大名声也支撑着他。
§11.225Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, §11.226ecce super maesti magna Diomedis ab urbe §11.227legati responsa ferunt: nihil omnibus actum §11.228tantorum impensis operum, nil dona neque aurum §11.229nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis §11.230quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum.
在这些动荡之中,在炽烈的骚乱中央,看啊,雪上加霜的是,悲伤的使节们从狄奥墨德斯的伟大城市带来了答复:付出如此巨大劳动后,一切都徒劳无功,礼物和黄金、乃至宏大的祈求都毫无用处;拉丁人必须寻找其他的武器,或是必须向特洛伊国王乞求和平。

词汇与语法注释

  1. §11.162obruerent — `obruerent` 是未完成过去时虚拟语气,用于表示过去未实现的愿望(“要是他们把我击倒就好了”)。前置的完成分词 `secutum`(来自具有主动意义的异态动词 `sequor`)修饰主句中被省略的宾格对象 `me`。
  2. §11.164arguerim — `arguerim` 是完成时虚拟语气,用作表示温和主张的潜在虚拟语气(“我并无意指责”)。它被用来委婉地表达说话者的态度,避免武断的语气。
  3. §11.178Turnum... debere vides — 这是一个受 `vides` 支配的“宾格加不定式”(A.C.I.)结构。关系代词 `quam`(指代前句的 `dextera`)作不定式 `debere` 的宾格主语,而 `Turnum` 是其直接宾语(宾格):“你明白这只(右手)对儿子和父亲都欠下了图尔努斯(的命)”。
  4. §11.230petendum — `petendum [esse]` 是一个非人称的动形容词结构。它没有采用标准的被动人称结构(`pax petenda`),而是保留了带直接宾格宾语(`pacem`)的古雅用法。相比之下,前句中的 `quaerenda` 是与主语 `arma` 一致的标准人称动形容词。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §11.155-11.230. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.155-11.230

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。