Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §1.680-1.756

丘比特的伪装与狄多请求讲述流亡历程

第 10 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

在维纳斯的策划下,爱神丘比特伪装成阿斯卡尼乌斯,在宫殿盛宴中激起狄多的爱火。宴会末尾,狄多恳求阿涅阿斯详细讲述他历经磨难的流浪历程。

§1.680hunc ego sopitum somno super alta Cythera §1.681aut super Idalium sacrata sede recondam, §1.682ne qua scire dolos mediusve occurrere possit.
“等他沉沉入睡之后,我将把他藏在高耸的西塞拉或是伊达利乌姆的圣所之中,使他绝无可能得知这些策略,也无法在半途中阻碍。
§1.683Tu faciem illius noctem non amplius unam §1.684falle dolo, et notos pueri puer indue voltus, §1.685ut, cum te gremio accipiet laetissima Dido §1.686regalis inter mensas laticemque Lyaeum, §1.687cum dabit amplexus atque oscula dulcia figet, §1.688occultum inspires ignem fallasque veneno.
你只需在不超过一个夜晚的时间里,用计谋伪装成他的容貌,以少年之身换上那少年的熟悉面容,这样,当无比喜悦的狄多将你抱在膝上,在皇家宴席与巴克科斯美酒之间,当她拥抱你并深深印下甜蜜的吻时,你便能将隐秘的爱火吹入她心中,并用毒药欺骗她。
§1.689Paret Amor dictis carae genetricis, et alas §1.690exuit, et gressu gaudens incedit Iuli.
” 爱神顺从了亲爱母亲的旨意,脱下双翼,学着尤鲁斯的步态,欢欢喜喜地迈步前行。
§1.691At Venus Ascanio placidam per membra quietem §1.692inrigat, et fotum gremio dea tollit in altos §1.693Idaliae lucos, ubi mollis amaracus illum §1.694floribus et dulci adspirans complectitur umbra.
而维纳斯则在阿斯卡尼乌斯的肢体中注入了安详的睡眠,这位女神将他抱在怀中取暖,带往伊达利亚高耸的林苑,那里柔嫩的马郁兰用鲜花和吐露芬芳的绿阴将他轻轻环抱。
§1.695Iamque ibat dicto parens et dona Cupido §1.696regia portabat Tyriis, duce laetus Achate.
此时,丘比特已遵照母亲的话前行,在阿卡特斯的欢喜引导下,将皇家礼物带给提尔人。
§1.697Cum venit, aulaeis iam se regina superbis §1.698aurea composuit sponda mediamque locavit.
当他抵达时,女王早已在一张黄金卧榻上,在华丽的帷帐间安顿就座,并在大厅正中就位。
§1.699Iam pater Aeneas et iam Troiana iuventus §1.700conveniunt, stratoque super discumbitur ostro.
此时,父辈阿涅阿斯和特洛伊青年们相继集结,纷纷在铺好的紫色帷幔上就座。
§1.701Dant famuli manibus lymphas, Cereremque canistris §1.702expediunt, tonsisque ferunt mantelia villis.
侍从们为双手浇上清水,从篮中取出面包分发,并拿来剪平绒毛的净手巾。
§1.703Quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam §1.704cura penum struere, et flammis adolere Penatis; §1.705centum aliae totidemque pares aetate ministri, §1.706qui dapibus mensas onerent et pocula ponant.
内殿有五十名女仆,她们的职责是按次序准备丰盛的食物,并用炉火敬奉彭纳特斯神;另有一百名女仆和同样多数量、年龄相仿的男侍,他们负责在桌上摆满美馔,并呈上酒杯。
§1.707Nec non et Tyrii per limina laeta frequentes §1.708convenere, toris iussi discumbere pictis.
提尔人们也成群结队地穿过欢喜的门户聚拢而来,受邀在绘有花纹的卧榻上就座。
§1.709Mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum §1.710flagrantisque dei voltus simulataque verba, §1.712Praecipue infelix, pesti devota futurae, §1.713expleri mentem nequit ardescitque tuendo §1.714Phoenissa, et pariter puero donisque movetur.
他们赞叹阿涅阿斯的礼物,赞叹尤鲁斯,赞叹神那炽热的面容和模仿出来的言辞,尤其是那注定要走向未来毁灭的、不幸的腓尼基女人,她的心无法满足,越凝视便越发燃烧,对那少年和礼物同样深为感动。
§1.715Ille ubi complexu Aeneae colloque pependit §1.716et magnum falsi implevit genitoris amorem, §1.717reginam petit haec oculis, haec pectore toto §1.718haeret et interdum gremio fovet, inscia Dido,
他(丘比特)在扑向阿涅阿斯的拥抱、攀住其颈项,满足了这位假父亲极大的父爱之后,便走向女王;她用目光紧盯着,用整个心房依恋着他,时而将他抱入膝头。
§1.719insidat quantus miserae deus; at memor ille §1.720matris Acidaliae paulatim abolere Sychaeum §1.721incipit, et vivo temptat praevertere amore §1.722iam pridem resides animos desuetaque corda.
狄多浑然不知是何等强大的神灵正落在这不幸的自己身上;而他则时刻铭记阿西达利亚母亲的嘱托,开始渐渐抹去西凯乌斯的记忆,并试图用鲜活的爱情,去抢先占据她那早已沉寂的心灵和久不习惯爱意的胸膛。
§1.723Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, §1.724crateras magnos statuunt et vina coronant.
在盛宴最初的寂静降临、餐桌被撤下之后,他们设起巨大的调酒器,并用花冠装饰酒杯。
§1.725Fit strepitus tectis, vocemque per ampla volutant §1.726atria; dependent lychni laquearibus aureis §1.727incensi, et noctem flammis funalia vincunt.
殿宇中响起了喧闹声,他们在宽阔的大厅里回荡着笑语;点亮的吊灯从黄金格子天花板悬挂下来,火炬以其火焰战胜了黑夜。
§1.728Hic regina gravem gemmis auroque poposcit §1.729implevitque mero pateram, quam Belus et omnes §1.730a Belo soliti; tum facta silentia tectis: §1.731Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur, §1.732hunc laetum Tyriisque diem Troiaque profectis §1.733esse velis, nostrosque huius meminisse minores.
此时,女王要了一只镶满宝石、沉甸甸的黄金大酒杯,并注入纯酒,这是贝鲁斯及所有贝鲁斯后裔一向习惯斟满的;随后大厅内归于寂静: “朱庇特啊,因为人们说你为宾主制定了法则,愿你让这一天对提尔人和特洛伊人都是欢乐的一天,并让我们的后代永远铭记。
§1.734Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno; §1.735et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes.
愿赐予欢乐的巴克科斯和仁慈的朱诺光临;而你们,提尔人,也要心怀好意地共同庆祝这个集会。
§1.736Dixit, et in mensam laticum libavit honorem, §1.737primaque, libato, summo tenus attigit ore, §1.738tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit §1.739spumantem pateram, et pleno se proluit auro §1.740post alii proceres.
” 她说完,便在桌上奠洒了神圣的酒,接着,奠酒完毕,她率先用唇尖轻轻触碰杯边缘,随后一边催促一边交给了比提亚斯;他毫不迟疑地饮尽了那泡沫翻滚的大酒杯,用那满溢的黄金酒器浸润自己;随后是其他的贵族。
Cithara crinitus Iopas §1.741personat aurata, docuit quem maximus Atlas.
长发的约帕斯用黄金竖琴弹奏出响亮的乐曲,他是伟大的阿特拉斯所教导的。
§1.742Hic canit errantem lunam solisque labores; §1.743unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignes; §1.744Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones; §1.745quid tantum Oceano properent se tinguere soles §1.746hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet.
他歌唱徘徊的月亮和太阳的苦行;歌唱人类与野兽的起源;歌唱雨水与烈火;歌唱大角星、多雨的毕宿星团以及大熊和小熊两星座;歌唱为何冬日的太阳如此急于浸入大洋,又是什么延迟阻碍了漫长迟缓的冬夜。
§1.747Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur.
提尔人连连鼓掌,特洛伊人紧随其后。
§1.748Nec non et vario noctem sermone trahebat §1.749infelix Dido, longumque bibebat amorem, §1.750multa super Priamo rogitans, super Hectore multa; §1.751nunc quibus Aurorae venisset filius armis, §1.752nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles.
不幸的狄多同样用各种话题拖延着黑夜,并且贪婪地汲取着长久的爱意,不断询问关于普里阿摩斯的许多事,关于赫克托耳的许多事;一会儿问奥罗拉之子披着怎样的盔甲前来,一会儿问狄奥墨得斯的马是怎样的,一会儿又问阿喀琉斯有多么伟大。
§1.753Immo age, et a prima dic, hospes, origine nobis §1.754insidias , inquit, Danaum, casusque tuorum, §1.755erroresque tuos; nam te iam septima portat
“不,客人,请从最初的源头起,为我们讲述达那奥斯人的阴谋、你同胞的灾难,以及你自己的流浪吧;因为如今已是第七个夏天在载着你,流浪于所有的土地与波涛之间。
§1.756omnibus errantem terris et fluctibus aestas.

词汇与语法注释

  1. §1.682ne qua — qua 是不定副词 aliquā 的省略形式(省略了 ratione 或 via),意为“以任何方式、绝不”。虽然在理论上也可以将其解释为阴性单数主格的不定代词(指代“任何女人”,如狄多),但此处采取副词性解释以防止整个阴谋泄露更为自然。
  2. §1.703quibus ordine longam — quibus 是关系代名词的与格(表示所有或关涉的与格),与后文省略的 est(或 erat)共同作用,构成 quibus cura [est] struere(她们的职责是整理……)的句式。ordine 是方式夺格,意为“按次序、整齐地”。
  3. §1.713expleri mentem — expleri 是中动语态(或被动语态)的现在时不定式,mentem 则是关系宾格(希腊式宾格)或中动语态的直接宾语,意为“在她的心灵中得到满足”或“满足她自己的心灵”。
  4. §1.737libato — 动词 libare(奠酒)的完成时分词中性单数夺格构成的非人称绝对独立夺格。作为一个单词的插入语,表示“在奠酒(仪式)进行完毕之后”。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §1.680-1.756. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:1.680-1.756

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。