Humanitext Reader

维吉尔 · 牧歌 §3.1-3.56

梅纳尔卡斯与达莫伊塔斯的争吵与赛歌之赌

第 3 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

梅纳尔卡斯与达莫伊塔斯互相嘲讽对方的放牧能力并揭露旧短,随后决定以珍贵的木杯和母牛为赌注进行歌唱比赛。正巧路过的帕莱蒙担任裁判,并请他们开始吟唱。

§3.1Dic mihi, Damoeta, cuium pecus, an Meliboei?
“告诉我,达莫伊塔斯,这是谁的羊群? 是梅里波伊乌斯的吗?
§3.2Non, verum Aegonis; nuper mihi tradidit Aegon.
” “不,是埃贡的;埃贡最近把它托付给我。
§3.3Infelix o semper, ovis, pecus, ipse Neaeram
” “噢,永远不幸的羊儿,可怜的羊群!
§3.4dum fovet, ac ne me sibi praeferat illa veretur, §3.5hic alienus ovis custos bis mulget in hora, §3.6et sucus pecori et lac subducitur agnis.
当他自己正宠爱着内埃拉,并担心她更喜欢我而不是他时,这个雇来的牧羊人一小时挤两次牛奶,羊群的生命力被偷走了,小羊的奶水也被克扣了。
§3.7Parcius ista viris tamen obicienda memento: §3.8novimus et qui te, transversa tuentibus hircis, §3.9et quo—sed faciles Nymphae risere—sacello.
” “不过请记住,对男人的这种指责应该稍微克制一些;我们既知道是谁对你——在公羊斜眼盯着的时候——做了那事,也知道是在哪个神殿里——尽管温和的宁芙们只是付之一笑。
§3.10Tum, credo, cum me arbustum videre Miconis §3.11atque mala vitis incidere falce novellas.
” “我想,那是在他们看到我砍伐米孔的树林、并用恶毒的镰刀割断年轻的葡萄藤的时候吧。
§3.12Aut hic ad veteres fagos cum Daphnidis arcum §3.13fregisti et calamos quae tu, perverse Menalca,
” “或者是在这古老的榉树旁,你折断达夫尼斯的弓箭和箭矢的时候。
§3.14et cum vidisti puero donata, dolebas, §3.15et si non aliqua nocuisses, mortuus esses.
你这个乖张的梅纳尔卡斯,当你看到这些东西送给那个少年时,你感到痛苦,如果你没有在某处伤害到他,你早就气死了。
§3.16Quid domini faciant, audent cum talia fures!
” “当小偷们敢于做出这样的事,主人该怎么办呢!
§3.17non ego te vidi Damonis, pessime, caprum §3.18excipere insidiis, multum latrante Lycisca?
你这最恶劣的家伙,难道我没看见你在吕西斯卡狂吠不已时、用诡计捕捉达蒙的公羊吗?
§3.19et cum clamarem: “Quo nunc se proripit ille?
而当我大喊:‘那家伙现在往哪里跑?
§3.20Tityre, coge pecus,” tu post carecta latebas.
提提鲁斯,快把羊群赶拢! ’你却躲在莎草后面。
§3.21An mihi cantando victus non redderet ille §3.22quem mea carminibus meruisset fistula caprum?
” “难道他在歌唱比赛中输了,不该把我的笛子凭歌声赢得的那只公羊还给我吗?
§3.23Si nescis, meus ille caper fuit; et mihi Damon §3.24ipse fatebatur, sed reddere posse negabat.
如果你不知道,那只公羊是我的;达蒙自己也向我承认了,但他又说无法交还。
§3.25Cantando tu illum, aut umquam tibi fistula cera
” “你凭歌唱赢了他? 或者你曾有过用蜡连接的笛子吗?
§3.26iuncta fuit? Non tu in triviis, indocte, solebas §3.27stridenti miserum stipula disperdere carmen?
你这不学无术的家伙,难道你以前不是在十字路口上、用尖叫的麦秆吹奏凄惨的调子来糟蹋歌谣吗?
§3.28Vis ergo inter nos quid possit uterque vicissim
” “那么,你愿意我们轮流展示一下各自的本事吗?
§3.29experiamur? Ego hanc vitulam—ne forte recuses, §3.30bis venit ad mulctram, binos alit ubere fetus—
我赌这只年轻的母牛——免得你拒绝,它一天来挤奶桶两次,用乳房喂养着两只幼崽—— 我把它押上。
§3.31depono: tu dic, mecum quo pignore certes.
你说吧,你拿什么赌注和我竞争。
§3.32De grege non ausim quicquam deponere tecum. §3.33Est mihi namque domi pater, est iniusta noverca; §3.34bisque die numerant ambo pecus, alter et haedos.
” “我不敢拿羊群里的任何东西和你打赌,因为我家里有父亲,还有一个刻薄的继母;他们俩每天数两次羊群,其中一人还要数小山羊。
§3.35Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius, §3.36insanire libet quoniam tibi, pocula ponam §3.37fagina, caelatum divini opus Alcimedontis; §3.38lenta quibus torno facili superaddita vitis §3.39diffusos hedera vestit pallente corymbos: §3.40in medio duo signa, Conon, et—quis fuit alter,
但是——这件你自己也会承认价值大得多的东西,既然你执意要发疯——我愿意押上山毛榉木杯,这是神圣的阿尔西梅东的雕刻杰作;在上面,柔韧的葡萄藤通过轻巧的车床工艺覆盖其上,用苍白的长春藤包裹着散落的果穗:中间有两个人物,科农,和——另一个是谁来着?
§3.41descripsit radio totum qui gentibus orbem, §3.42tempora quae messor, quae curvus arator haberet?
那个用圆规为各国人民描绘了整个天体、规定了收割者和弯腰耕作的农夫应该遵守什么季节的人?
§3.43Necdum illis labra admovi, sed condita servo.
我还没有用嘴唇碰过它们,而是珍藏着。
§3.44Et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit, §3.45et molli circum est ansas amplexus acantho, §3.46Orpheaque in medio posuit silvasque sequentis.
” “而对于我,同一个阿尔西梅东也制作了两个杯子,并用柔和的茛苕叶环绕着杯柄,中间放着奥尔菲斯以及跟随他的森林。
§3.47Necdum illis labra admovi, sed condita servo: §3.48si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula laudes.
我也还没有用嘴唇碰过它们,而是珍藏着;但如果你看着那只母牛,这些杯子就不值一提了。
§3.49Nunquam hodie effugies; veniam, quocumque vocari §3.50audiat haec tantum—vel qui venit ecce Palaemon
” “你今天绝逃不掉;只要有人能听到—— 看啊,走过来的帕莱蒙不就是吗——不管被叫到哪里,我都会去。
§3.51efficiam posthac ne quemquam voce lacessas.
我会让你此后再也不敢用歌声挑衅任何人。
§3.52Quin age, si quid habes, in me mora non erit ulla, §3.53nec quemquam fugio: tantum, vicine Palaemon, §3.54sensibus haec imis, res est non parva, reponas.
” “来吧,如果你有什么本事,我绝不拖延,也不躲避任何人;只是,邻人帕莱蒙啊,请将此事深藏在你的心底,这绝非小事。
§3.55Dicite, quandoquidem in molli consedimus herba: §3.56et nunc omnis ager, nunc omnis parturit arbos,
” “唱吧,既然我们已经在柔软的草地上坐下了;现在每一片田野,现在每一棵树都在孕育,”

词汇与语法注释

  1. 3.8transversa tuentibus hircis — 由名词 `hircis` 和分词 `tuentibus` 构成的夺格独立结构(Ablative Absolute)。表示伴随状况:“在公羊斜眼盯着的时候”。
  2. 3.16Quid domini faciant, audent cum talia fures! — 主句动词 `faciant` 为现在时虚拟语气,用于修辞疑问句中表示迟疑、困惑或可能性(“主人该怎么办/会怎么做”)。从句中的 `cum` 为表示原因或前提的连词。
  3. 3.21An mihi cantando victus non redderet ille — 未完成过去时虚拟语气 `redderet` 在反问句中表示过去应当履行的义务或必然性,带有愤慨的语气:“难道他不应该还给我……吗?”
  4. 3.35Verum, id quod multo tute ipse fatebere maius — 关系从句 `id quod...` 以同位语的方式提前修饰随后出现的赌注 `pocula fagina`(山毛榉木杯)。`fatebere` 是第二人称单数将来时异态动词 `fateberis` 的异体形式。
  5. 3.54sensibus haec imis... reponas — 受到前一行中限制性副词 `tantum`(“只需”)的引导,现在时虚拟语气 `reponas` 表示委婉的命令或请求:“请将此事深藏。”

引用这一段

维吉尔, 牧歌 §3.1-3.56. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi001.humanitext-lat2:3.1-3.56

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。