Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 论外邦君王 §1.1-1.5

斯巴达的阿格西劳斯与波斯诸王

第 1 段,共 3 段 · 拉丁语

内容简介

尼波斯关于外国君主叙述的导言部分。简要介绍了斯巴达国王阿格西劳斯以及波斯杰出君主(居鲁士、大流士、薛西斯及两位阿塔薛西斯)的功绩、品格及他们的结局。

§1.1Hi fere fuerunt Graecae gentis duces, qui memoria digni videantur, praeter reges: namque eos attingere noluimus, quod omnium res gestae separatim sunt relatae.
除国王外,这些大概就是值得被铭记的希腊民族将领;因为我们不想在这里提及国王,因为他们所有人的功绩都已在别处单独记述。
§1.2neque tamen ii admodum sunt multi.
然而,他们人数也并不算多。
Lacedaemonius autem Agesilaus nomine, non potestate fuit rex, sicut ceteri Spartani.
至于拉刻代蒙人阿格西劳斯,他只是名义上的国王,而非权力上的,就像其他斯巴达人一样。
ex iis vero, qui dominatum imperio tenuerunt, excellentissimi fuerunt, ut nos iudicamus, Persarum Cyrus et Darius, Hystaspi filius, quorum uterque privatus virtute regnum est adeptus.
而在那些以绝对权力掌握统治权的人中,据我们评判,最杰出的是波斯人居鲁士和海斯塔斯佩斯之子大流士,他们两人都是从普通公民凭借美德获得王位的。
prior horum apud Massagetas in proelio cecidit, Darius senectute diem obiit supremum.
这两者中,前者在马萨革泰人那里的战斗中阵亡,而大流士则因年迈寿终正寝。
§1.3tres sunt praeterea eiusdem gentis: Xerxes et duo Artaxerxae, Macrochir cognomine et Mnemon.
此外,同一种族中还有三人:薛西斯和两位阿塔薛西斯,即绰号“长手”者与“记忆者”。
Xerxi maxime est illustre, quod maximis post hominum memoriam exercitibus terra marique bellum intulit Graeciae.
对薛西斯而言,最著名的莫过于他动用了人类记忆中规模最大的海陆军队向希腊发动战争。
§1.4at Macrochir praecipuam habet laudem amplissimae pulcherrimaeque corporis formae, quam incredibili ornavit virtute belli: namque illo Perses nemo manu fuit fortior.
至于“长手”,他因高大俊美的体格而获得特别的赞誉,他用令人难以置信的战争英勇使之更添光彩;因为在亲身搏斗中,没有一个波斯人比他更强悍。
Mnemon autem iustitiae fama floruit.
而“记忆者”则因正义的声望而闻名。
nam cum matris suae scelere amisisset uxorem, tantum indulsit dolori, ut eum pietas vinceret.
因为当他因母亲的罪行而失去妻子时,他虽然沉浸在悲痛之中,但对母亲的孝心最终战胜了他。
§1.5ex his duo eodem nomine morbo naturae debitum reddiderunt, tertius ab Artabano praefecto ferro interemptus est.
在这三人中,同名的两位因病偿还了自然之债,第三位则被长官阿尔塔巴诺斯用刀剑杀害。

词汇与语法注释

  1. §1.1qui memoria digni videantur — 虚拟语气 videantur 用作特征虚拟语气(subjunctive of characteristic),修饰先行词 duces 的性质。
  2. §1.2privatus — 主格单数形容词 privatus 作为主语 uterque 的谓语性同位语,表示“作为普通公民”(在获得王位之前)。
  3. §1.4illo Perses nemo manu fuit fortior — illo 是与比较级 fortior 连用的比较夺格(意为“比他”)。manu 是关系夺格(在肉搏战/武艺方面),表示肉体上的勇猛。
  4. §1.4tantum indulsit dolori, ut eum pietas vinceret — 关联词 tantum... ut 引导结果状语从句。宾格代名词 eum 指代穆内蒙本人。pietas 在此指对母亲的孝心,意指他对母亲的孝顺最终战胜了他的悲痛和愤怒(使他没有惩罚毒杀其妻的母亲)。
  5. §1.5naturae debitum reddiderunt — 直译为“偿还自然之债”,是拉丁语的惯用表达,将人类必死的命运比作债务,意为“寿终正寝”或“自然死亡”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 论外邦君王 §1.1-1.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo021.humanitext-lat2:1.1-1.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。