Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 婆母 §140-208

潘菲路斯的心意转变与拉克斯的怒火

第 5 段,共 17 段 · 拉丁语

内容简介

巴尔梅诺向菲洛提丝讲述了潘菲路斯尽管起初违心结婚,但渐渐被妻子的温顺所打动,以及妻子突然回娘家后产生的新不和。随后,拉克斯登场,向所有女性发泄不满,并严厉审问毫无防备的妻子索斯特拉塔。

§140Non verisimile dicis; nec verum arbitror.
你说得不可信,我也不认为这是真的。
§141Credo ita videri tibi; nan nemo ad te venit §142Nisi cupiens tui: ille invitus illam duxerat.
我信你会这么想;因为没有人到你这儿来,除非是渴望得到你的;而他是违心地娶了她的。
§143Quid deinde fit?
接下来怎么样了?
§143bDiebus sale pauculis §144Post Pamphilus me solum seducit foras; §145Narratque ut virgo ab se integra etiam tum siet; §146Seque ante quam eam uxorem duxisset domum §147Sperasse eas tolerare posse nuptias: §148"Sed quam decrerim me non posse diutius §149Habere, cam ludibrio haberi, Parmeno, §150Quin integram itidem reddam ut accepi ab suis, §151Neque honestum mihi, neque utile ipsi virgini est. "
真的就在没几天之后,潘菲路斯把我单独拉到外面;并告诉我,那姑娘甚至到那时为止,对他而言依然完好无损;并且说,在他把她娶回家之前,他曾希望自己能够忍受这桩婚事: “但是,我已经决定不能再把她留在身边作妻子,如果不像我从她家里领来时那样完好地把她送还,巴尔梅诺,而是让她沦为笑柄,并且没有将她原样完好无损地归还给她家里,这于我既不体面,于那姑娘自己也无好处。
§152Pium ac pudicum ingenium narras Pamphili.
” 你所说的潘菲路斯,真是天性善良而又规矩。
§153"Hoc ego proferre incommodum mihi esse arbitror; §154Reddi patri autem cui tu nihil dicas viti, §155Superbum est.
“我认为把这事公开对我自己不利;但要把一个你挑不出任何毛病的姑娘退还给父亲,又是傲慢无礼的。
Sed illam spero ubi hoc cognoverit, §156Non posse se mecum esse, abituram denique.
不过我希望,当她明白这一点—— 也就是她无法与我共同生活时——她最终会自己离去。
"
” 在这期间呢?
§157Quid interea? ibatne ad Bacchidem?
他去巴克科斯那里吗?
§157bQuotidie.
天天去。
§158Sed, ut fit, postquam hunc alienum ab sese videt, §159Maligna multo et magis procax facta ilico est.
可是,世事常是如此,一等她看出他已经和她疏远了,登时就变得刻薄得多,也放肆得多了。
§160Non edepol mirum.
凭波鲁克斯起誓,这可不奇怪。
§160bAtqui ea res multo maxime §161Disiunxit illium ab illa, postquam et ipse se, §162Et illam, et hanc quae donli erat, cognovit satis, §163Ad exemplum amrbarum mores earum existimans.
然而正是这件事,最大程度地使他与她断绝了关系,尤其是在他对自己、对那个女人、以及对家里这位妻子都有了足够的认识之后,并通过相互对比来权衡她们两人的德行。
§164Haec, ita uti liberali esse ingenio decet, §165Pudens, modesta; incommoda atque iniurias §166Viri omnes ferre, et tegere contunielias.
里的这位妻子,正如一个出身高贵的人所应有的那样,羞怯而温顺;丈夫的一切委屈和不公她都默默忍受,并且隐瞒那些侮辱。
§167Hic animus partim uxoris misericordia §168Devinctus, partim victus huius iniuriis, §169Paulatim elapsus est Bacchidi, atque huc transtulit §170Amorem, postquami par ingenium nactus est.
他的心,一部分被对妻子的怜悯所牵绊,一部分被巴克科斯的恶劣行径所击败,渐渐地从巴克科斯那里溜走,并把爱意转移到了妻子这边,因为他在这里找到了相契合的心灵。
§171Interea in Imbro moritur cognatus senex §172Horunce: ea ad hos redibat lege hereditas.
在此期间,他们的一位亲戚老人在印布罗斯岛去世了;依法那笔遗产便落到了他们头上。
§173Eo amantem invitum Pamphilum extrudit pater.
父亲强行把不情愿的、正陷于热恋的潘菲路斯打发到那里去。
§174Relinquit cum matre hic uxorem; nam senex §175Rus abdidit se; huc raro in urbem commeat.
他把妻子和母亲留在了这里;因为那个老头子躲进了乡下,极少到城里这边来。
§176Quid adhuc habent infirmitatis nuptiae?
那么到目前为止,这桩婚事还有什么不稳妥的地方吗?
§177Nunc audies.
你听着。
Primo dies complusculos §178Bene conveniebat sane inter eas.
起初有好多天,她们俩相处得确实很融洽。
Interim §179Miris modis odisse coepit Sostratam: §180Neque lites ullae inter eas, postulatio §181Nunquam.
在此期间,她开始以奇特的方式憎恨起索斯特拉塔:可是她们之间没有任何争吵,抱怨也从未有过。
§181bQuid igitur?
那又是为什么呢?
§181cSi quando ad eam accesserat §182Confabulatum, fugere e conspectu ilico; §183Videre nolle: denique, ubi non quit pati, §184Simulat se a mnatre arcessi ad rem divinam: abit.
哪怕婆婆什么时候向她走过去唠唠家常,她也是一见人影就跑;不愿见她:最后,当她无法忍受时,就假称母亲叫她回去参加祭神活动:走了。
§185Ubi illic est dies conplures, arcessi iubet: §186Dixere causam tunc nescio quam: iterum iubet: §187Nemo remisit.
当她在那儿呆了好些天,婆婆便派人去叫:那时他们说了一个不知什么理由:她再次派人去叫:谁也没把人送回来。
Postquam arcessunt saepius, §188Aegram esse simulant mulierem.
在多次派人催促之后,他们便托词说那女子病了。
Nostra ilico §189It visere ad eam: admisit nemo.
我们家主母登时动身去探望她:却没有人放她进去。
Hoc ubi senex §190Rescivit, heri ea causa rure huc advenit: §191Patren continuo convenit Philumenae.
老头子一得知此事,昨天就为这原因从乡下赶到了这里:他随即去见了菲卢美娜的父亲。
§192Quid egerint inter se nondum etiam scio; §193Nisi sane curae est quorsum eventurum hoc siet.
他们彼此谈了些什么,我还一点都不知道;不过这事最终会落得个什么结果,确实叫人挂心。
§194Habes omnem rem: pergam quo coepi hoc iter.
事情的全貌就是这样了:我要继续走我刚才要走的路了。
§195Et quidem ego: nam constitui cum quodam hospite §196Me esse illum conventuram.
我也是:因为我已经跟一位客人约好了去见他。
§196bDi vertant bene §197Quod agas.
愿诸神护佑你的差事顺当。
§197bVale.
再见。
§197cEt tu bene vale, Philotium.
你也保重,菲洛提乌姆。
§198Pro Deum atque hominum fidem, quod hoc genus est, quae haec est coniuratio.
凭天神和人类的信用起誓,这是什么人种,这又是什么阴谋!
§199Utine omnes mulieres eadem aeque studeant, nolintque omnia;
难道所有的女人都同样追求相同的东西,又同样拒绝所有的东西吗?
§200Neque declinatam quicquam ab aliarum ingenio ullam reperias?
难道你就找不到任何一个哪怕有一丁点脱离了其他女人的性情的人吗?
§201Itaque adeo uno animo omnes socrus oderunt nurus: §202Viris esse adversas aeque studium est; similis pertinacia est; §203In eodemque omnes mihi videntur ludo doctae ad malitiam.
所以甚至所有的婆婆都一条心地憎恨儿媳妇:与丈夫作对也同样是她们的热情所在;她们的固执也别无二致;在我看来,她们所有人似乎都在同一所学校里学会了作恶。
§204Ei ludo, si ullus est, magistram hanc esse satis certo scio.
如果真有那么一所学校,我很肯定这女人就是校长。
§205Me miseram, quae nunc quamobrem accuser nescio.
可怜的我,现在都不知道自己究竟为什么挨骂。
§205bHem, §206Tu nescis?
哼,你不知道?
§206bNon, ita me Di bene ament, mi Lache.
真的不知道,愿诸神保佑我,我的拉克斯。
§207Itaque una inter nos agere aetatem liceat.
“因此,愿我们能共同度过一生。
§207bDi mala prohibeant.
” “愿诸神阻挡这些灾祸!
§208Meque abs te immerito esse accusatam postmodum rescisces.
” 而且你迟早会发现,我是被你无端指责了。

词汇与语法注释

  1. 142nisi cupiens tui — 代词属格 tui 作为现在分词 cupiens 的宾格性属格(目的格属格)发挥作用。
  2. 148Sed quam decrerim me non posse diutius habere — 带有关系代词 quam(先行词为 virgo 或 uxorem)的 decrerim (= decreverim) 是虚拟式完成时,关系从句在此表达主句的条件或原因。
  3. 165ferre, et tegere — 这些是历史不定式(historical infinitive),用作相当于直陈式未完成过去时(ferebat, tegebat)的叙述。主语为 haec(妻子菲卢美娜)。
  4. 199Utine omnes mulieres eadem aeque studeant — 连接词 uti(ut)加上疑问小词 -ne 构成的 utine,伴随虚拟式(studeant, nolint)引导表示惊异、愤慨或强烈不满的感叹句。

引用这一段

泰伦提乌斯, 婆母 §140-208. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi005.humanitext-lat2:140-208

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。