§1.13.1Hoc proelio facto, reliquas copias Helvetiorum ut consequi posset, pontem in Arari faciendum curat atque ita exercitum traducit.
这场战斗结束后,为了能够追击赫尔维蒂人的其余军队,他下令在阿拉尔河上架设桥梁,并以此方式将军队渡过河去。
§1.13.2Helvetii repentino eius adventu commoti cum id quod ipsi diebus XX aegerrime confecerant, ut flumen transirent, illum uno die fecisse intellegerent, legatos ad eum mittunt; cuius legationis Divico princeps fuit, qui bello Cassiano dux Helvetiorum fuerat.
高级赫尔维蒂人因他的突然到来而大为震惊,当他们得知他仅用一天时间就完成了他们自己花了二十天极其艰难才完成的事情(即渡过河流)时,便向他派遣了使节;这次使节团的首领是迪维科,他曾在卡西乌斯战争中担任赫尔维蒂人的领袖。
§1.13.3Is ita cum Caesare egit: si pacem populus Romanus cum Helvetiis faceret, in eam partem ituros atque ibi futuros Helvetios ubi eos Caesar constituisset atque esse voluisset; §1.13.4sin bello persequi perseveraret, reminisceretur et veteris incommodi populi Romani et pristinae virtutis Helvetiorum.
他与凯撒交涉如下:如果罗马人民与赫尔维蒂人缔结和平,赫尔维蒂人将前往凯撒安置他们并希望他们留驻的地方,并留在那里;但如果他坚持用战争追击他们,他就应当记住罗马人民过去的挫折与赫尔维蒂人往日的英勇。
Quod improviso unum pagum adortus esset, cum ii qui flumen transissent suis auxilium ferre non possent, ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret.
至于他出其不意地袭击了一个部落,而那些已经渡河的人无法向自己的同胞提供援助,他不应因此将功劳过多地归于自己的英勇,也不应蔑视他们。
Se ita a patribus maioribusque suis didicisse, ut magis virtute contenderent quam dolo aut insidiis niterentur.
因为他们从父辈和祖先那里学到的是,要更多地依靠英勇来竞争,而不是依赖诡计或奇袭。
§1.13.5Quare ne committeret ut is locus ubi constitissent ex calamitate populi Romani et internecione exercitus nomen caperet aut memoriam proderet.
因此,他不应让落脚之地因罗马人民的灾难和军队的覆灭而得名,或是留下其记忆。