Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 兄弟 §623-684

米基翁试探埃斯基努斯并予以宽恕

第 13 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

埃斯基努斯试图去潘菲拉家解释误会,却在门口遇到了养父米基翁。米基翁用编造的潘菲拉将被亲戚带走的故事考验他,最后在儿子痛哭懊悔时透露自己早已知情并向其表达了父爱与宽恕。

§623Satis diu dedisti verba; sat adhuc tua nos frustrata est fides.
“你用甜言蜜语骗了我们够久了;直到现在,你的信用已经让我们彻底失望。
"
” “‘啊,求求你,那是什么意思?
§624"Hem, quid istuc obsecro," inquam, "est?" "Valeas; habeas illam quae placet.
’我说。 ‘祝你好运;留着那个你喜欢的女人吧。
" §625Sensi ilico id illas suspicari: sed me reprehendi tamen §626Ne quid de fratre garrulae illi dicerem, ac fieret palam.
’” 我立刻意识到她们是在怀疑那件事;但我还是克制了自己,免得我对那个多嘴的老太婆提起我兄弟的事,从而让事情败露。
§627Nunc quid faciam? Dicam fratris esse? Id quidem minime est opus §628Usquam efferri.
现在我该怎么办? 说是由于我兄弟的缘故吗? 这绝对没有必要传扬到外面。
Ac mitto: fieri potis est ut ne qua exeat.
我还是不提了;这件事有可能不会在任何地方泄露出去。
§629Ipsum id metuo ut credant; tot concurrunt verisimilia.
我正是担心她们不相信这件事;有太多看似真实的情况汇聚在一起。
§630Egomet rapui; ipse egomet solvi argentum; ad me abducta est domum.
我亲自抢的人;我自己付的钱;她被带到了我的家里。
§631Haec adeo mea culpa fateor fieri.
我承认,这些事完全是因为我自己的过错而发生的。
Non me hanc rem patri
我为什么没有把这件事向父亲无论事情如何发生,都说清楚呢?
§632Ut ut erat gesta indicasse? Exorassem ut eam ducerem.
我本来是可以说服他让我娶她的。
§633Cessatum usque adhuc est: nunc porro, Aeschine, expergiscere!
直到现在都在拖延:从现在起,埃斯基努斯,振作起来!
§634Nunc hoc primum est: ad illas ibo ut purgem me; accedam ad fores.
现在第一件事是:我去她们那里澄清自己;我要走近门口。
§635Perii! horresco semper ubi pultare hasce occipio miser.
我完了! 每当我这个可怜人开始敲这扇门时,我总是浑身发抖。
§636Heus, heus: Aeschinus ego sum: aperite aliquis actutum ostium.
喂,喂! 我是埃斯基努斯:来个人快把门打开。
§637Prodit nescio quis: concedam huc.
有人出来了:我避到这边来。
§637bIta uti dixi, Sostrata, §638Facite: ego Aeschinum conveniam, ut quomodo acta haec sint sciat.
米基翁:苏斯特拉塔,就照我刚才说的那样去办吧:我去见见埃斯基努斯,好让他知道这些事情是如何处理的。
§639Sed quis ostium hoc pultavit?
但是,是谁敲了这扇门?
§639bPater hercle est: perii.
埃斯基努斯:凭着赫拉克勒斯起誓,是父亲! 我完了。
§639cAeschine.
米基翁:埃斯基努斯。
§640Quid huic hic negoti est?
埃斯基努斯:他在这一带有何贵干?
§640bTune has pepulisti fores?
米基翁:是你敲了这扇门吗?
§641Tacet.
他沉默不语。
Cur non ludo hunc aliquantisper? Melius est, §642Quandoquidem hoc nunquam mihi ipse voluit credere.
我为什么不逗弄他一会儿呢? 这样更好,既然他自己从未愿意向我透露这件事。
§643Nihil mihi respondes?
你不回答我吗?
§643bNon equidem istas quod sciam.
埃斯基努斯:据我所知,确实没有敲那扇门。
§644Ita? nam mirabar quid hic negoti esset tibi.
米基翁:是吗? 因为我也觉得奇怪,你在这里会有什么事。
§645Erubuit: salva res est.
他脸红了:事情好办了。
§645bDic sodes, pater, §646Tibi vero quid istic est rei?
埃斯基努斯:请问,父亲,您在那边到底有什么事呢?
§646bNihil mihi quidem: §647Amicus quidam me a foro abduxit modo §648Huc advocatum sibi.
米基翁:我其实没有什么事:刚才有一位朋友把我从广场上拉来,让我在这里当他的辩护人。
§648bQuid?
埃斯基努斯:什么事?
§648cEgo dicam tibi: §649Habitant hic quaedam mulieres pauperculae, §650Ut opinor; has non nosse te et certo scio; §651Neque enim diu huc commigrarunt.
米基翁:我告诉你:这里住着几位穷苦的女眷,我想;我也确信你并不认识她们;因为她们搬到这里来并没有多久。
§651bQuid tum postea?
埃斯基努斯:然后呢?
§652Virgo est cum matre.
米基翁:有个年轻姑娘和她母亲。
§652bPerge.
埃斯基努斯:请继续说。
§652cHaec virgo orba est patre: §653Hic meus amicus illi genere est proximus: §654Huic leges cogunt nubere hanc.
米基翁:这个姑娘是个失去了父亲的孤儿:我的这位朋友在血缘上与她最近:法律强令她必须嫁给他。
§654bPerii.
埃斯基努斯:我完了。
§654cQuid est?
米基翁:怎么了?
§655Nihil: recte: perge.
埃斯基努斯:没什么:没事:请继续。
§655bIs venit ut secum avehat; §656Nam habitat Mileti.
米基翁:他是来把她带走的;因为他住在米利都。
§656bHem, virginem ut secum avehat?
埃斯基努斯:什么,要把那姑娘带走?
§657Sic est.
米基翁:正是如此。
§657bMiletum usque obsecro?
埃斯基努斯:请问,一直带到米利都吗?
§657cIta.
米基翁:是的。
§657dAnimo male est.
埃斯基努斯:我心里难受。
§658Quid ipsae? quid aiunt?
她们自己呢? 她们怎么说?
§658bQuid illas censes? nihil enim.
米基翁:你以为她们会说什么? 什么也没说。
§659Commenta mater est esse ex alio viro §660Nescio quo puerum natum; neque eum nominat; §661Priorem esse illum; non oportere huic dari.
母亲捏造说,那个姑娘和另一个不知是谁的男子生了个孩子;但她没提他的名字;她说那个男人在先;所以不应该把姑娘嫁给这位。
§662Eho, nonne haec iusta tibi videntur postea?
喂,那你觉得这些理由合理吗?
§663Non.
埃斯基努斯:不合理。
§663bObsecro, non? an illam hinc abducet, pater?
求求您,不合理吗? 那他要把她从这里带走吗,父亲?
§664Quid illam ni abducat?
米基翁:他为什么不把她带走?
§664bFactum a vobis duriter §665Immisericorditerque; atque etiam, si est, pater, §666Dicendum magis aperte, illiberaliter.
埃斯基努斯:你们这样做太残酷、太无情了;而且,如果必须的话,父亲,应该说得更坦白些,这简直是不体面。
§667Quamobrem?
米基翁:为什么?
§667bRogas me? quid illi tandem creditis §668Fore animi misero quicum illa consuevit prius, §669Qui infelix haud scio an illam misere nunc amat, §670Quum hanc sibi videbit praesens praesenti eripi,
埃斯基努斯:您还问我? 请问,你们以为那个先前与她相好的可怜人,心里会有什么感受,那个不幸的人,现在也许正痛苦地爱着她,当他亲眼看到她被从自己身边夺走、从眼前带走?
§671Abduci ab oculis? Facinus indignum, pater.
这真是不义的行为,父亲。
§672Qua ratione istuc? quis despondit? quis dedit?
米基翁:凭什么这样说? 谁许配的? 谁给的?
§673Cui, quando nupsit? auctor his rebus quis est?
嫁给谁了,何时结婚的? 这些事情谁做的主?
§674Cur duxit alienam?
他为什么要娶别人的女人?
§674bAn sedere oportuit §675Domi virginem tam grandem, dum cognatus hinc
埃斯基努斯:难道要让一个这么大年纪的年轻姑娘呆在家里,等她的亲戚从大老远赶过来吗?
§676Illinc veniret exspectantem? Haec, mi pater, §677Te dicere aequum fuit, et id defendere.
我的父亲,这些话本该由您来说,并为她们辩护。
§678Ridiculum: adversumne illum causam dicerem
米基翁:荒谬! 难道我要去反对那个我来为他当辩护人的人吗?
§679Cui veneram advocatus? sed, quid ista, Aeschine,
但是,埃斯基努斯,那些事与我们何干?
§680Nostra? aut quid nobis cum illis? abeamus.
或者我们和她们有什么关系? 我们走吧。
Quid est?
怎么了?
§681Quid lacrimas?
你为什么哭?
§681bPater obsecro ausculta.
埃斯基努斯:父亲,求您听我说。
§681cAeschine, audivi omnia §682Et scio; nam te amo; quo magis quae agis curae sunt mihi.
米基翁:埃斯基努斯,我全都听说了,也知道了;因为我爱你;所以你的所作所为越发让我挂念。
§683Ita velim me promerentem ames dum vivas mi pater, §684Ut me hoc delictum admisisse in me id mihi vehementer dolet,
埃斯基努斯:父亲,愿您在有生之年能像我所配得的那样爱我,正如同我为自己犯下这一过错而感到无比痛心一样。

词汇与语法注释

  1. 629ut credant — 在表示担心的动词(metuo)之后,由 ut 引导的虚拟式从句表示否定性的担忧(“我担心她们不相信”),这与表示肯定性担忧的 ne 正好相反。这里埃斯基努斯担心对方不相信自己的解释。
  2. 632Exorassem — 虚拟式过去完成时 exorassem 独立使用,表示对过去事实相反的假设的归结(“[如果我当时告诉了父亲]我本可以说服他的”),相当于省略条件从句的虚拟条件句主句。
  3. 669haud scio an — 习惯用语 haud scio an(字面意思是“我不知道是否……”)在古典拉丁语中用于表示强烈的可能性或温和的肯定(“大概”、“也许”、“我认为很可能”)。
  4. 683Ita velim me promerentem ames... ut me hoc delictum admisisse in me id mihi vehementer dolet — 使用关联结构 ita... ut... 的誓言或强烈愿望的表达。虚拟式中的愿望(velim... ames)与 ut 从句中直陈式表示的事实(dolet)相呼应,表示“正如我为犯下此错而感到无比痛心一样真实,愿您也同样爱我”。

引用这一段

泰伦提乌斯, 兄弟 §623-684. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi006.humanitext-lat2:623-684

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。