§10.78arva aliena iugo premere atque avertere praedas?
强行将他人的土地置于轭下并掠夺财物?
§10.79Quid soceros legere et gremiis abducere pactas, §10.80pacem orare manu, praefigere puppibus arma?
选择岳父并将已许配的女子从其怀中夺走,手持橄榄枝乞求和平,却在船头安设武器?
§10.81Tu potes Aenean manibus subducere Graium §10.82proque viro nebulam et ventos obtendere inanis, §10.83tu potes in totidem classem convertere nymphas: §10.84nos aliquid Rutulos contra iuvisse nefandum est?
你有能力将埃涅阿斯从希腊人手中救出,并用云雾和虚无的风代替真人作掩护,你也有能力将一整支舰队变成同等数量的仙女:难道我们反过来对鲁图利人给予些许帮助,便是滔天大罪?
§10.85Aeneas ignarus abest: ignarus et absit.
埃涅阿斯在不知情中缺席:那就让他一无所知地缺席吧。
§10.86Est Paphus Idaliumque tibi, sunt alta Cythera: §10.87quid gravidam bellis urbem et corda aspera temptas?
你拥有帕福斯和伊达利亚,拥有高耸的基西拉:为何你还要去试探那充满战争的城市和那些强悍的心灵?
§10.88Nosne tibi fluxas Phrygiae res vertere fundo
难道是我们试图为你将弗里吉亚动摇的国势彻底颠覆,是我们?
§10.89conamur, nos, an miseros qui Troas Achivis
还是那将不幸的特洛伊人暴露在阿开亚人面前的人?
§10.90obiecit? Quae causa fuit, consurgere in arma §10.91Europamque Asiamque et foedera solvere furto?
究竟是什么原因,促使欧洲和亚洲拿起武器,并通过一场偷窃破裂了盟约?
是在我的领导下,达尔达尼亚的通奸者攻占了斯巴达,还是我给予了武器,或者用情欲煽动了战争?
§10.94Tum decuit metuisse tuis: nunc sera querelis §10.95haud iustis adsurgis et inrita iurgia iactas.
当时你才应该为你的族人感到恐惧:如今你却带着不公的怨言在太迟的时候站起来,抛出无用的争吵。
§10.96Talibus orabat Iuno, cunctique fremebant §10.97caelicolae adsensu vario, ceu flamina prima §10.98cum deprensa fremunt silvis et caeca volutant §10.99murmura, venturos nautis prodentia ventos.
朱诺以此言恳求,而所有的天界居民怀着不同的赞同而议论纷纷,正如初起的风困在森林中时,发出呼啸并翻卷着隐秘的喃喃低语,向水手们预示着即将来临的风暴。
§10.100Tum pater omnipotens, rerum cui prima potestas, §10.101infit; eo dicente deum domus alta silescit §10.102et tremefacta solo tellus, silet arduus aether, §10.103tum Zephyri posuere, premit placida aequora pontus:
此时,拥有万物至高权力的全能之父开始发言;在他说话时,众神高耸的宫殿归于沉静,大地在根基上颤动,高空的苍穹静默,随后西风止息,海洋按捺住平静的水面: “因此,请将这些话铭记于心。
§10.104Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta. §10.105Quandoquidem Ausonios coniungi foedere Teucris §10.106haud licitum, nec vestra capit discordia finem: §10.107quae cuique est fortuna hodie, quam quisque secat spem, §10.108Tros Rutulusne fuat nullo discrimine habebo.
既然决不允许奥索尼亚人与特洛伊人通过盟约联合,且你们的纷争也没有终结:无论今日谁有何种命运,谁抱持何种希望,无论是特洛伊人还是鲁图利人,我都将一视同仁。
§10.109Seu fatis Italum castra obsidione tenentur §10.110sive errore malo Troiae monitisque sinistris.
无论是因为意大利人的命运,营地被围困,还是因为特洛伊不幸的迷误和不祥的指引。
我也不免除鲁图利人的命运:每个人的所作所为都将为自己带来劳苦与运数。
Rex Iuppiter omnibus idem.
朱庇特国王对所有人皆一视同仁。
§10.113Fata viam invenient.
命运终会找到出路。
Stygii per flumina fratris, §10.114per pice torrentis atraque voragine ripas §10.115adnuit et totum nutu tremefecit Olympum.
” 以他冥河兄弟的河流起誓,以那流淌着沥青的黑渊岸边起誓,他点头允诺,并以其首肯使整个奥林匹斯震颤。
§10.116Hic finis fandi.
话语至此结束。
Solio tum Iuppiter aureo §10.117surgit, caelicolae medium quem ad limina ducunt.
朱庇特随后从黄金宝座上站起,天界的居民们将他簇拥着引向门口。
§10.118Interea Rutuli portis circum omnibus instant §10.119sternere caede viros et moenia cingere flammis.
与此同时,鲁图利人在所有的城门周围紧逼,肆意屠杀士兵,并用烈火围困城墙。
然而埃涅阿斯麾下的军团被围困在土垒之中,毫无逃脱的希望。
Miseri stant turribus altis §10.122nequiquam et rara muros cinxere corona §10.123Asius Imbrasides Hicetaoniusque Thymoetes §10.124Assaracique duo et senior cum Castore Thymbris, §10.125prima acies; hos germani Sarpedonis ambo §10.126et Clarus et Thaemon Lycia comitantur ab alta.
不幸的他们徒劳地站立在高塔之上,用稀疏的人墙围绕着城墙:因布拉索斯之子阿西乌斯和希凯塔翁之子蒂莫伊特斯,以及两位阿萨拉科斯,还有年长的廷布里斯与卡斯托尔,组成了第一线战士;萨尔佩冬的两位兄弟克拉鲁斯和泰蒙也从高耸的吕基亚陪同他们。
§10.127Fert ingens toto conixus corpore saxum, §10.128haud partem exiguam montis, Lyrnesius Acmon, §10.129nec Clytio genitore minor nec fratre Menestheo.
竭尽全身之力,搬运一块巨石—— 那绝非山岳的微小碎片——的是吕尔内索斯的阿克蒙,他不逊于其父克吕提乌斯,也不逊于其兄梅内斯修斯。
这些人争相用标枪防守,那些人用石块,投掷火种,并把箭矢搭在弦上。
§10.132Ipse inter medios, Veneris iustissima cura, §10.133Dardanius caput ecce puer detectus honestum, §10.134qualis gemma micat, fulvum quae dividit aurum, §10.135aut collo decus aut capiti; vel quale per artem §10.136inclusum buxo aut Oricia terebintho §10.137lucet ebur; fusos cervix cui lactea crinis §10.138accipit et molli subnectens circulus auro.
瞧,在他们中间,作为维纳斯最正当的牵挂,达尔达尼亚的少年露出了他高贵的头颅,宛如一颗闪耀的宝石,镶嵌在黄金之中,成为脖颈或头部的装饰;又如通过精湛手艺嵌在黄杨木或奥里西亚黄连木中发光的象牙;他那乳白色的脖颈承托着四散的秀发,一圈柔韧的黄金束带将其系于其下。
§10.139Te quoque magnanimae viderunt, Ismare, gentes §10.140volnera dirigere et calamos armare veneno, §10.141Maeonia generose domo, ubi pinguia culta §10.142exercentque viri Pactolusque inrigat auro.
高尚的部族也看见了你,伊斯马鲁斯,瞄准伤口,并用毒药武装箭矢,你出身于高贵的麦奥尼亚家族,在那里男人们耕耘着肥沃的耕地,帕克托洛斯河灌溉出黄金。
§10.143Adfuit et Mnestheus, quem pulsi pristina Turni §10.144aggere moerorum sublimem gloria tollit, §10.145et Capys: hinc nomen Campanae ducitur urbi.
姆内斯修斯也在场,昨日他击退图尔努斯离开城墙土垒的荣耀使他意气风发,还有卡皮斯:坎帕尼亚城市的名字便由此而来。
他们彼此之间进行着残酷的战争拼杀,与此同时,埃涅阿斯正于夜半时分破浪前行。
§10.148Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis §10.149regem adit et regi memorat nomenque genusque, §10.150quidve petat quidve ipse ferat, Mezentius arma §10.151quae sibi conciliet, violentaque pectora Turni §10.152edocet, humanis quae sit fiducia rebus §10.153admonet immiscetque preces: haud fit mora, Tarchon
因为当他离开埃万德罗斯进入伊特鲁里亚的营地,拜见国王,并向国王陈述自己的姓名和出身,陈述他所求为何、自己带来了什么,以及梅曾提乌斯为自己拉拢何种武装,并说明图尔努斯那暴烈的性情,警告他人世间的事务有多少可信度,并夹杂着祈求:毫无拖延,塔尔孔便……