Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §10.154-10.231

埃特鲁里亚援军的启航与海仙女的警告

第 94 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃涅阿斯与托斯卡纳的塔尔孔结盟,率领由埃特鲁里亚将领组成的援军舰队起航。在航行途中,曾为特洛伊船只的海仙女们接近他,并向他警告营地的危机。

§10.154iungit opes foedusque ferit; tum libera fati §10.155classem conscendit iussis gens Lydia divom, §10.156externo commissa duci.
联结兵力并缔结盟约;随后,摆脱了命运约束的利底亚人民遵照神明之命登上了舰队,托付给一位外国领袖。
Aeneia puppis §10.157prima tenet, rostro Phrygios subiuncta leones, §10.158imminet Ida super, profugis gratissima Teucris.
埃涅阿斯的船一马当先,船首下方配有弗里吉亚狮子,其上高耸着伊达山,这是流亡的特洛伊人最珍爱的。
§10.159Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat §10.160eventus belli varios, Pallasque sinistro §10.161adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae §10.162noctis iter, iam quae passus terraque marique.
伟大的埃涅阿斯坐在这里,心中反复思量战争的各种结局,而帕拉斯紧贴在他的左侧,时而询问星辰——那黑暗夜晚的旅途指引,时而询问他在陆上与海上所经历的磨难。
§10.163Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, §10.164quae manus interea Tuscis comitetur ab oris §10.165Aenean armetque rates pelagoque vehatur.
女神们,现在请敞开赫利孔山,开始歌唱吧,诉说在此期间,有哪些军队从托斯卡纳海岸出发伴随埃涅阿斯,装备了船只并在海上航行。
§10.166Massicus aerata princeps secat aequora tigri: §10.167sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi §10.168quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae §10.169gorytique leves umeris et letifer arcus.
马西库斯率先驾着饰有青铜虎的战船破浪前行:在他麾下有千名青年军,他们离开了克卢西乌姆的城墙,也离开了科萨埃城;他们的武器是箭,肩上背着轻便的箭袋,以及致命的弓。
§10.170Una torvus Abas: huic totum insignibus armis §10.171agmen et aurato fulgebat Apolline puppis.
与他同行的是神色严峻的阿巴斯:他的整支队伍在华丽的甲胄中闪耀,船头在黄金的阿波罗像下熠熠生辉。
§10.172Sescentos illi dederat Populonia mater §10.173expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos §10.174insula inexhaustis Chalybum generosa metallis.
母邦波普洛尼亚给了他六百名身经百战的青年,而伊尔瓦岛则给了三百名,那是一个因拥有哈吕贝斯人取之不尽的矿藏而声名显赫的岛屿。
§10.175Tertius ille hominum divomque interpres Asilas, §10.176cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent §10.177et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes, §10.178mille rapit densos acie atque horrentibus hastis.
第三位是人神之间的传译者阿西拉斯,牲畜的脏腑、天空的星辰都听从他,还有飞鸟的语言以及预示吉凶的闪电之火;他率领着一千名阵形紧密、手持森严长枪的士兵疾驰。
§10.179Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae, §10.180urbs Etrusca solo.
源自阿尔菲乌斯河的皮萨埃——这片埃特鲁里亚土地上的城市—— 命令这些人服从他。
Sequitur pulcherrimus Astur, §10.181Astur equo fidens et versicoloribus armis.
随后是英俊非凡的阿斯图尔,阿斯图尔信任他的骏马和色彩斑斓的盔甲。
§10.182Tercentum adiciunt (mens omnibus una sequendi) §10.183qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis, §10.184et Pyrgi veteres intempestaeque Graviscae.
另有三百人加入(所有人都有着一致的追随之心),他们来自卡埃雷的家园,或来自米尼奥河畔的田野,以及古老的皮尔吉和气候不适的格拉维斯卡埃。
§10.185Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello, §10.186transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo, §10.187cuius olorinae surgunt de vertice pennae, §10.188crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae.
我不会将你漏掉,利古里亚人在战争中最勇敢的领袖,西尼拉斯,以及仅有少数人随行的库帕沃,你的头顶上耸立着天鹅的羽毛,爱神啊,这是对你们的控诉,也是他父亲形貌的标志。
§10.189Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, §10.190populeas inter frondes umbramque sororum §10.191dum canit et maestum Musa solatur amorem, §10.192canentem molli pluma duxisse senectam, §10.193linquentem terras et sidera voce sequentem.
因为人们说,库克诺斯因哀悼挚爱的法厄同,在杨树叶间和姐妹们的树荫下歌唱,并用歌声(缪斯)宽慰他那忧伤的爱情时,在柔嫩的羽毛中迎来了白发苍苍的老境,告别了大地,用歌声追随着星辰。
§10.194Filius, aequalis comitatus classe catervas, §10.195ingentem remis Centaurum promovet: ille §10.196instat aquae saxumque undis immane minatur §10.197arduus et longa sulcat maria alta carina.
他的儿子率领同龄的队伍随舰队同行,用桨推动着巨大的半人马号:那艘船紧逼着水面,在波涛中耸立,仿佛用巨石威胁着浪花,并用长长的龙骨犁开深海。
§10.198Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, §10.199fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, §10.200qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen, §10.201Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: §10.202gens illi triplex, populi sub gente quaterni, §10.203ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires.
那个奥克努斯也从父祖的海岸召集了队伍,他是预言者曼托与托斯卡纳河神的儿子,他为你,曼图亚,建造了城墙并赋予了你母亲的名字,曼图亚,因祖先而富有;但并非所有人的血统都相同:她有三重种族,每个种族下有四个部族,她自己是众部族的首府,力量源于托斯卡纳的血脉。
§10.204Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, §10.205quos patre Benaco velatus harundine glauca §10.206Mincius infesta ducebat in aequora pinu.
此处亦有五百名抗击梅曾提乌斯的武装士兵,源自父神贝纳库斯的明基乌斯河,头戴青绿色的芦苇,驾着充满敌意的松木战船将他们引入大海。
§10.207It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum §10.208verberat adsurgens, spumant vada marmore verso.
沉稳的奥莱斯泰斯前行,他挺起身躯,用一百根木桨拍击波涛,翻腾的海面上泛起泡沫。
§10.209Hunc vehit immanis Triton et caerula concha §10.210exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti §10.211frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: §10.212spumea semifero sub pectore murmurat unda.
庞大的特里同号载着他,用青绿色的贝壳震慑着海洋;它在游动时,直至肋部的毛糙前端呈现人形,腹部则以海怪结束:在半兽的胸口下,泡沫翻滚的波浪在轰鸣。
§10.213Tot lecti proceres ter denis navibus ibant §10.214subsidio Troiae et campos salis aera secabant.
如此多入选的首领乘着三十艘船前进,去援助特洛伊,用青铜割开盐渍的平原。
§10.215Iamque dies caelo concesserat almaque curru §10.216noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: §10.217Aeneas (neque enim membris dat cura quietem) §10.218ipse sedens clavumque regit velisque ministrat.
此时太阳已从天空隐去,慈爱的菲比驾着夜巡的马车,正敲击着奥林匹斯的中天:埃涅阿斯(因为忧虑不给他的肢体任何休息)亲自坐着操舵并管理着风帆。
§10.219Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum §10.220occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe §10.221numen habere maris nymphasque e navibus esse §10.222iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, §10.223quot prius aeratae steterant ad litora prorae.
看啊,在路途的半中间,他的一群伙伴迎面而来:那些仙女,是仁慈的西贝莱曾命令其拥有海洋的神性,并由船只化为仙女的,她们并排游动,破浪前行,数量恰如先前停靠在岸边的青铜船首。
§10.224Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, §10.225quarum quae fandi doctissima Cymodocea §10.226pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso §10.227eminet ac laeva tacitis subremigat undis, §10.228tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens,
她们从远处认出了国王,并用舞蹈围绕着他;她们中言辞最敏捷的库莫多科娅从后跟从,右手拉住船尾,背部浮出水面,左手在静静的波涛下划水,然后对一无所知的他如此说道: “你醒着吗,神明的后裔,埃涅阿斯?
§10.229Aenea? Vigila et velis immitte rudentis.
快醒来,放开船帆的缆绳。
§10.230Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, §10.231nunc pelagi nymphae, classis tua.
我们曾是来自伊达山神圣山顶的松木,如今成了海洋的仙女,你的舰队。
Perfidus ut nos
当那个背信弃义的人……

词汇与语法注释

  1. 10.154libera fati — 形容词 `libera`(意为“自由的、免除的”)支配分离属格 `fati`。这表明埃特鲁里亚人民通过接受埃涅阿斯作为领袖,从而“从(必须服从外邦领袖的)命运制约中解脱出来”。
  2. 10.179Alpheae ab origine Pisae — `Pisae`(比萨)是阴性复数名词,作整个句子的主语。它与动词 `iubent`(意为“命令”)相结合,构成了宾格加不定式结构,即“命令他们(`hos`)服从(`parere`)”。
  3. 10.188crimen, Amor, vestrum — `vestrum` 是第二人称复数物主形容词。尽管呼语 `Amor` 是单数,但此处使用复数,意在指代阿摩尔及其母亲维纳斯(爱之神明),或指代恋人们。这意味着库克诺斯的悲剧性变形是“对你们(爱之神明)的指控”。
  4. 10.221numen habere maris nymphasque e navibus esse — 由 `iusserat`(意为“曾命令”)引导的宾格加不定式结构。不定式 `habere` 和 `esse` 的主语是前文变成仙女的“船只(naves)”,在句中被省略。意思是西贝莱“曾命令船只拥有海洋的神性,并由船只化为仙女”。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §10.154-10.231. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.154-10.231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。