Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §10.533-10.610

埃涅阿斯的杀戮与朱庇特同朱诺的交谈

第 99 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃涅阿斯因帕拉斯之死而狂怒,无情地连续斩杀了哈埃莫尼德斯、塔尔克维图斯以及卢卡古斯和利格尔两兄弟等敌方战士,最终解救了被围困的特洛伊人。与此同时,朱庇特在天上主动向朱诺谈及维纳斯对特洛伊力量的支撑。

§10.533sustulit ista prior iam tum Pallante perempto.
“在杀死帕拉斯的那一刻,图尔努斯就已经预先取消了那种战争的交易。
§10.534Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus.
这一点,父亲安喀塞斯的阴魂感觉得到,尤卢斯也感觉得到。
§10.535Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa §10.536cervice orantis capulo tenus applicat ensem.
” 他如此说完,左手紧紧抓住对方的头盔,将那哀求者的脖颈向后扳倒,将宝剑直刺进去,直至剑柄。
§10.537Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos, §10.538infula cui sacra redimibat tempora vitta, §10.539totus conlucens veste atque insignibus armis.
不远处是哈埃莫尼德斯,他是福玻斯和特里维亚的祭司,神圣的饰带和发带缠绕着他的太阳穴,他的衣服和显赫的武具在全身闪闪发光。
§10.540Quem congressus agit campo lapsumque superstans §10.541immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus §10.542lecta refert umeris, tibi, rex Gradive, tropaeum.
埃涅阿斯迎面撞上他,在平原上追赶着他,并伫立在倒地者的上方,将其献祭,并用巨大的死荫将其笼罩;塞雷斯托斯将收集起来的武器扛在肩上带走,战神格拉狄乌斯啊,这是献给您的战利纪念碑。
§10.543Instaurant acies Volcani stirpe creatus §10.544Caeculus et veniens Marsorum montibus Umbro: §10.545Dardanides contra furit.
由火山之神伍尔坎子嗣所生的凯库卢斯,以及从马尔西山脉前来的乌姆布罗,重新整顿了战线:特洛伊英雄在他们对面狂怒。
Anxuris ense sinistram §10.546et totum clipei ferro deiecerat orbem; §10.547dixerat ille aliquid magnum vimque adfore verbo §10.548crediderat caeloque animum fortasse ferebat §10.549canitiemque sibi et longos promiserat annos: §10.550Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, §10.551silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, §10.552obvius ardenti sese obtulit.
他曾用剑劈落了安克苏尔的左手和铁盾的整个圆轮;那人曾说过一些狂妄的大话,并相信他的话语中会有力量,或许他当时心向高天,并曾许诺给自己白发与漫长的岁月:塔尔克维图斯在对面炫耀着闪亮的盔甲,他是宁芙仙女德里奥珀为居住在森林里的法乌努斯所生的儿子,迎面挡在了怒火中烧的埃涅阿斯面前。
Ille reducta §10.553loricam clipeique ingens onus impedit hasta; §10.554tum caput orantis nequiquam et multa parantis §10.555dicere deturbat terrae truncumque tepentem §10.556provolvens super haec inimico pectore fatur: §10.557Istic nunc, metuende, iace.
埃涅阿斯收回枪,用长枪刺穿并限制了他的胸甲和盾牌的沉重负担;随后,当那人徒劳地哀求并准备说许多话时,埃涅阿斯将其头颅砍落地面,并将温热的躯干滚落一旁,怀着敌意在其上方开口说道: “可怕的人啊,现在你就躺在那里吧。
Non te optima mater §10.558condet humi patrioque onerabit membra sepulchro: §10.559alitibus linquere feris aut gurgite mersum §10.560unda feret piscesque impasti volnera lambent.
你那慈爱的母亲不会将你安葬在泥土中,也不会用祖传的坟墓覆盖你的肢体:你要么被留给凶猛的飞禽,要么沉入深渊,波涛会带走你,饥饿的鱼群会舔舐你的伤口。
§10.561Protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, §10.562persequitur fortemque Numam fulvumque Camertem,
” 随后,他立刻追击图尔努斯的前锋安泰乌斯和卢卡斯,以及勇敢的努马和由宽宏的沃尔肯斯所生的金发卡梅尔斯。
§10.563magnanimo Volcente satum, ditissimus agri §10.564qui fuit Ausonidum et tacitis regnavit Amyclis.
他是奥索尼亚人中最富有的地主,曾统治着寂静的阿米克莱。
§10.565Aegaeon qualis, centum cui bracchia dicunt §10.566centenasque manus, quinquaginta oribus ignem §10.567pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra §10.568tot paribus streperet clipeis, tot stringeret enses: §10.569sic toto Aeneas desaevit in aequore victor, §10.570ut semel intepuit mucro.
正如人们传说中拥有百臂与百手,能从五十个口和胸膛中喷出烈火的埃盖翁,在对抗朱庇特的雷霆时,用同样多的配套盾牌作响,并拔出同样多的宝剑一般:埃涅阿斯也是如此在整个平原上以战胜者的姿态狂怒,一旦他的剑刃变热。
Quin ecce Niphaei §10.571quadriiugis in equos adversaque pectora tendit.
看啊,他正冲向尼法埃乌斯的四匹马车和迎面而来的战马胸膛。
§10.572Atque illi longe gradientem et dira frementem §10.573ut videre, metu versi retroque ruentes §10.574effunduntque ducem rapiuntque ad litora currus.
那些马匹一看到他从远处阔步走来、发出可怕的吼声,便因恐惧而倒转,向后狂奔,摔下了御者,将战车拉向海岸。
§10.575Interea biiugis infert se Lucagus albis §10.576in medios fraterque Liger; sed frater habenis §10.577flectit equos, strictum rotat acer Lucagus ensem.
与此同时,卢卡古斯乘坐两匹白马的战车冲入人群中央,他的兄弟利格尔也在其中;但兄弟用缰绳驾驭马匹,而凶猛的卢卡古斯则挥舞着出鞘的宝剑。
§10.578Haud tulit Aeneas tanto fervore furentis: §10.579inruit adversaque ingens apparuit hasta.
埃涅阿斯无法容忍他们以如此狂热的姿态肆虐:他猛冲过去,手持迎击的巨大长枪显露身形。
§10.580Cui Liger: §10.581Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis
利格尔对他说: “你看到的不是狄奥墨德斯的骏马,也不是阿喀琉斯的战车,或者弗里吉亚的平原。
§10.582aut Phrygiae campos: nunc belli finis et aevi §10.583his dabitur terris.
现在,战争和你的生命之终结,将在这片土地上降临。
Vesano talia late §10.584dicta volant Ligeri.
” 这些话语从狂乱的利格尔口中四处飘散。
Sed non et Troïus heros §10.585dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem.
但特洛伊英雄并不准备言辞来反驳:因为他将投枪掷向了敌人。
§10.586Lucagus ut pronus pendens in verbera telo §10.587admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo §10.588aptet se pugnae, subit oras hasta per imas §10.589fulgentis clipei, tum laevum perforat inguen: §10.590excussus curru moribundus volvitur arvis.
当卢卡古斯俯身向前,探出身体准备挥鞭抽打战马,同时伸出左脚以便调整姿态投入战斗时,长枪穿过了他闪亮盾牌的最下缘,随后刺穿了他的左股腹:他被从战车上摔了下来,濒死地在地上翻滚。
§10.591Quem pius Aeneas dictis adfatur amaris: §10.592Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equorum §10.593prodidit aut vanae vertere ex hostibus umbrae: §10.594ipse rotis saliens iuga deseris.
虔诚的埃涅阿斯用刻薄的话语对他说: “卢卡古斯啊,并不是战马怠惰的逃跑出卖了你的战车,也不是来自敌人的虚无幻影让它们转弯:是你自己从车轮上跳下,背弃了车轭。
Haec ita fatus §10.595arripuit biiugos; frater tendebat inertis §10.596infelix palmas, curru delapsus eodem: §10.597Per te, per qui te talem genuere parentes, §10.598vir Troiane, sine hanc animam et miserere precantis.
” 他如此说罢,便夺过了那辆战马车;而不幸的兄弟从同一辆车上滑落下来,无力地伸出双手: “凭着你自己,凭着生养了你这样英杰的父母,特洛伊人啊,请留下我这条性命,怜悯一个哀求者吧!
§10.599Pluribus oranti Aeneas: Haud talia dudum §10.600dicta dabas.
” 对这个用更多话语哀求他的人,埃涅阿斯说: “不久之前你可不是说这些话的。
Morere et fratrem ne desere frater.
受死吧,兄弟,不要抛弃兄弟。
§10.601Tum latebras animae pectus mucrone recludit.
” 随后,他用剑刃剖开了那灵魂的隐藏处——胸膛。
§10.602Talia per campos edebat funera ductor §10.603Dardanius, torrentis aquae vel turbinis atri §10.604more furens.
特洛伊的统帅在平原上造成了这样的杀戮,正如狂暴的急流或漆黑的飓风一般肆虐。
Tandem erumpunt et castra relinquunt §10.605Ascanius puer et nequiquam obsessa iuventus.
终于,少年阿斯卡尼乌斯和徒劳受困的特洛伊青年们冲出包围,离开了营地。
§10.606Iunonem interea compellat Iuppiter ultro: §10.607O germana mihi atque eadem gratissima coniunx , §10.608ut rebare, Venus, nec te sententia fallit,
其间,朱庇特主动对朱诺说话: “我的同胞姐姐,同时也是我最亲爱的妻子啊,正如你所想的那样,维纳斯支撑着特洛伊的力量,你的判断没有错,支撑他们的,绝非在战争中强而有力的男人们的右手,也非他们那凶猛且耐得住危险的意志。
§10.609Troianas sustentat opes, non vivida bello §10.610dextra viris animusque ferox patiensque pericli.

词汇与语法注释

  1. 10.533Pallante perempto — 夺格绝对结构,“帕拉斯被杀害”。它解释了为什么由于图尔努斯杀害帕拉斯这一行为,所谓的“战争交易”(commercia belli)已被彻底取消。
  2. 10.553loricam clipeique ingens onus impedit hasta — 结构整理。主语为埃涅阿斯(省略),*hasta*(长枪,夺格)表示手段。有两个并列的宾格宾语:*loricam*(胸甲)与 *clipei ingens onus*(盾牌的沉重负担),共同受动词 *impedit*(限制,阻碍)支配。
  3. 10.565Aegaeon qualis — 相关结构。*qualis*(正如……)引导了一个史诗般比喻(epic simile),与第569行的 *sic*(如此……)相呼应,将百臂巨人埃盖翁的狂怒姿态与埃涅阿斯在战场上的狂暴杀戮进行对比。
  4. 10.583Ligeri — 与格形式。此处与格 *Ligeri* 配合不及物动词 *volant* 使用,既可理解为动作的发起者/源头(“从狂乱的利格尔那里飞出”),也可理解为利益关系人(“为了狂乱的利格尔而飞过”)。此处采取从他口中说出并四处飘散的解释。
  5. 10.601latebras animae — 属格修饰。*animae*(灵魂的)修饰 *latebras*(隐藏处),整句与 *pectus*(胸膛)构成同格。这是一种诗意的比喻,描绘剑刃刺穿胸膛、暴露出生命(灵魂)寄宿的深处。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §10.533-10.610. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.533-10.610

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。