§10.457Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastae, §10.458ire prior Pallas, siqua fors adiuvet ausum §10.459viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur: §10.460Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti, §10.461te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis.
当帕拉斯相信他已进入投枪射程之内,帕拉斯率先上前,以期某种好运能辅助他以弱击强的冒险尝试,并向广阔的天空如此祈求道: “凭着你作为异乡人曾造访的我父亲的款待与餐桌,阿尔喀得斯啊,我恳求你,助我完成这伟大的事业。
§10.462Cernat semineci sibi me rapere arma cruenta §10.463victoremque ferant morientia lumina Turni.
愿图尔努斯在濒死之际亲眼看见我夺走他染血的盔甲,愿他那将逝的双眼不得不目睹我是战胜者。
§10.464Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo §10.465corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis.
” 阿尔喀得斯听到了这青年的祈求,在心底压抑住沉重的叹息,流下了无益的泪水。
§10.466Tum Genitor natum dictis adfatur amicis: §10.467Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus §10.468omnibus est vitae: sed famam extendere factis, §10.469hoc virtutis opus.
这时天父用温和的话语对他的儿子说: “每个人都有其注定的日子,对所有人而言,生命的光阴都是短暂且不可复得的:但通过功绩延长声名,这才是美德的功业。
Troiae sub moenibus altis §10.470tot nati cecidere deum; quin occidit una §10.471Sarpedon, mea progenies.
在特洛伊崇高的城墙下,曾有那么多天神之子倒下;甚至我自己的子嗣萨尔佩冬也一同阵亡了。
Etiam sua Turnum §10.472fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi.
图尔努斯也正被他自己的命运所召唤,而已走到了所赐寿数的终点。
§10.473Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis.
” 他说完,便将视线从鲁图利人的平原上移开。
此时帕拉斯用尽全身气力掷出长枪,并从空鞘中拔出闪亮的宝剑。
§10.476Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa §10.477incidit atque viam clipei molita per oras §10.478tandem etiam magno strinxit de corpore Turni.
飞枪击中了肩部防具最高耸起的部位,并在穿透盾牌边缘开辟出通道后,最终甚至擦伤了图尔努斯高大躯体的一角。
§10.479Hic Turnus ferro praefixum robur acuto §10.480in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: §10.481Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum.
这时图尔努斯对着帕拉斯久久端衡着那支顶端装有锐铁的橡木枪,然后掷出,并如此说道: “且看,我们的武器是否更能穿透。
§10.482Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, §10.483quem pellis totiens obeat circumdata tauri, §10.484vibranti cuspis medium transverberat ictu §10.485loricaeque moras et pectus perforat ingens.
” 他话音刚落,那面有着层层铁板、层层青铜、并被缠绕数重的公牛皮所包覆的盾牌,被那颤动的枪尖一击洞穿了中央,突破了胸甲的阻碍,穿透了他宽阔的胸膛。
§10.486Ille rapit calidum frustra de volnere telum: §10.487una eademque via sanguis animusque sequuntur.
他徒然从伤口中拔出那炽热的标枪:循着同一条通道,鲜血与生命一同流逝。
§10.488Corruit in volnus, sonitum super arma dedere §10.489et terram hostilem moriens petit ore cruento.
他扑倒在伤口上,盔甲在其上发出撞击声,濒死时,他用流血的口吻向敌人的土地。
§10.490Quem Turnus super adsistens, §10.491Arcades, haec,
inquit,
memores mea dicta referte §10.492Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto.
图尔努斯伫立在他身旁,说道: “阿尔卡迪亚人啊,”他说,“请牢记我的话并带回给埃万德鲁斯:我将帕拉斯送还给他,正如他所应得的那样。
无论坟墓有什么荣耀,埋葬有什么慰藉,我都慷慨赐予。
Haud illi stabunt Aeneia parvo §10.495hospitia.
他接纳埃涅阿斯的款待,可让他付出了不小的代价。
Et laevo pressit pede talia fatus §10.496exanimem, rapiens immania pondera baltei §10.497impressumque nefas, una sub nocte iugali §10.498caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, §10.499quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; §10.500quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus.
” 说罢,他用左脚踩住尸体,夺走了那沉甸甸的宽大剑带,其上雕刻着一桩罪行:在同一个新婚之夜里被惨毒杀戮的青年群像以及染血的洞房,这一切是欧律托斯之子克洛努斯用大量黄金雕刻而成的;图尔努斯如今为这战利品而欢呼,并为占有它而欣喜。
凡人的心灵啊,既不知晓命运与未来的造化,又不懂得在顺境中保持克制!
§10.503Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum §10.504intactum Pallanta et cum spolia ista diemque §10.505oderit.
终有一天,图尔努斯会宁愿付出巨额代价以求帕拉斯安然无恙,那时他将痛恨这些战利品和这一天。
At socii multo gemitu lacrimisque §10.506impositum scuto referunt Pallanta frequentes.
而他的伙伴们伴着无数的悲叹与泪水,纷纷把帕拉斯抬到盾牌上抬了回来。
§10.507O dolor atque decus magnum rediture parenti
啊,重回父亲身边的,是巨大的悲痛,也是伟大的荣耀!
§10.508haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, §10.509cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos.
这开始的一天将你交给了战争,又是这同一天将你夺走,然而你毕竟留下了成堆的鲁图利人的尸首。
§10.510Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor §10.511advolat Aeneae, tenui discrimine leti §10.512esse suos, versis tempus succurrere Teucris.
如今不仅是如此巨大灾祸的传闻,而是更可靠的信使飞报埃涅阿斯:他的部下离死亡仅有一线之隔,是时候去援救溃退的特洛伊人了。
§10.513Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen §10.514ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum §10.515caede nova quaerens.
他用宝剑收割着近旁的一切,满腔怒火,用铁刃在广阔的军阵中开辟出通道,寻找着你,图尔努斯,那因新杀戮而骄横的你。
Pallas, Euander, in ipsis §10.516omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas §10.517tunc adiit, dextraeque datae.
帕拉斯,埃万德鲁斯,尽在他的眼前:他作为异乡人最初走近的餐桌,以及执手交契。
Sulmone creatos §10.518quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens, §10.519viventis rapit, inferias quos immolet umbris §10.520captivoque rogi perfundat sanguine flammas.
在这里他将瑟尔摩所生四名青年,以及同样多由乌芬斯所抚育的子嗣,全部生擒,以便作为牺牲献祭给阴魂,并用俘虏的鲜血浇灌火葬柴堆的烈焰。
§10.521Inde Mago procul infensam contenderat hastam.
随后,从远处向马古斯掷出了满含敌意的长枪。
§10.522Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, §10.523et genua amplectens effatur talia supplex: §10.524Per patrios manis et spes surgentis Iuli §10.525te precor, hanc animam serves natoque patrique.
马古斯灵巧地俯身,那颤动的长枪从他头顶飞过,他抱住双膝,哀求着如此说道: “凭着你父亲的阴魂和对茁壮成长的尤卢斯的希望,我恳求你,为我的儿子与父亲保全这性性命。
§10.526Est domus alta, iacent penitus defossa talenta §10.527caelati argenti, sunt auri pondera facti §10.528infectique mihi.
我有高堂深宅,地下深埋着成秤的雕花白银,更有加工和未加工的黄金属于我。
Non hic victoria Teucrum §10.529vertitur aut anima una dabit discrimina tanta.
特洛伊人的胜利并不取决于此,一个灵魂也不会造成如此巨大的差别。
§10.530Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit: §10.531Argenti atque auri memoras quae multa talenta, §10.532natis parce tuis.
” 他说完,埃涅阿斯则对他如此答复: “你所说的那许多金银财宝,还是留给你的子嗣吧。
Belli commercia Turnus
战争的交易,图尔努斯早已