Humanitext Reader

凯撒 · 高卢战记 §1.12.1-1.12.7

阿拉尔河袭击并击溃蒂古里努斯人

第 12 段,共 404 段 · 拉丁语

内容简介

凯撒出其不意地袭击并消灭了尚未渡过阿拉尔河的四分之一的赫尔维蒂军队(蒂古里努斯人)。借此,凯撒对曾击败罗马军队并杀害执政官等人的该部落雪洗了公私之仇。

§1.12.1Flumen est Arar, quod per fines Haeduorum et Sequanorum in Rhodanum influit, incredibili lenitate, ita ut oculis in utram partem fluat iudicari non possit.
有一条名叫阿拉尔的河流,它穿过哈埃杜伊人和塞夸尼人的领地流入罗讷河,其流速极其缓慢,以至于无法用肉眼看出它朝哪个方向流动。
Id Helvetii ratibus ac lintribus iunctis transibant.
赫尔维蒂人正利用木筏和连接在一起的小船渡过这条河。
§1.12.2Ubi per exploratores Caesar certior factus est tres iam partes copiarum Helvetios id flumen traduxisse, quartam vero partem citra flumen Ararim reliquam esse, de tertia vigilia cum legionibus tribus e castris profectus ad eam partem pervenit quae nondum flumen transierat.
当凯撒通过侦察兵获悉,赫尔维蒂人已经将四分之三的军队渡过了那条河,而第四部分仍留在阿拉尔河的这一侧时,他在三更天带领三个军团从营地出发,到达了尚未渡河的那部分人那里。
§1.12.3Eos impeditos et inopinantes adgressus magnam partem eorum concidit; reliqui sese fugae mandarunt atque in proximas silvas abdiderunt.
他趁他们行李负重、猝不及防之际发起袭击,斩杀了他们中的大部分;其余的人落荒而逃,藏进了附近的森林里。
§1.12.4Is pagus appellabatur Tigurinus; nam omnis civitas Helvetia in quattuor pagos divisa est.
这个部落被称为蒂古里努斯;因为整个赫尔维蒂国家共分为四个部落。
§1.12.5Hic pagus unus, cum domo exisset, patrum nostrorum memoria L. Cassium consulem interfecerat et eius exercitum sub iugum miserat.
正是这一个部落,在离开家园后,在我们父辈的记忆中,曾杀死了执政官卢基乌斯·卡西乌斯,并迫使他的军队从轭下通过。
§1.12.6Ita sive casu sive consilio deorum immortalium quae pars civitatis Helvetiae insignem calamitatem populo Romano intulerat, ea princeps poenam persolvit.
因此,无论是由于偶然,还是由于不朽神明的旨意,在赫尔维蒂国家中给罗马人民带来巨大灾难的那一部分,最先付出了代价。
§1.12.7Qua in re Caesar non solum publicas, sed etiam privatas iniurias ultus est, quod eius soceri L. Pisonis avum, L. Pisonem legatum, Tigurini eodem proelio quo Cassium interfecerant.
在这件事上,凯撒不仅雪洗了公愤,也雪洗了私仇,因为蒂古里努斯人在杀死卡西乌斯的同一场战斗中,也杀死了副将卢基乌斯·皮索,即凯撒岳父卢基乌斯·皮索的祖父。

词汇与语法注释

  1. 1.12.1incredibili lenitate, ita ut oculis in utram partem fluat iudicari non possit — incredibili lenitate 是表示特征或方式的夺格(“以令人难以置信的缓慢”)。紧随其后的 ita ut 引导结果状语从句。从句中的间接疑问句 in utram partem fluat(“朝哪个方向流动”)充当无人称被动不定式 iudicari(“被判断”)的实质主语。
  2. 1.12.2tres iam partes copiarum Helvetios id flumen traduxisse — 动词 traducere(“使渡过”)支配双宾格:一个是表示渡过的对象(id flumen),另一个是表示被渡过的人或物(tres partes copiarum)。在此处的大脑/对格通格(AcI)结构中,Helvetios 是对格的主语,而 tres partes 是直接宾语。
  3. 1.12.6quae pars civitatis Helvetiae ... ea princeps poenam persolvit — 这是一个先行词(pars)被吸收到关系从句之中的关系代词倒装结构(quae pars... ea 相当于 ea pars, quae...)。此外,主格形容词 princeps(“第一的”)在此处作状语用,译为“最先”或“首先”。
  4. 1.12.7quod eius soceri L. Pisonis avum, L. Pisonem legatum, Tigurini eodem proelio quo Cassium interfecerant — eius 指代凯撒。eius soceri L. Pisonis avum(“他的岳父卢基乌斯·皮索的祖父”)与 L. Pisonem legatum(“副将卢基乌斯·皮索”)是同位语关系,指同一人。关系词 quo 引导一个省略了谓语的关系从句,限定修饰 eodem proelio(“在[杀死]卡西乌斯的同一场战斗中”)。

引用这一段

凯撒, 高卢战记 §1.12.1-1.12.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:1.12.1-1.12.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。