Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §5.43.1-5.43.7

敌军纵火袭击营地与罗马军队奋勇抗击

第 199 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

在包围的第七天,敌人在狂风中用纵火弹烧毁了罗马营房并进行总攻,但罗马士兵不顾个人财产被烧毁,极其英勇地坚守阵地,给敌人造成了惨重伤亡。

§5.43.1Septimo oppugnationis die maximo coorto vento ferventes fusili ex argilla glandes fundis et fervefacta iacula in casas, quae more Gallico stramentis erant tectae, iacere coeperunt.
在包围的第七天,刮起了一阵狂风,他们开始用投石器将熔泥制成的炽热弹丸以及烧热的标枪,射向那些按照高卢习俗用稻草覆盖的营房。
§5.43.2Hae celeriter ignem comprehenderunt et venti magnitudine in omnem locum castrorum distulerunt.
这些营房迅速着火,并因风力之大,将火势蔓延到了营地的每一个角落。
§5.43.3Hostes maximo clamore sicuti parta iam atque explorata victoria turres testudinesque agere et scalis vallum ascendere coeperunt.
敌人发出极大的欢呼声,仿佛胜利已经到手并确定无疑,开始推进攻城塔和龟甲形掩体,并用梯子攀登土垒。
§5.43.4At tanta militum virtus atque ea praesentia animi fuit, ut, cum undique flamma torrerentur maximaque telorum multitudine premerentur suaque omnia impedimenta atque omnes fortunas conflagrare intellegerent, non modo demigrandi causa de vallo decederet nemo, sed paene ne respiceret quidem quisquam, ac tum omnes acerrime fortissimeque pugnarent.
然而,士兵们的勇气和沉着的心态是如此巨大,以至于尽管他们四面受火焚烧,并受到极多投射武器的压制,且深知自己所有的行李和全部财产都在被烈火吞噬,却不仅没有一个人为了躲避而离开土垒,甚至几乎没有一个人回头看一眼,而且那时所有人都在极其猛烈、极其英勇地战斗。
§5.43.5Hic dies nostris longe gravissimus fuit; sed tamen hunc habuit eventum, ut eo die maximus numerus hostium vulneraretur atque interficeretur, ut se sub ipso vallo constipaverant recessumque primis ultimi non dabant.
这一天对我们的人来说是迄今为止最艰难的一天;但然而它带来了这样的结果,即在这一天,极多敌人被击伤和击杀,因为他们密密麻麻地挤在土垒之下,后面的敌人不给前面的敌人留退路。
§5.43.6Paulum quidem intermissa flamma et quodam loco turri adacta et contingente vallum tertiae cohortis centuriones ex eo, quo stabant, loco recesserunt suosque omnes removerunt, nutu vocibusque hostes, si introire vellent, vocare coeperunt; quorum progredi ausus est nemo.
火势确实稍有减弱,且在某一处,一座攻城塔已被推上前并接触到了土垒,第三大队的百人队长们便从他们所站立的地方退后,并将他们所有的人员撤离,开始用手势和呼喊声招呼敌人,问他们若想进来就进来;然而他们中没有一个人敢于前进。
§5.43.7Tum ex omni parte lapidibus coniectis deturbati, turrisque succensa est.
随后,从各处投掷过去的石头将他们击退,那座攻城塔也被点燃了。

词汇与语法注释

  1. §5.43.1fusili ex argilla — fusili 是第三变格形容词 fusilis, -e(熔化的、铸造的)的夺格阴性单数形式,修饰同为夺格的名词 argilla(粘土)。整句意为“由熔化/模制粘土制成的”,用以说明弹丸(glandes)的材质。
  2. §5.43.2distulerunt — 此处的动词主语是承接前句 casas 的指示代词 hae(这些营房)。在语境中省略了宾语 ignem(火),其逻辑结构为“营房(因风力之大)将(自身的)火势蔓延开来”。如果将“风”视为主动的主语,会导致主语不一致,因此应将 hae 视为语意主语,并将 venti magnitudine 视为手段/原因夺格。
  3. §5.43.4non modo demigrandi causa de vallo decederet nemo — 在 non modo ... sed [ne ... quidem] 句型中,如果后半句出现 ne ... quidem 等否定词,前半句中本应紧跟 non modo 的否定副词 non 通常会被省略。因此,由于后文有否定,此处的 non modo ... decederet nemo 应译为否定意:“不仅没有一个人离开(土垒)……甚至几乎没有一个人……”。
  4. §5.43.5ut se sub ipso vallo constipaverant — 这个 ut 引导一个带有直陈式过去完成时(constipaverant)和未完成过去时(dabant)的从句,表示原因(“因为/由于”)或状态(“正如……那样”)。它嵌套在结果从句(ut eo die...)内部,解释了敌人密集在土垒之下且堵塞退路这一状况,是导致他们遭遇惨重伤亡的直接原因。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §5.43.1-5.43.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.43.1-5.43.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。