Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §1.13.1-1.13.5

渡过阿拉尔河与迪维科使团的交涉

第 13 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

凯撒迅速在阿拉尔河上架桥并渡河,令赫尔维蒂人震惊,后者派出以迪维科为首的使节进行交涉,提出和平方案并结合过去的胜利警告凯撒。

§1.13.1Hoc proelio facto, reliquas copias Helvetiorum ut consequi posset, pontem in Arari faciendum curat atque ita exercitum traducit.
这场战斗结束后,为了能够追击赫尔维蒂人的其余军队,他下令在阿拉尔河上架设桥梁,并以此方式将军队渡过河去。
§1.13.2Helvetii repentino eius adventu commoti cum id quod ipsi diebus XX aegerrime confecerant, ut flumen transirent, illum uno die fecisse intellegerent, legatos ad eum mittunt; cuius legationis Divico princeps fuit, qui bello Cassiano dux Helvetiorum fuerat.
高级赫尔维蒂人因他的突然到来而大为震惊,当他们得知他仅用一天时间就完成了他们自己花了二十天极其艰难才完成的事情(即渡过河流)时,便向他派遣了使节;这次使节团的首领是迪维科,他曾在卡西乌斯战争中担任赫尔维蒂人的领袖。
§1.13.3Is ita cum Caesare egit: si pacem populus Romanus cum Helvetiis faceret, in eam partem ituros atque ibi futuros Helvetios ubi eos Caesar constituisset atque esse voluisset; §1.13.4sin bello persequi perseveraret, reminisceretur et veteris incommodi populi Romani et pristinae virtutis Helvetiorum.
他与凯撒交涉如下:如果罗马人民与赫尔维蒂人缔结和平,赫尔维蒂人将前往凯撒安置他们并希望他们留驻的地方,并留在那里;但如果他坚持用战争追击他们,他就应当记住罗马人民过去的挫折与赫尔维蒂人往日的英勇。
Quod improviso unum pagum adortus esset, cum ii qui flumen transissent suis auxilium ferre non possent, ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret.
至于他出其不意地袭击了一个部落,而那些已经渡河的人无法向自己的同胞提供援助,他不应因此将功劳过多地归于自己的英勇,也不应蔑视他们。
Se ita a patribus maioribusque suis didicisse, ut magis virtute contenderent quam dolo aut insidiis niterentur.
因为他们从父辈和祖先那里学到的是,要更多地依靠英勇来竞争,而不是依赖诡计或奇袭。
§1.13.5Quare ne committeret ut is locus ubi constitissent ex calamitate populi Romani et internecione exercitus nomen caperet aut memoriam proderet.
因此,他不应让落脚之地因罗马人民的灾难和军队的覆灭而得名,或是留下其记忆。

词汇与语法注释

  1. §1.13.1pontem ... faciendum curat — 动词 curo 接宾语和将来 passive 分词(动形词)的结构,表示“让某事被做”或“安排做某事”。此处说明凯撒并非亲自架桥,而是下令让部下架设。
  2. §1.13.2ut flumen transirent — 这是一个同位语式的 ut 从句(名词性从句),用以解释前行的指示代词 id(confecerant 的宾语)的具体内容,意为“即渡过河流”。
  3. §1.13.4reminisceretur — 间接引语中命令语气的转变。直接引语中的命令式(reminiscere)或虚拟式(reminiscaris)由于主句历史过去时动词(egit)的影响,转变为虚拟式未完成过去时第三人称单数。此外,动词 reminiscor 支配属格宾语(incommodi, virtutis)。
  4. §1.13.4Quod ... adortus esset — 表示“关于……的事实”的 quod 从句。此处迪维科提出凯撒出其不意袭击一个部落并获胜的事实,作为警告他不要自负的引入。使用虚拟式(adortus esset)是因为处于间接引语中。
  5. §1.13.5ne committeret ut — ne committeret 是间接引语中的否定命令。短语 committere ut 搭配虚拟式表示“招致……(不好的)结果”或“犯下使……发生的错误”。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §1.13.1-1.13.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.13.1-1.13.5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。