§1.219At si triticeam in messem robustaque farra §1.220exercebis humum solisque instabis aristis, §1.221ante tibi Eoae Atlantides abscondantur §1.222Gnosiaque ardentis decedat stella Coronae, §1.223debita quam sulcis committas semina quamque §1.224invitae properes anni spem credere terrae.
但是,如果你为了小麦的收成与坚韧的斯佩尔特小麦而耕作土地,并且仅追求谷物的麦穗,愿早晨的普勒阿得斯(阿特拉斯之女)为你隐去,闪耀王冠(北冕座)的克诺索斯之星退去,在你将应给的种子托付给犁沟之前,在你急于将一年的希望信托给不情愿的大地之前。
许多人在迈亚星落之前就开始了;但预期的作物却用空虚的野燕麦愚弄了他们。
§1.227Si vero viciamque seres vilemque phaselum §1.228nec Pelusiacae curam aspernabere lentis, §1.229haud obscura cadens mittet tibi signa Bootes: §1.230incipe et ad medias sementem extende pruinas.
但是,如果你播种野豌豆和廉价的扁豆,并且不轻视对佩鲁西昂扁豆的照料,西沉的牧夫座将向你发出清晰的信号:开始吧,并将播种延续到严霜之中。
因此,金色的太阳通过世界的十二个星座,统治着按确定部分划分的轨道。
§1.233Quinque tenent caelum zonae; quarum una corusco §1.234semper sole rubens et torrida semper ab igni; §1.235quam circum extremae dextra laevaque trahuntur §1.236caeruleae, glacie concretae atque imbribus atris; §1.237has inter mediamque duae mortalibus aegris §1.238munere concessae divom, et via secta per ambas, §1.239obliquus qua se signorum verteret ordo.
五个带区占据着天空;其中一个总是因闪耀的太阳而红热,总是因烈火而灼人;在其周围,左右两侧延伸着最边缘的蓝色带区,它们因冰冻而凝结,并伴随着黑雨;在这些带区与中间带区之间,有两个带区因神明之恩赐予了痛苦的凡人,一条通道在两者之间被开辟,斜行的黄道星座序列在此旋转。
§1.240Mundus, ut ad Scythiam Rhipaeasque arduus arces §1.241consurgit, premitur Libyae devexus in austros.
世界,当它朝着斯基泰和里派昂的高耸堡垒上升时,又朝着利比亚的南风向下倾斜沉降。
§1.242Hic vertex nobis semper sublimis; at illum §1.243sub pedibus Styx atra videt Manesque profundi.
这一极对我们而言始终高高在上;而那一极则在我们的脚下,被漆黑的斯提克斯和深渊中的幽灵所注视。
§1.244Maximus hic flexu sinuoso elabitur Anguis §1.245circum perque duas in morem fluminis Arctos, §1.246Arctos Oceani metuentis aequore tingui.
在这里,巨大的巨蛇座以弯曲盘旋之势,如河流般穿梭在两只大熊座和小熊座的周围和中间,那畏惧在俄刻阿诺斯的洋面中浸湿的两只熊。
§1.247Illic, ut perhibent, aut intempesta silet nox, §1.248semper et obtenta densentur nocte tenebrae, §1.249aut redit a nobis Aurora diemque reducit; §1.250nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, §1.251illic, sera rubens accendit lumina Vesper.
在彼处,正如人们所说,要么是无际的深夜保持着死寂,在蒙上的夜幕下黑暗永远在浓缩,要么是曙光女神离开我们回到那里并带回白天;当最初的东方旭日用喘息的骏马向我们吹来气息时,在那里,绯红的黄昏便点亮迟暮的光芒。
§1.252Hinc tempestates dubio praediscere caelo §1.253possumus, hinc messisque diem tempusque serendi, §1.254et quando infidum remis inpellere marmor §1.255conveniat, quando armatas deducere classis, §1.256aut tempestivam silvis evertere pinum.
由此我们能从变化莫测的天空中预知天气,由此能预知收割之日和播种之时,也能预知何时适合用双桨驱策那不可靠的洋面,何时该让武装船队下水,或者何时在森林中砍伐适时的松树。
§1.257Nec frustra signorum obitus speculamur et ortus, §1.258temporibusque parem diversis quattuor annum.
我们关注星宿的沉浮,关注划分给四个不同季节的平衡的一年,并非徒劳。
§1.259Frigidus agricolam si quando continet imber, §1.260multa, forent quae mox caelo properanda sereno, §1.261maturare datur: durum procudit arator §1.262vomeris obtunsi dentem, cavat arbore lintres, §1.263aut pecori signum aut numeros inpressit acervis.
当寒雨将农夫留在室内时,许多本该在晴空下急忙完成的事情,现在得以好整以暇地完成:农夫锻打迟钝犁铧的坚硬之齿,用树木掏空木舟,或者在牲畜上打上标记,或者在麦垛上刻下数目。
其他人削尖木桩和双齿叉,并为柔软的葡萄树准备阿梅里亚的扎带。
现在,用悬钩子嫩条编织轻便的篮子,现在,用火烘烤谷物,现在,用石器将其磨碎。
§1.268Quippe etiam festis quaedam exercere diebus §1.269fas et iura sinunt; rivos deducere nulla §1.270religio vetuit, segeti praetendere saepem, §1.271insidias avibus moliri, incendere vepres, §1.272balantumque gregem fluvio mersare salubri.
因为即使在节日里,神法与人法也允许从事某些劳动:没有任何宗教禁忌阻止疏导水道,在庄稼前围起篱笆,为鸟类设下陷阱,焚烧荆棘,以及为了健康将咩咩叫的羊群浸入河水中。
§1.273Saepe oleo tardi costas agitator aselli §1.274vilibus aut onerat pomis, lapidemque revertens §1.275incusum aut atrae massam picis urbe reportat.
慢吞吞的毛驴驱赶者常常用油或廉价的水果装满其肋侧,而在归途中,从城里带回一块刻有槽纹的磨石或一团黑色的沥青。
Quintam fuge: pallidus Orcus §1.278Eumenidesque satae; tum partu Terra nefando §1.279Coeumque Iapetumque creat saevumque Typhoea §1.280et coniuratos caelum rescindere fratres.
避开第五日:苍白的奥尔库斯与复仇女神们诞生于此日;就在那天,大地在可憎的分娩中产下了科俄斯、伊阿佩托斯和狂暴的提丰,以及共同盟誓要撕裂天空的兄弟们。
§1.281Ter sunt conati inponere Pelio Ossam §1.282scilicet, atque Ossae frondosum involvere Olympum; §1.283ter pater exstructos disiecit fulmine montis.
他们确实三次企图将奥萨山叠在佩利翁山上,并在奥萨山上滚上树叶茂密的奥林匹斯山;三次,父亲用雷霆击碎了堆叠起来的山峦。
§1.284Septima post decimam felix et ponere vitem §1.285et prensos domitare boves et licia telae §1.286addere: nona fugae melior, contraria furtis.
第十七日对于种植葡萄、驯服捕获的牛以及在织机上穿挂织线都是吉祥的;第九日有利于逃跑,但不利于偷盗。
确有许多工作在寒凉的夜间,或当晨星伴着初升的太阳用露水打湿大地时,进行得更为顺利。
§1.289Nocte leves melius stipulae, nocte arida prata §1.290tondentur, noctes lentus non deficit humor.
夜间割轻柔的麦秸更为合适,夜间割干燥的草场也是如此;在夜间,温润的湿气永不匮乏。
§1.291Et quidam seros hiberni ad luminis ignis §1.292pervigilat ferroque faces inspicat acuto; §1.293interea longum cantu solata laborem §1.294arguto coniunx percurrit pectine telas, §1.295aut dulcis musti Volcano decoquit humorem
有人在冬夜的灯火旁守候到深夜,用锋利的铁器将火把削尖;与此同时,他的妻子用歌声抚慰长期的劳苦,用清脆的织梳在织机上穿梭,或者用火(伏尔甘)熬煮甜美麦汁的水分,