Humanitext Reader

康涅利乌斯·尼波斯 · 伊帕密浓达传 §10.1-10.4

终身未娶与底比斯随其逝世而衰落

第 10 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

记述了伊巴密浓达独身的原因及其对佩洛皮达斯的驳斥、他在底比斯解放期间的克制态度,以及他的去世标志着底比斯霸权的终结,以此展现他个人的伟大和对国家无可替代的价值。

§10.1Hic uxorem numquam duxit.
他终生未娶。
in quo cum reprehenderetur a Pelopida, qui filium habebat infamem, maleque eum in eo patriae consulere diceret, quod liberos non relinqueret, 'vide' inquit 'ne tu peius consulas, qui talem ex te natum relicturus sis.
在这一点上,他受到佩洛皮达斯的指责,后者有一个名声败坏的儿子,并说他在不留子嗣这件事上未能为国家谋取利益。 对此,伊巴密浓达说:“当心你不要带来更坏的后果,因为你将留下一个由你所生的、如此不堪的儿子。
§10.2neque vero stirps potest mihi deesse: namque ex me natam relinquo pugnam Leuctricam, quae non modo mihi superstes, sed etiam immortalis sit necesse est. '
” “而且,我绝不至于缺少后代,因为我留下了莱乌克特拉战役作为我所生的女儿,它不仅必然比我活得更久,而且必然是永恒不朽的。
§10.3quo tempore duce Pelopida exules Thebas occuparunt et praesidium Lacedaemoniorum ex arce expulerunt, Epaminondas, quamdiu facta est caedes civium, domo se tenuit, quod neque defendere malos volebat neque impugnare, ne manus suorum sanguine cruentaret: namque omnem civilem victoriam funestam putabat.
” 当时,在佩洛皮达斯的领导下,流亡者占领了底比斯,并将拉刻代蒙人的守备队赶出了卫城。 在市民遭到屠杀期间,伊巴密浓达一直待在家里,因为他既不想保护恶人,也不想攻击他们,以免自己的双手沾上同胞的鲜血;因为他认为内战中的任何胜利都是灾难性的。
idem, postquam apud Cadmeam cum Lacedaemoniis pugnari coeptum est, in primis stetit.
然而,当在卡德米亚与拉刻代蒙人的战斗开始后,这同一个人却站在了最前线。
§10.4Huius de virtutibus vitaque satis erit dictum, si hoc unum adiunxero, quod nemo ibit infitias, Thebas et ante Epaminondam natum et post eiusdem interitum perpetuo alieno paruisse imperio, contra ea, quamdiu ille praefuerit rei publicae, caput fuisse totius Graeciae.
关于他的美德和一生,如果我加上这一件无人能否定的事实,就已经足够说明了:在伊巴密浓达出生之前和去世之后,底比斯一直屈服于外族的统治;相反,只要他掌管国家,底比斯就是整个希腊的领袖。
ex quo intellegi potest unum hominem pluris quam civitatem fuisse.
由此可以理解,一个人比整个国家更有价值。

词汇与语法注释

  1. 10.1patriae consulere — 当动词 consulere 接与格(此处为 patriae)时,意为“为……的利益着想”或“顾及……”。须注意与接宾格时表示“向……咨询/请教”的用法相区别。
  2. 10.1qui talem ex te natum relicturus sis — 由关系代词 qui 引导的关系从句中使用了虚拟语气(主动将来分词 relicturus + esse 的虚拟语气现在时 sis),表示主句主语 tu 做出某种行为的原因或特征(“你既然要留下……”)。
  3. 10.3pugnari coeptum est — 不及物动词 pugnare(战斗)的被动不定式(pugnari)与无人称被动语态助动词 coeptum est 结合。这种不及物动词的被动式作为无人称句使用,表示动作本身的发生(即“战斗开始了”)。
  4. 10.4ante Epaminondam natum — 介词 ante(在……之前)接名词 Epaminondam 和完成时分词 natum(被生的),字面意思是“在被生的伊巴密浓达之前”,即表示“在伊巴密浓达出生之前”(即所谓的“建城以来” ab urbe condita 式结构,用分词修饰名词来表示动作本身)。
  5. 10.4pluris — 比较级形容词 pluris(更多)的中性单数属格,在此作性质或价值属格(价值属格)使用。与不定式 fuisse 连用,表示“更有价值”或“更重要”。

引用这一段

康涅利乌斯·尼波斯, 伊帕密浓达传 §10.1-10.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0588.abo015.humanitext-lat2:10.1-10.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。