Humanitext Reader

西塞罗 · 为斯考鲁斯辩护 §44-51

萨丁岛人的不实与斯考鲁斯之父的功绩

第 6 段,共 6 段 · 拉丁语

内容简介

在为斯考鲁斯辩护时,演讲者强调了萨丁岛人的虚伪,并将其与高贵罗马公民祖先的功勋和神殿的荣耀进行对比,同时向审判官们唤起被告父亲的伟大形象。

§44neque ego, cum de vitiis gentis loquor, neminem excipio; sed a me est de universo genere dicendum, in quo fortasse aliqui suis moribus et humanitate stirpis ipsius et gentis vitia vicerunt.
当谈到这个民族的缺点时,我并非不排除任何人;但我必须就这整个族群而言,其中或许有些人凭借自己的品行和教养,克服了其出身和民族本身的缺点。
magnam quidem esse partem sine fide, sine societate et coniunctione nominis nostri res ipsa declarat.
事实本身表明,他们中的大部分人确实毫无信义,与我们的名字毫无同盟和联结。
quae est enim praeter Sardiniam provincia quae nullam habeat amicam populo Romano ac liberam civitatem?
因为除了萨丁岛之外,还有哪个行省对罗马人民没有一个友好且自由的城市呢?
§45aAfrica ipsa parens illa Sardiniae, quae plurima et acerbissima cum maioribus nostris bella gessit, non solum fidelissimis regnis sed etiam in ipsa provincia se a societate Punicorum bellorum Vtica teste defendit.
萨丁岛的那个生母非洲本身,虽然曾与我们的先祖进行过最多、最激烈的战争,但不仅凭借其最忠诚的王国,而且在其行省本身,也以乌提卡为证,使自己免于与普盾战争同盟。
Hispania ulterior Scipionum interitu.
远西班牙,由于双阿庇乌斯(或双斯基皮奥)之死。
§45bcopiis inops, gente fallax.
兵力匮乏,民族虚伪。
§45cinventi sunt qui etiam fratres populi Romani vocarentur.
甚至有人被发现被称为罗马人民的兄弟。
§45dhoc nomine audito quod per omnis gentis pervagatum est.
在听到这个传遍所有民族的名字时。
§45fnam cum ex multis unus ei restaret Dolabella paternus inimicus, qui cum Q. Caepione propinquo suo contra Scaurum patrem suum subsignaverat, eas sibi inimicitias non susceptas sed relictas.
因为在众多敌人中,他只剩下一位父亲代代的仇敌多拉贝拉,多拉贝拉曾与他的亲属昆图斯·凯皮奥一起签名指控他的父亲斯考鲁斯,(他认为)那些仇恨并非由他挑起,而是遗留给他的。
§45gquae, malum, est ista ratio?
这到底是什么荒谬的逻辑?
§45hquem purpura regalis non commovit, eum Sardorum mastruca mutavit?
难道萨丁岛人的皮毛外套,改变了连王室紫衣都未能动摇的人吗?
§45kpraesertim cum propinquitas et celebritas loci suspicionem desidiae tollat aut cupiditatis.
尤其是当该地的邻近和名声消除了对怠惰或贪婪的怀疑时。
§45lego porro, qui Albanas habeo columnas, clitellis eas adportavi.
此外,拥有阿尔巴柱石的我,难道是用驮鞍把它们运来的吗?
§45mdomus tibi deerat? at habebas.
你缺房子吗? 但你有。
pecunia superabat? at egebas.
钱过剩吗? 但你匮乏。
incurristi amens in columnas, in alienos insanus insanisti, depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et fortunas tuas aestimasti.
你像疯子一样冲向柱子,像狂人一样对别人的财产撒野,你把一个低矮、黑暗、破败的房子看得比你和你的财产还要重。
§45nhaec cum tu effugere non potuisses, contendes tamen et postulabis ut M. Aemilius cum sua dignitate omni, cum patris memoria, cum avi gloria, sordidissimae, vanissimae, levissimae genti ac prope dicam pellitis testibus condonetur?
当你自己都无法逃避这些指责时,你还要争辩并要求把马尔库斯·埃米利乌斯,连同他所有的尊严、对他父亲的纪念、他祖父的荣耀,一起献祭给一个最肮脏、最虚伪、最轻浮的民族,以及我几乎可以说,那些身穿皮毛的证人吗?
§46oundique mihi suppeditat quod pro M. Scauro dicam, quocumque non modo mens verum etiam oculi inciderunt.
无论我的心思还是目光落在何处,四面八方都为我提供了为马尔库斯·斯考鲁斯辩护的材料。
curia illa vos de gravissimo principatu patris fortissimoque testatur, L. ipse Metellus, avus huius, sanctissimos deos illo constituisse templo videtur in vestro conspectu, iudices, ut salutem a vobis nepotis sui deprecarentur, quod ipsi saepe multis laborantibus atque implorantibus ope sua subvenissent.
那座元老院议事堂向你们证明了他父亲极有分量且极勇敢的领导权;他的祖父卢基ウス·美特鲁斯本人,在你们的注视下,诸位审判官,似乎在那座神殿里安放了最神圣的神明,以便他们为他的孙子向你们乞求平安,因为神明自己也曾常常用他们的帮助来拯救许多受苦和恳求的人。
§47Capitolium illud templis tribus inlustratum, paternis atque etiam huius amplissimis donis ornati aditus Iovis optimi maximi, Iunonis Reginae, Minervae M. Scaurum apud §48illius L. Metelli, pontificis maximi, qui, cum templum illud arderet, in medios se iniecit ignis et eripuit flamma Palladium illud quod quasi pignus nostrae salutis atque imperi custodiis Vestae continetur.
那座由三座神殿照亮的美丽卡皮托奈,以及由他父亲和他的极丰盛礼物所装饰的至善至大朱庇特、朱诺女王、弥涅耳瓦的入口,使马尔库斯·斯考鲁斯在……面前那位大祭司卢基乌斯·美特鲁斯……,当那座神殿着火时,他投身于烈火之中,从火焰中救出了那尊作为我们安全和帝国保证的帕拉底翁神像,它一直保存在维斯塔的守护之下。
qui utinam posset parumper exsistere! eriperet ex hac flamma stirpem profecto suam, qui eripuisset ex illo incendio di
但愿他能稍微复活片刻! 这位曾从大火中救出神圣……的人,定能从这场烈火中救出自己的后代。
§49tum.
……。
te vero, M. Scaure, equidem video, video, inquam, non cogito solum, nec vero sine magno animi maerore ac dolore, cum tui fili squalorem aspexi, de te recordor.
然而,马尔库斯·斯考鲁斯,我确实看见了你,我说,我看见了你,而不仅仅是想到你;当我看到你儿子的污秽(丧服)时,我并非没有极大的悲痛和心灵的痛苦来回忆你。
atque utinam, sicut mihi tota in hac causa versatus ante oculos es, sic nunc horum te offeras mentibus et in horum animis adhaerescas! species me dius etiam si forte non nosset, tamen principem civitatis esse diceret.
但愿,就像你在我的整个诉讼中浮现在我眼前一样,你现在也呈现在他们的脑海中,并紧贴在他们的心灵里! 神明作证,你的尊容即使有人偶然不认识你,也会说你是国家的杰出公民。
§50quo te nunc modo appellem? ut hominem? at non es inter nos.
我现在该如何称呼你? 作为一个人? 但你已不在我们中间。
Vt mortuum? at vivis et viges, at in omnium animis atque ore versaris, atque divinus animus mortale nihil habuit, neque tuorum quicquam potuit emori praeter corpus.
作为一个死者? 但你活着且精力充沛,活跃在所有人的心灵和口头,而你那神圣的灵魂没有任何凡俗之物,你的东西除了肉体之外,没有任何东西能够消亡。
quocumque igitur te modo §51universe
因此,无论以何种方式,我都将你…… 总体上

词汇与语法注释

  1. 44a me est ... dicendum — 意为“必须由我来说”。使用不及物动词 dicere 的动形词构成的第三人称单数无人称被动周边位结构。'a me' 作施事者夺格。
  2. 45feas sibi inimicitias non susceptas sed relictas — 间接引语中的“对格加不定式”结构,省略了系词(esse)。sibi 是施事者与格或关系与格。主句的动词(如“他认为”)在上下文里被省略。
  3. 45gmalum — 在疑问句中插入作为表示烦躁或不满的叹词,意为“到底”、“该死”。
  4. 46oquod ipsi saepe multis laborantibus atque implorantibus ope sua subvenissent — quod 从句中的动词使用虚拟式过去完成时(subvenissent),是因为它表示话者(或主句主语神明)主观上的动机或原因(即“主观原因的 quod 从句”)。

引用这一段

西塞罗, 为斯考鲁斯辩护 §44-51. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0474.phi029.humanitext-lat2:44-51

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。