§a## PRO M. SCAVRO ORATIO
maxime fuit optandum M. Scauro, iudices, ut nullo suscepto cuiusquam odio sine offensione ac molestia retineret, id quod praecipue semper studuit, generis, familiae, nominis dignitatem.
\n\n## 为马尔库斯·斯考鲁斯辩护\n\n诸位审判官,对马尔库斯·斯考鲁斯而言,最值得期盼的是,在不招致任何人怨恨的前提下,免受冒犯与烦扰,从而保有他一直以来尤为致力追求之物:其氏族、家族与名号的尊严。
§csubiit etiam populi iudicium inquirente Cn. Domitio tribuno plebis.
\n\n在平民保民官格奈乌斯·多米提乌斯进行调查后,他还接受了人民的审判。
§dreus est factus a Q. Servilio Caepione lege Servilia, cum iudicia penes equestrem ordinem essent et P. Rutilio damnato nemo tam innocens videretur ut non timeret illa.
\n\n当司法审判权尚在骑士阶级手中,且在普布利乌斯·鲁提利乌斯被判有罪后,已无一人清白到可以不惧怕那些审判之时,他被昆图斯·塞尔维利乌斯·凯皮奥根据《塞尔维利乌斯法》列为被告。
§eab eodem etiam lege Varia custos ille rei publicae proditionis est in crimen vocatus; vexatus a Q. Vario tribuno plebis est.
\n\n同样由该人,根据《瓦里乌斯法》,那位共和国的守护者被指控犯有叛国罪;他受到平民保民官昆图斯·瓦里乌斯的百般刁难。
§fnon enim tantum admiratus sum ego illum virum, sicut omnes, sed etiam praecipue dilexi.
\n\n因为我不仅像所有人一样仰慕那个人,更是对他尤为敬爱。
primus enim me flagrantem studio laudis in spem impulit posse virtute me sine praesidio fortunae, quo contendissem, labore et constantia pervenire.
正是在我热切追求名誉之时,他首先将我推向希望,使我确信:即便没有命运的庇护,凭借美德、劳作与坚韧,我也能到达我所致力的终点。
§get quoniam congesta fuit accusatio magis acervo quodam criminum, non distinctione aliqua generum et varietate.
\n\n并且,由于起诉更多是堆叠起来的罪名杂烩,而非按照类别和多样性进行清晰的分门别类。
§hBostarem igitur quendam dixit Norensem fugientem e Sardinia Scauri adventum prius illum sepultum quam huic cenam esse sublatam.
\n\n于是他声称,某个因躲避斯考鲁斯的到来而从撒丁岛逃亡的诺拉人波斯塔尔,其入土安葬的速度,甚至比从斯考鲁斯的餐桌上撤下晚宴还要快。
§isi denique in illa bona invadere nullo modo potuisset nisi mortuo Bostare.
\n\n简而言之,如果不是因为波斯塔尔已死,他便无论如何也无法侵占那些财产。
§ksi me hercule, iudices, pro L. Tubulo dicerem, quem unum ex omni memoria sceleratissimum et audacissimum fuisse accepimus, tamen non timerem, venenum hospiti aut convivae si diceretur cenanti ab illo datum cui neque heres neque iratus fuisset.
\n\n诸位审判官,凭赫拉克勒斯发誓,即使我是为路基乌斯·图布鲁斯辩护——我们所知历史记忆中唯一最邪恶、最胆大妄为之人——但如果有人说,他向一个既非其遗产继承人、亦未惹怒过他的主人或同席宾客在用餐时下毒,我也绝不会感到畏惧。
§mbona quam quod habebat veniret.
\n\n财产以少于他所拥有的价格被变卖。
agedum ego defendi Scaurum, Triari; defende tu matrem.
来吧,特里阿里乌斯,我已经为斯考鲁斯辩护了;现在轮到你来为母亲辩护了。
§nte metuere ne non solvendo fuisse, bona denique reus ne retinere voluisse quae proscripta essent, nisi. §ocum dare nollet Aris, clam ex Sardinia est fugere conatus.
\n\n你害怕他不名一文,最后,害怕被告想要保留那些已被公告充公的财产,除非……\n\n当阿里斯拒绝给予时,他企图秘密从撒丁岛逃走。
§predimunt (castores) se ea parte corporis, propter quam maxime expetuntur.
\n\n(河狸)用它们最受觊觎的身体部位来赎回自己的生命。
§1qsic, inquam, se, iudices, res habet; neque hoc a me novum disputatur, sed quaesitum ab aliis est.
\n\n诸位审判官,正如我所说,事情正是如此;这并非由我提出新论,而是早已由他人探讨过。
§1rilla audivimus, hoc vero meminimus ac paene vidimus, eiusdem stirpis et nominis P. Crassum ne in manus incideret inimicorum, se ipsum interemisse.
\n\n那些往事我们仅是耳闻,而这一件事我们却记忆犹新且几乎亲眼目睹:同宗同名的普布利乌斯·克拉苏为了不落入敌人手中,亲手结束了自己的生命。
§2sac neque illius Crassi factum superioris isdem honoribus usus, qui fortissimus in bellis fuisset, M'. Aquilius potuit imitari §2-tis suae rerumque gestarum senectutis dedecore foedavit.
\n\n而同样担任过上述官职、在战争中极为英勇的马尼乌斯·阿奎利乌斯,未能效仿那位先代克拉苏的行为,\n\n用他暮年的耻辱玷污了其[伟大]与功绩。
quid vero? alterum Crassum temporibus isdem num aut clarissimi viri Iulii aut summo imperio praeditus M. Antonius potuit imitari?
然而,这又如何呢? 在同一个时代,无论是那些赫赫有名的尤里乌斯家族成员,还是握有最高统帅权的马尔库斯·安东尼乌斯,难道能效仿另一个克拉苏吗?
§3quid? in omnibus monumentis Graeciae, quae sunt verbis ornatiora quam rebus, quis invenitur, cum ab Aiace fabulisque discesseris, qui tamen ipse
"
ignominiae dolore, ut ait poeta, victor insolens se
victum non potuit pati,
"
praeter Atheniensem Themistoclem, qui se ipse morte multavit?
\n\n况且,在希腊的所有历史文献中(其词藻之华丽远甚于事实本身),一旦撇开埃阿斯和那些神话故事——即便埃阿斯,“因耻辱的痛苦”,正如诗人所说,“无法容忍自己这位傲慢的胜利者沦为失败者”——除了雅典人塞米斯托克勒亲自对自己处以死刑之外,还能找到谁呢?
§4at Graeculi quidem multa fingunt, apud quos etiam Cleombrotum Ambraciotam ferunt se ex altissimo praecipitasse muro, non quo acerbitatis accepisset aliquid, sed, ut video scriptum apud Graecos, cum summi philosophi Platonis graviter et ornate scriptum librum de morte legisset, in quo, ut opinor, Socrates illo ipso die quo erat ei moriendum permulta disputat, hanc esse mortem quam nos vitam putaremus, cum corpore animus tamquam carcere saeptus teneretur, vitam autem esse eam cum idem animus vinclis corporis liberatus in eum se locum unde esset ortus rettulisset.
\n\n然而,那些希腊佬确实编造了许多故事。 在他们那里,甚至传闻阿姆布拉基亚的克勒翁布罗托斯曾从极高的墙上纵身跳下,并非因为他遭受了什么不幸,而是正如我在希腊人著作中看到的那样,因为他阅读了伟大哲学家柏拉图关于死亡的那部庄重而华美的著作,在书中(据我推测),苏格拉底在自己行将就木的那天,长篇累牍地论证了,我们以为是生命的东西其实是死亡,因为灵魂被身体像在监狱中一样禁锢着,而当这同一个灵魂脱离身体的羁绊、返回其所由生的源头时,那才是真正的生命。
§5num igitur ista tua Sarda Pythagoram aut Platonem norat aut legerat? qui tamen ipsi mortem ita laudant ut fugere vitam vetent atque id contra foedus fieri dicant legemque naturae.
\n\n那么,你那个撒丁岛女人难道懂得或读过毕达哥拉斯或柏拉图吗? 然而,即便他们赞美死亡,却也禁止逃离生命,并说这样做违背了自然契约与法律。
Aliam quidem causam mortis voluntariae nullam profecto iustam reperietis.
你们确实找不到任何其他自愿死亡的正当理由。
atque hoc ille vidit; nam iecit quodam loco vita illam mulierem spoliari quam pudicitia maluisse.
而那个人也看出了这一点;因为他在某个地方曾随口提到,那个女人宁可被剥夺生命,也不愿失去贞操。