§4.486redditaque Eurydice superas veniebat ad auras, §4.487pone sequens, namque hanc dederat Proserpina legem, §4.488cum subita incautum dementia cepit amantem, §4.489ignoscenda quidem, scirent si ignoscere manes.
已被归还的欧律狄刻正走向地上的世界,紧随其后,因为普洛塞庇娜给出了这样的律令,此时,突如其来地疯狂席卷了那毫无防备的爱人,这本是应当得到宽恕的,如果亡灵们懂得宽恕的话。
他停下了脚步,在已然临近光明的时刻,唉,他竟忘却了! 他在心灵上被征服,回首望向自己的欧律狄刻。
Ibi omnis §4.492effusus labor atque immitis rupta tyranni §4.493foedera, terque fragor stagnis auditus Avernis.
在那里,所有的心血付诸东流,与冷酷君王的盟约被撕毁,从阿维尔努斯的沼泽中三次传来轰鸣。
§4.494Illa, “Quis et me,” inquit, “miseram et te perdidit, Orpheu,
她说道:“奥尔菲斯,是谁把可怜的我,以及你,都毁灭了?
§4.495quis tantus furor? En iterum crudelia retro §4.496Fata vocant, conditque natantia lumina somnus.
这是何等巨大的疯狂? 看啊,残酷的命运再次将我召回,而长眠正合上我迷离的双眼。
§4.497Iamque vale: feror ingenti circumdata nocte §4.498invalidasque tibi tendens, heu non tua, palmas!”
再见了:我正被无边夜色笼罩着带走,向你伸出无力的双手,唉,我已不再属于你!
§4.499dixit et ex oculis subito, ceu fumus in auras §4.500commixtus tenues, fugit diversa, neque illum,
” 她说完,突然从眼前消逝,仿佛一缕烟尘混入稀薄的微风,向相反的方向逃去。
§4.501prensantem nequiquam umbras et multa volentem §4.502dicere, praeterea vidit, nec portitor Orci §4.503amplius obiectam passus transire paludem.
而对于他,那正徒劳地想抓住阴影、并有千言万语想要倾诉的人,她再未相见;冥府的行渡者也不再允许他越过那阻隔其间的沼泽。
§4.504Quid faceret? Quo se rapta bis coniuge ferret?
他该做什么? 两次失去妻子的他该去往何方?
§4.505Quo fletu Manis, quae numina voce moveret?
用怎样的哭泣能打动亡灵,用怎样的言语能感动神明?
§4.506Illa quidem Stygia nabat iam frigida cumba.
而她已然躺在斯堤克斯的渡船中,身体冰冷。
§4.507Septem illum totos perhibent ex ordine menses §4.508rupe sub aeria deserti ad Strymonis undam §4.509flesse sibi et gelidis haec evolvisse sub antris §4.510mulcentem tigres et agentem carmine quercus; §4.511qualis populea maerens philomela sub umbra §4.512amissos queritur fetus, quos durus arator §4.513observans nido implumes detraxit; at illa §4.514flet noctem ramoque sedens miserabile carmen §4.515integrat et maestis late loca questibus implet.
人们传说,他整整连续七个月,在巍峨的悬崖下,在荒凉的斯特里门河畔,为自己哭泣,并在冰冷的洞穴中吐露这些心声,以歌声驯服老虎,并牵引着橡树移动;如同那在白杨树荫下哀悼的夜莺,痛诉它失去的雏鸟——冷酷的农人窥伺着它的巢,将未丰羽的雏鸟掏走;而它彻夜哀哭,栖在枝头,一遍遍重复那凄惨的歌,用悲伤的哀怨将方圆百里填满。
§4.516Nulla Venus, non ulli animum flexere hymenaei.
没有任何爱情,也没有任何婚礼之歌能令他的心回心转意。
§4.517Solus Hyperboreas glacies Tanaimque nivalem §4.518arvaque Rhipaeis numquam viduata pruinis §4.519lustrabat raptam Eurydicen atque inrita Ditis §4.520dona querens; spretae Ciconum quo munere matres §4.521inter sacra deum nocturnique orgia Bacchi §4.522discerptum latos iuvenem sparsere per agros.
他独自一人涉足极北的冰雪、白雪皑皑的塔纳伊斯河,以及从未免于里派翁严霜覆盖的荒原,哀悼着被夺走的欧律狄刻与迪斯那失效的恩赐;因这种忠贞而感到被轻视的色雷斯妇女们,在众神的祭祀与夜间巴克科斯的狂欢秘仪中,将这青年撕碎,散落于广阔的田野之上。
§4.523Tum quoque marmorea caput a cervice revulsum §4.524gurgite cum medio portans Oeagrius Hebrus §4.525volveret, Eurydicen vox ipsa et frigida lingua §4.526“ah miseram Eurydicen!” anima fugiente vocabat:
那时,当他那从大理石般的颈项上被扯下的头颅,正被奥伊阿格罗斯的赫布鲁斯川在洪流中央席卷、翻滚时,那声音本身和冰冷的舌头,伴随着正逝去的生命,仍在呼喊:“啊,可怜的欧律狄刻!
§4.527“Eurydicen” toto referebant flumine ripae. ”
” “欧律狄刻”,两岸回响,传遍了整条河流。
§4.528Haec Proteus, et se iactu dedit aequor in altum, §4.529quaque dedit, spumantem undam sub vertice torsit.
普罗透斯说罢,纵身跃入深海之中,而在他跃下之处,漩涡下翻滚着泡沫飞溅的波涛。
但库勒涅并未离去;她主动安抚着忧虑的儿子: “我儿,你可以放下心中的悲伤忧虑了。
§4.532Haec omnis morbi causa; hinc miserabile Nymphae, §4.533cum quibus illa choros lucis agitabat in altis, §4.534exitium misere apibus.
这就是瘟疫的全部起因;为此,仙女们—— 她曾与她们在高大树林中翩翩起舞—— 给蜜蜂带来了毁灭。
Tu munera supplex §4.535tende petens pacem et faciles venerare Napaeas; §4.536namque dabunt veniam votis irasque remittent.
你应当俯首献上祭品,祈求和平,并崇敬那仁慈的谷地宁芙;因为她们会因你的祈祷而施予宽恕,并平息怒火。
§4.537Sed modus orandi qui sit, prius ordine dicam.
但求神之仪应是如何,我先按部就班地说明。
§4.538Quattuor eximios praestanti corpore tauros, §4.539qui tibi nunc viridis depascunt summa Lycaei, §4.540delige et intacta totidem cervice iuvencas.
选出四头形体出众、矫健异常的公牛,它们如今正为你啃食着葱郁的吕卡翁山顶之草,以及同等数量的未曾受轭的小母牛。
§4.541Quattuor his aras alta ad delubra dearum §4.542constitue et sacrum iugulis demitte cruorem, §4.543corporaque ipsa boum frondoso desere luco.
为它们在女神们高耸的圣所旁设立四座祭坛,并在祭坛前刺穿喉咙、洒下神圣的鲜血,然后将牛的尸体留置在枝叶茂密的林中。
§4.544Post, ubi nona suos Aurora ostenderit ortus, §4.545inferias Orphei Lethaea papavera mittes §4.546et nigram mactabis ovem lucumque revises: §4.547placatam Eurydicen vitula venerabere caesa.
之后,当第九天的曙光初现之时,你应将遗忘的罂粟作为送给奥尔菲斯的阴间祭礼,并宰杀一只黑色的母羊,然后重访那片树林:你将以宰杀的幼母牛,向那怒气消散的欧律狄刻献祭。
” §4.548Haud mora; continuo matris praecepta facessit; §4.549ad delubra venit, monstratas excitat aras, §4.550quattuor eximios praestanti corpore tauros §4.551ducit et intacta totidem cervice iuvencas.
” 没有迟疑;他立即执行了母亲的嘱托;他来到圣所,筑起指定的祭坛,牵来四头形体出众、矫健异常的公牛,以及同等数量未曾受轭的小母牛。
之后,当第九天的曙光再次升起时,他送去给奥尔菲斯的祭礼,并重温了那片林地。
§4.554Hic vero subitum ac dictu mirabile monstrum §4.555adspiciunt, liquefacta boum per viscera toto §4.556stridere apes utero et ruptis effervere costis, §4.557immensasque trahi nubes, iamque arbore summa §4.558confluere et lentis uvam demittere ramis.
在此,他们目睹了突如其来且令人称奇的异象,在牛只融化的内脏中,在整个腹腔里,蜜蜂在嗡嗡作响,并从破碎的肋骨间涌出,聚集成巨大的云朵,此刻已在树梢之上汇合,并像葡萄串一样在柔韧的枝头垂下。