Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §8.0.1-8.0.9

希尔提乌斯关于续写著作的序言

第 349 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

奥卢斯·希尔提乌斯说明了他在朋友巴尔布斯的请求下,承担起撰写《高卢战记》第八卷以弥补凯撒著作空白的艰难任务,并表达了对凯撒无与伦比的文学才华的深深敬畏与谦逊之情。

§8.0.1Coactus assiduis tuis vocibus, Balbe, cum cotidiana mea recusatio non difficultatis excusationem, sed inertiae videretur deprecationem habere, rem difficillimam suscepi.
巴尔布斯,在您不断的催促下,由于我每日的推辞似乎不是因为困难的借口,而是表现出对怠惰的开脱,我便承担了这项极其困难的任务。
§8.0.2Caesaris nostri commentarios rerum gestarum Galliae, non comparantibus superioribus atque insequentibus eius scriptis, contexui novissimumque imperfectum ab rebus gestis Alexandriae confeci usque ad exitum non quidem civilis dissensionis, cuius finem nullum videmus, sed vitae Caesaris.
鉴于我们凯撒关于高卢功绩的评论集与他之前及之后的著作无法协调,我将它们衔接起来,并完成了最后未竟的部分,从亚历山大里亚的功绩一直写到凯撒生命的终结,而非内乱的终结(对于这内乱,我们看不到任何尽头)。
§8.0.3Quos utinam qui legent scire possint quam invitus susceperim scribendos, qua facilius caream stultitiae atque arrogantiae crimine, qui me mediis interposuerim Caesaris scriptis.
但愿读到这些文字的人能知道,我是多么不情愿地承担了这些撰写工作,这样我也能更容易地免于愚蠢和狂妄的指责——竟然将自己安插在凯撒的著作之间。
§8.0.4Constat enim inter omnes nihil tam operose ab aliis esse perfectum, quod non horum elegantia commentariorum superetur:
因为人人都公认,别人付出再大劳动所完成的任何著作,无一不被这些评论集的优美所超越。
§8.0.5qui sunt editi, ne scientia tantarum rerum scriptoribus deesset, adeoque probantur omnium iudicio ut praerepta, non praebita, facultas scriptoribus videatur.
它们得以出版,是为了不让历史学家们缺乏对如此伟大事件的了解;而大家一致的评价又是如此之高,以至于对历史学家们来说,撰写的机会似乎是被夺走了,而不是被提供。
§8.0.6Cuius tamen rei maior nostra quam reliquorum est admiratio: ceteri enim, quam bene atque emendate, nos etiam, quam facile atque celeriter eos perfecerit scimus.
然而,我们对此事的赞叹比其他人更深:因为别人只知道他写得多么好、多么完美,而我们还知道他写得多么轻松、多么迅速。
§8.0.7Erat autem in Caesare cum facultas atque elegantia summa scribendi, tum verissima scientia suorum consiliorum explicandorum.
在凯撒身上,不仅有极高的写作才能与优美,也有阐明自己计划的最真实的知识。
§8.0.8Mihi ne illud quidem accidit, ut Alexandrino atque Africano bello interessem; quae bella quamquam ex parte nobis Caesaris sermone sunt nota, tamen aliter audimus ea, quae rerum novitate aut admiratione nos capiunt, aliter, quae pro testimonio sumus dicturi.
对我而言,甚至未能亲历亚历山大里亚战争和阿非利加战争;虽然这些战争通过凯撒的谈话在一定程度上为我们所知,但我们听取那些因新奇或令人赞叹而吸引我们的事物,与听取那些我们将作为证词说出的事物,其态度是完全不同的。
§8.0.9Sed ego nimirum, dum omnes excusationis causas colligo ne cum Caesare conferar, hoc ipsum crimen arrogantiae subeo, quod me iudicio cuiusquam existimem posse cum Caesare comparari.
然而,毫无疑问,正当我搜集所有推托的理由以求不与凯撒相提并论时,我却因为认为在任何人的评判中自己能与凯撒相比,从而恰恰招致了这狂妄的罪名。
Vale.
祝好。

词汇与语法注释

  1. 8.0.2non comparantibus superioribus atque insequentibus eius scriptis — 意为“由于他先前的著作与随后的著作无法协调”的独立夺格(Ablative Absolute)结构。此处作不及物动词使用的“comparantibus”意为“一致、相配”,用以解释希尔提乌斯撰写第8卷以填补凯撒已有著作群之间叙事空白的写作动机。
  2. 8.0.3qua — 表示目的的关系副词。因伴有比较级副词“facilius”而等同于表示目的的连词“quo”(以便更容易地……)。其后接虚拟语气现在时“caream”。
  3. 8.0.3qui me mediis interposuerim Caesaris scriptis — 使用虚拟语气完成时“interposuerim”的关系从句(表特征或原因的虚拟语气)。先行词为“caream”的隐含主语“我”,用以解释作者为何可能被指控犯有愚蠢和狂妄之罪(“因为我将自己安插在凯撒的著作之间”)。
  4. 8.0.8aliter audimus ea, quae rerum novitate aut admiratione nos capiunt, aliter, quae pro testimonio sumus dicturi — “以一种方式(aliter)听……,以另一种方式(aliter)听……”的对比结构。在第二个“aliter”之后,省略了作宾语的代词“ea”(中性复数宾格,即“quae”的先行词)。此处对比了“因新奇而受吸引听取(被动态度)”与“为了作为证言陈述而听取(主动且负责的态度)”。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §8.0.1-8.0.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:8.0.1-8.0.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。