§1.43.1Planities erat magna et in ea tumulus terrenus satis grandis.
有一片宽阔的平原,其中有一座相当大的土丘。
Hic locus aequum fere spatium a castris Ariovisti et Caesaris aberat.
这个地方距离阿利奥维斯图斯和凯撒的营地几乎等距离。
Eo, ut erat dictum, ad conloquium venerunt.
正如约定好的那样,他们来到那里进行会谈。
§1.43.2Legionem Caesar, quam equis devexerat, passibus CC ab eo tumulo constituit.
凯撒将他用马运送来的第十军团安置在距离该土丘两百步的地方。
Item equites Ariovisti pari intervallo constiterunt.
同样,阿利奥维斯图斯的骑兵也在相等的距离外站定。
§1.43.3Ariovistus ex equis ut conloquerentur et praeter se denos ad conloquium adducerent postulavit.
阿利奥维斯图斯要求他们在马上进行会谈,并且除他们自身外,每人带十人参加会谈。
§1.43.4Ubi eo ventum est, Caesar initio orationis sua senatusque in eum beneficia commemoravit, quod rex appellatus esset a senatu, quod amicus, quod munera amplissime missa; quam rem et paucis contigisse et pro magnis hominum officiis consuesse tribui docebat; §1.43.5illum, cum neque aditum neque causam postulandi iustam haberet, beneficio ac liberalitate sua ac senatus ea praemia consecutum.
到达那里后,凯撒在演说开始时,提到了他自己和元老院对他的恩惠:他被元老院称为国王,被称为朋友,并被赠予了极其丰厚的礼物;他指出,这种荣誉仅落在极少数人身上,且通常是为表彰人们的重大功绩而授予的;而他(阿利奥维斯图斯),尽管既没有途径也没有任何正当的请求理由,却通过凯撒和元老院的恩惠与慷慨获得了这些奖赏。
§1.43.6Docebat etiam quam veteres quamque iustae causae necessitudinis ipsis cum Haeduis intercederent, §1.43.7quae senatus consulta quotiens quamque honorifica in eos facta essent, ut omni tempore totius Galliae principatum Haedui tenuissent, prius etiam quam nostram amicitiam adpetissent.
他(凯撒)还说明了,他们(罗马人)与哈埃杜伊人之间存在着多么古老而又正当的盟友关系,元老院曾多次通过了对他们多么具有尊荣的决议,以及哈埃杜伊人如何在甚至还没有寻求我们的友谊之前,就一直保有整个高卢的领导地位。
§1.43.8Populi Romani hanc esse consuetudinem, ut socios atque amicos non modo sui nihil deperdere, sed gratia, dignitate, honore auctiores velit esse; quod vero ad amicitiam populi Romani attulissent, id iis eripi quis pati posset?
罗马人民的习惯是,不仅不希望他们的盟友和朋友失去属于自己的任何东西,反而希望他们在影响力、尊严和荣誉上得到提升;然而,谁能容忍他们带给罗马人民友谊的东西被从他们手中夺走呢?
§1.43.9Postulavit deinde eadem quae legatis in mandatis dederat: ne aut Haeduis aut eorum sociis bellum inferret, obsides redderet, si nullam partem Germanorum domum remittere posset, at ne quos amplius Rhenum transire pateretur.
接着,他提出了与他给使者的指示中相同的要求:不要对哈埃杜伊人或其盟友发动战争,归还人质,如果他不能把日耳曼人的任何一部分送回故乡,至少不要再让更多的人跨越莱茵河。