Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §10.232-10.307

埃涅阿斯的归营与海滩登陆战

第 95 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

化为仙女的库莫多科娅向埃涅阿斯示警,埃涅阿斯的抵达引发了两军的激烈战斗。图尔努斯重整旗鼓阻击盟军登岸,而塔科恩的战船在强行登岸时不幸搁浅触礁。

§10.232praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat, §10.233rupimus invitae tua vincula teque per aequor §10.234quaerimus.
“鲁图利人正用剑和火对我们步步紧逼,我们违背意愿地挣脱了你的系缆,并在海上寻找你。
Hanc Genetrix faciem miserata refecit §10.235et dedit esse deas aevumque agitare sub undis.
母亲怜悯我们,重塑了我们的面貌,并赐予我们成为女神、在波涛之下度过余生的能力。
§10.236At puer Ascanius muro fossisque tenetur §10.237tela inter media atque horrentis Marte Latinos.
然而,年幼的阿斯卡尼乌斯正被城墙和壕沟围困,身处密集的武器和战意凛然的拉提乌斯人之中。
§10.238Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco §10.239Arcas eques: medias illis opponere turmas, §10.240ne castris iungant, certast sententia Turno.
如今,阿尔卡迪亚骑兵与英勇的埃特鲁里亚人混合,已经占领了被命定的地点;图尔努斯坚定的决心是派出中队阻击他们,以防他们与营地会合。
§10.241Surge age et Aurora socios veniente vocari §10.242primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse §10.243invictum Ignipotens atque oras ambiit auro.
起来,行动吧! 随着黎明降临,率先命令召集盟友拿起武器,并拿起那面盾牌——那是火神亲自赐予的无敌之盾,边缘镶嵌着黄金。
§10.244Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris, §10.245ingentis Rutulae spectabit caedis acervos.
明天的日光,如果你不认为我的话是徒劳,将会见证鲁图利人堆积如山的尸骸。
§10.246Dixerat, et dextra discedens impulit altam §10.247haud ignara modi puppim: fugit illa per undas §10.248ocior et iaculo et ventos aequante sagitta.
” 她说完,在离去时,以十分熟练的手法用右手推动了高耸的船尾:那船在波浪中疾驰,比投枪和与风并驾齐驱的箭矢还要快。
§10.249Inde aliae celerant cursus.
随后,其他的船也加快了速度。
Stupet inscius ipse §10.250Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit.
特洛伊人、安基塞斯之子自己茫然不知所措,但这吉兆仍然振奋了他的精神。
§10.251Tum breviter super adspectans convexa precatur: §10.252Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi §10.253turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones, §10.254tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques §10.255augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo.
随后,他微微仰望天穹,低声祈祷: “慈爱的伊达山众神之母,你喜爱丁迪马山、耸立着塔楼的城市,以及套着缰绳的双狮,愿你现在成为我战斗的先导,愿你照例让吉兆临近,女神啊,以吉祥的脚步护佑弗里吉亚人。
§10.256Tantum effatus.
” 他只说了这些。
Et interea revoluta rubebat §10.257matura iam luce dies noctemque fugarat: §10.258principio sociis edicit, signa sequantur §10.259atque animos aptent armis pugnaeque parent se.
与此同时,运转着的日光已红艳升起,宣告天已大亮,驱散了黑夜:他首先命令盟友,跟随军旗,调整好武装的斗志,做好战斗的准备。
§10.260Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra, §10.261stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra §10.262extulit ardentem.
如今,特洛伊人和他的营地已进入他的视野,他高高立于船尾;接着,他用左手举起了那面燃烧的盾牌。
Clamorem ad sidera tollunt §10.263Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras, §10.264tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris §10.265Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant §10.266cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo.
城墙上的达尔达尼亚人向星空发出欢呼,增添的希望唤醒了怒火,他们用手掷出武器:正像在乌云之下斯特里蒙的天鹅群发出鸣叫、鸣响着横渡天空,并在欢呼声中避开南风逃离。
§10.267At Rutulo regi ducibusque ea mira videri §10.268Ausoniis, donec versas ad litora puppes §10.269respiciunt totumque adlabi classibus aequor.
但在鲁图利国王和奥索尼亚的领袖们看来,这一切十分惊奇,直到他们回头看见转向海岸的船尾,以及随着整支舰队滑过来的整片海洋。
§10.270Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma §10.271funditur et vastos umbo vomit aureus ignes: §10.272non secus ac liquida siquando nocte cometae §10.273sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor, §10.274ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris, §10.275nascitur et laevo contristat lumine caelum.
他的头盔顶部在燃烧,冠毛上喷洒着火焰,黄金的盾牌凸缘吐出熊熊烈火:恰如在晴朗的夜里,血红色的彗星散发出不祥的红光,或是天狼星的炽热,它给受苦的凡人带来干渴与疾病,升起时以不祥的光芒使天空忧伤。
§10.276Haud tamen audaci Turno fiducia cessit §10.277litora praecipere et venientis pellere terra.
然而,勇敢的图尔努斯并未失去信心,依然企图抢占海岸,将前来的人赶出陆地。
§10.279Quod votis optastis, adest, perfringere dextra; §10.280in manibus Mars ipse viris.
“你们在祈祷中所期望的已经在此,用右手去突破吧;战神就在男儿的手中。
Nunc coniugis esto §10.281quisque suae tectique memor, nunc magna referto §10.282facta, patrum laudes.
现在,每个人都要牢记自己的妻子和家园,现在去重现伟大的功勋,父辈们的荣耀。
Ultro occurramus ad undam, §10.283dum trepidi egressisque labant vestigia prima.
让我们主动迎向水边,乘他们惊慌失措、登岸的第一步还站立不稳之时。
§10.284Audentis Fortuna iuvat, §10.285haec ait et secum versat, quos ducere contra §10.286vel quibus obsessos possit concredere muros.
命运眷顾勇者,” 他说了这些,在心中思忖,应该派遣谁去迎战,或者可以将遭受围困的城墙托付给谁。
§10.287Interea Aeneas socios de puppibus altis §10.288pontibus exponit.
与此同时,埃涅阿斯通过搭板从高高的船尾卸下盟友。
Multi servare recursus §10.289languentis pelagi et brevibus se credere saltu, §10.290per remos alii.
许多人等待着疲惫的波涛退去,纵身跳入浅滩,另一些人则通过桨登岸。
Speculatus litora Tarchon, §10.291qua vada non sperat nec fracta remurmurat unda, §10.292sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu, §10.293advertit subito proram sociosque precatur: §10.294Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis; §10.295tollite, ferte rates;
塔科恩观察着海岸,在那里他料想没有暗滩,破碎的波浪也未发出低鸣,只有无阻的大海随着涨潮平缓滑入,他突然调转船头,恳求盟友: “现在,哦,选拔出的勇士们,伏在有力的桨上;抬起、推进船只!
inimicam findite rostris §10.296hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina.
用船首辟开这片敌对的土地,让龙骨为自己压出一条沟壑。
§10.297Frangere nec tali puppim statione recuso §10.298arrepta tellure semel.
一旦占领了土地,我不介意在这样的停泊中毁坏船只。
Quae talia postquam §10.299effatus Tarchon, socii consurgere tonsis §10.300spumantisque rates arvis inferre Latinis, §10.301donec rostra tenent siccum et sedere carinae §10.302omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon.
”当塔科恩说了这样的话后,盟友们在桨上站起身来,将泡沫翻滚的船只驶入拉提乌斯的田野,直到船首牢牢抓住干燥的陆地,所有的龙骨都安然停下,但塔科恩啊,你的船除外。
§10.303Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo, §10.304anceps sustentata diu fluctusque fatigat, §10.305solvitur atque viros mediis exponit in undis §10.306fragmina remorum quos et fluitantia transtra §10.307impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens.
因为在撞上浅滩时,它悬挂在不平的沙脊上,悬空支撑了很久,与波浪搏斗,最终解体,将人们抛入波涛的中央,破碎的桨和漂浮的座板阻碍着他们,同时退去的浪潮夺走了他们的立足点。

词汇与语法注释

  1. §10.235dedit esse deas — 动词 `do`(给予、允许)效法希腊语用法,直接后接不定式 `esse`(其后带主格/宾格补足语 `deas`),表示“允许她们成为女神”。
  2. §10.244putaris — 动词 `puto` 的第二人称单数将来完成时直说发或完成时虚拟式 `putaveris` 的缩略形式(syncopated form),在以 `si` 引导的条件从句中表示对未来的假定。
  3. §10.267videri — 历史不定式(historical infinitive),代替未完成过去时直说发(在此处相当于 `videbantur`),用以营造生动、迅速的叙事效果。
  4. §10.280in manibus Mars ipse viris — 省略了系动词 `est`,其中 `viris` 为利益与格(或所有与格)。字面意为“战争之神(胜利)掌握在男儿手中”,用以激励士兵战局完全取决于自身。
  5. §10.299consurgere — 历史不定式,下一行的 `inferre` 亦同。用来表现士兵们在听完塔科恩的命令后,一齐且迅速开始行动的生动场面。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §10.232-10.307. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:10.232-10.307

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。