§2.1Conticuere omnes, intentique ora tenebant.
所有人全静了下来,全神贯注地凝视着。
§2.2Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto: §2.3Infandum, regina, iubes renovare dolorem, §2.4Troianas ut opes et lamentabile regnum §2.5eruerint Danai; quaeque ipse miserrima vidi, §2.6et quorum pars magna fui.
随后,父辈阿涅阿斯从高高的卧榻上如此开始说道: “女王啊,您命令我重新唤起那无法言喻的悲痛,即希腊人如何摧毁特洛伊的财富和那令人哀悼的王国,以及我亲眼目睹的那些极度悲惨的事物,还有我曾身处其中的那大部分历史。
Quis talia fando §2.7Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi
无论是密尔弥冬人还是多洛普斯人,或者是严酷的尤利西斯的哪个士兵,在述说这些往事时能忍住不落泪呢?
况且,潮湿的夜色已从天际急坠而下,西沉的群星正在催人入眠。
§2.10Sed si tantus amor casus cognoscere nostros §2.11et breviter Troiae supremum audire laborem, §2.12quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit, §2.13incipiam.
但如果您如此渴望了解我们的灾祸,并简要听取特洛伊最后的苦难,尽管我的心一想起便战栗,且因悲痛而退缩,但我仍将开始叙述。
Fracti bello fatisque repulsi §2.14ductores Danaum, tot iam labentibus annis, §2.15instar montis equum divina Palladis arte §2.16aedificant, sectaque intexunt abiete costas: §2.17votum pro reditu simulant; ea fama vagatur.
饱受战争摧残且被命运摒弃的希腊领袖们,在已经度过了如此多流逝的岁月后,凭借帕拉斯神圣的技艺,建造了一匹如高山般的巨木马,并用切开的冷杉木编织其肋骨:他们假称这是为了归航许下的誓愿;这个谣言四处流传。
§2.18Huc delecta virum sortiti corpora furtim §2.19includunt caeco lateri, penitusque cavernas §2.20ingentis uterumque armato milite complent.
他们抽签选出一些精壮的汉子,暗中塞进这幽暗的侧腹,并在最深处,用武装的士兵填满那巨大的空腔和腹部。
§2.21Est in conspectu Tenedos, notissima fama §2.22insula, dives opum, Priami dum regna manebant, §2.23nunc tantum sinus et statio male fida carinis: §2.24huc se provecti deserto in litore condunt.
在视野之中有一座名叫特内多斯的岛屿,它因名声而极为著名,在普里阿摩斯的王国尚存时,它极其富庶,如今却只是一个海湾,一个对船只极不安全的安全泊地:他们乘船来到这里,将自己隐藏在荒凉的海岸上。
我们以为他们已经离去,顺风前往迈锡尼了:因此,整个特乌克里亚从漫长的悲痛中解脱出来。
城门大开;人们乐于走出去,观看多利亚人的营地、荒凉的处所和被遗弃的海岸。
§2.29Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles; §2.30classibus hic locus; hic acie certare solebant.
这里曾是多洛普斯军队扎营的地方,这里曾有凶残的阿喀琉斯;这里是船队的停泊处;他们过去常在这里列阵交战。
§2.31Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae, §2.32et molem mirantur equi; primusque Thymoetes §2.33duci intra muros hortatur et arce locari, §2.34sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant.
一部分人对未婚的弥涅尔瓦那致命的礼物感到惊奇,赞叹这木马的庞大躯体;萨莫伊特斯首先敦促将其拉进城墙内,并安置在城堡中,不知是出于诡计,还是当时特洛伊的命运已注定如此。
§2.35At Capys, et quorum melior sententia menti, §2.36aut pelago Danaum insidias suspectaque dona §2.37praecipitare iubent, subiectisque urere flammis, §2.38aut terebrare cavas uteri et temptare latebras.
但卡皮斯以及那些心怀更好见解的人,却主张要么将这希腊人的诡计和令人怀疑的礼物扔进大海,或在下面点火烧毁,要么钻穿它腹部的空腔,探查其中隐藏的秘密。
§2.39Scinditur incertum studia in contraria volgus.
举棋不定的民众分裂成对立的两派意见。
§2.40Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva, §2.41Laocoön ardens summa decurrit ab arce, §2.42et procul:
O miseri, quae tanta insania, cives?
这时,拉奥孔在众人之前,在一大群人的陪同下,怒火中烧地从城堡高处跑下来,并在远处大喊:“可怜的公民们,这是多么巨大的疯狂啊?
§2.43Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis
你们相信敌人已经撤退了吗?
§2.44dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes?
或者你们以为希腊人的礼物中会没有任何阴谋? 乌利西斯难道就是这样为人所知的吗?
§2.45aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi, §2.46aut haec in nostros fabricata est machina muros §2.47inspectura domos venturaque desuper urbi, §2.48aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri.
要么是亚该亚人藏在这个木头里,要么这器械是针对我们的城墙制造的,用来窥视我们的房屋并从上方袭击城市,要么还潜藏着什么别的诡计;特乌克里人啊,千万不要相信这木马。
§2.49Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis.
无论那是什么,我都害怕希腊人,即便他们带着礼物来。
§2.50Sic fatus, validis ingentem viribus hastam §2.51in latus inque feri curvam compagibus alvum §2.52contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso §2.53insonuere cavae gemitumque dedere cavernae.
” 话音刚落,他用强有力的力量将一杆巨枪投向这怪兽的侧腹和因关节而弯曲的腹部:巨枪插在那里颤动,腹腔受到震动,空洞的内部发出轰鸣,并发出了一声呻吟。
§2.54Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset, §2.55impulerat ferro Argolicas foedare latebras, §2.56Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres.
而且,如果神明的意志或我们的心智当时并非愚蠢不祥,他本已促使我们用铁刃捣毁那阿尔戈斯人的隐匿处,那么特洛伊啊,你现在依然屹立,普里阿摩斯那高耸的城堡啊,你也会依然存留。
§2.57Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum §2.58pastores magno ad regem clamore trahebant
看啊,在此期间,达尔达尼亚的牧人们大声喧哗着,把一个双手反绑在背后的年轻人拽到国王面前。
§2.59Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro, §2.60hoc ipsum ut strueret Troiamque aperiret Achivis, §2.61obtulerat, fidens animi atque in utrumque paratus, §2.62seu versare dolos, seu certae occumbere morti.
此人是故意主动呈现在走来的人面前的,虽然陌生,却正是为了策划这桩阴谋并向亚该亚人敞开特洛伊的大门;他内心充满自信,并对两种结果都做好了准备,要么施展诡计,要么面临必死的命运。
特洛伊的年轻人们出于观看新奇的热情,从四面八方围拢过来,争先恐后地嘲弄这个俘虏。
现在听听希腊人的诡计吧,并从这一个罪行中认清他们所有人的面目。
§2.67Namque ut conspectu in medio turbatus, inermis §2.68constitit atque oculis Phrygia agmina circumspexit: §2.69Heu, quae nunc tellus
inquit
quae me aequora possunt
因为,当他站在众人瞩目的中央,惊慌失措且赤手空拳地站定,用双眼环视着弗里吉亚的军阵时: “唉,现在有什么土地,”他说,“有什么海洋能够容留我?
§2.70accipere? Aut quid iam misero mihi denique restat,
或者对于可怜的我来说,最终还剩下什么呢?
§2.71cui neque apud Danaos usquam locus, et super ipsi §2.72Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt?
我不仅在希腊人中毫无立足之地,而且特洛伊人自己也满怀敌意地要求用我的血来偿命?
Hortamur fari; quo sanguine cretus, §2.75quidve ferat, memoret, quae sit fiducia capto.
我们敦促他说话;让我说明自己出身于何种血统,带来了什么消息,或者作为一个俘虏有什么凭借。