Humanitext Reader

泰伦提乌斯 · 福尔米奥 §1001b-1055c

克雷梅斯重婚的暴露与大团圆

第 20 段,共 20 段 · 拉丁语

内容简介

波尔米奥向娜乌西斯特拉塔揭露了克雷梅斯重婚的事实,后者严厉斥责丈夫,并决定将一切交由儿子派德里亚决定,最后邀请波尔米奥共进晚餐,全剧落幕。

§1001bEho tu, factum est abs te sedulo
波尔米奥:“嘿,你确实很卖力地为你的兄弟操持了。
§1002Pro fratre. §1002bMi vir, non mihi narras?
” 娜乌西斯特拉塔:“我的丈夫,你不向我说明吗?
§1002cAt— §1002dQuid, "at?"
” 克雷梅斯:“但是——” 娜乌西斯特拉塔:“‘但是’什么?
§1003Non opus est dicto.
” 克雷梅斯:“没有必要说。
§1003bTibi quidem: at scito huic opus est.
” 波尔米奥:“对你来说确实如此;但你要知道,对她来说很有必要。
§1004In Lemno— §1004bHem, quid ais?
” “在雷姆诺斯岛——” 克雷梅斯:“呃,你在说什么?
§1004cNon taces?
” 德米波:“你不闭嘴吗?
§1004dclam te— §1004eHei mihi.
” 波尔米奥:“背着你——” 克雷梅斯:“我真惨啊。
§1005Uxorem duxit.
” 波尔米奥:“他娶了一个妻子。
§1005bMi homo, Di melius duint.
” 娜乌西斯特拉塔:“我的夫君,愿神明降下更好的安排(这不可能)。
§1006Sic factum est.
” 波尔米奥:“事实就是如此。
§1006bPerii misera.
” 娜乌西斯特拉塔:“可怜的我完蛋了。
§1006cEt inde filiam §1007Suscepit iam unam, dum tu dormis.
” 波尔米奥:“并且和她生了一个女儿,就在你蒙在鼓里的时候。
§1007bQuid agimus?
” 克雷梅斯:“我们怎么办?
§1008Pro Di immortales, facinus indignum, et malum.
” 娜乌西斯特拉塔:“天哪,不朽的神啊,真是卑劣而邪恶的行径!
§1009Hoc actum est.
” 波尔米奥:“这事已经成了。
§1009bAn quicquam hodie est factum indignius?
” 娜乌西斯特拉塔:“今天难道还有比这更卑劣的事吗?
§1010Qui mihi ubi ad uxores ventum est tum fiunt senes.
” “这些男人,一回到妻子身边就变成了老头子。
§1011Demipho, te appello; nam me cum hoc ipso distaedet loqui.
” “德米波,我呼唤你;因为我讨厌和这家伙说话。
§1012Haecine erant itiones crebrae, et mansiones diutinae
” “这就是那些频繁的出行和长期的逗留吗,在雷姆诺斯岛?
§1013Lemni? haecine erat ea quae nostros fructus minuebat vilitas?
这就是那个减少了我们收益的所谓物价低廉吗?
§1014Ego, Nausistrata, esse in hac re culpam meritam non nego; §1015Sed ea quin sit ignoscenda.
” 德米波:“娜乌西斯特拉塔,我不否定在这件事上他确实有错;” “但那并不是不可原谅的。
§1015bVerba fiunt mortuo.
” 波尔米奥:“这是对死人说话(白费口舌)。
§1016Nam neque negligentia tua, neque odio id fecit tuo.
” 德米波:“因为他做这件事,既不是因为轻视你,也不是因为怨恨你。
§1017Vinolentus fere abhinc annos quindecim mulierculam §1018Eam compressit, unde haec nata est: neque postilla unquam attigit.
” “大约十五年前,他喝醉了酒,强占了一个年轻的贫苦女子,从而生下了这个女孩;此后他再也没有碰过她。
§1019Ea mortem obiit, e medio abiit, qui fuit in re hac serupulus.
” “她已经去世了,离开了人世,这也是这件事中唯一的障碍。
§1020Quamobrem te oro, ut alia facta tua sunt, aequo animo hoc feras.
” “因此我请求你,正如你的其他宽厚行为一样,能平心静气地对待这件事。
§1021Quid ego aequo animo? Cupio misera in hac re iam defungier.
” 娜乌西斯特拉塔:“我怎么可能平心静气? 可怜的我,现在只想从这件事情中解脱出来。
§1022Sed quid sperem? aetate porro minus peccaturum putem?
” “但我还能指望什么? 难道我要认为他年纪再大一点就不会犯错了吗?
§1023Iam tum erat senex, senectus si verecundos facit.
” “如果年老能让人懂得害羞,他那时候就已经是个老头子了。
§1024An mea forma atque aetas nunc magis expetenda est, Demipho?
” “德米波,难道我现在的美貌和年龄更值得他追求吗?
§1025Quid mihi nunc affers quamobrem exspectem aut sperem porro non fore?
” “你现在凭什么向我保证,或者让我指望以后不会再发生这种事?
§1026Exsequias Chremeti quibus est commodum ire hem tempus est.
” 波尔米奥:“各位想去参加克雷梅斯葬礼的方便之士,哎呀,时间到了。
§1027Sic dabo: age nunc, age, Phormionem qui volet lacessito.
” “我会这样报复他们。 来吧,现在来吧,谁想挑战波尔米奥就挑战吧。
§1028Faxo tali eum mactatum atque hic est infortunio.
” “我会让他遭到像这家伙一样的厄运。
§1029Redeat sane in gratiam: iam supplici satis est mihi: §1030Habet haec ei quod dum vivat usque ad aurem ogganniat.
” “让他重归于好吧;现在对我来说报复已经足够了;” “这位夫人已经有了可以在他耳边唠叨一辈子的把柄了。
§1031At meo merito, credo: quid ego nunc commemorem, Demipho, §1032Singulatim qualis ego in hunc fuerim?
” 娜乌西斯特拉塔:“但这难道是我应得的吗? 德米波,我现在何必提起,一件件地,我是如何对待这个人的?
§1032bNovi aeque omnia §1033Tecum.
” 德米波:“我知道所有这一切,和你一样清楚。
§1033bMeritone hoc meo videtur factum?
” 娜乌西斯特拉塔:“难道这看起来是我应得的下场吗?
§1033cMinime gentium; §1034Verum, quando iam accusando fieri infectum non potest, §1035Ignosce: orat; confitetur; purgat: quid vis amplius?
” 德米波:“绝非如此;” “但是,既然现在责备也无法挽回,” “就原谅他吧:他请求,他承认,他洗刷自己;你还要怎样?
§1036Enimvero prius quam haec dat veniam, mihi prospiciam et Phaedriae.
” 波尔米奥:“不过在她说原谅之前,我得为自己和派德里亚留条后路。
§1037Heus, Nausistrata, prius quam huic respondes temere, audi.
” “嘿,娜乌西斯特拉塔,在你鲁莽地回答他之前,听我说。
§1037bQuid est?
” 娜乌西斯特拉塔:“什么事?
§1038Ego minas triginta per fallaciam ab illo abstuli; §1039Eas dedi tuo gnato; is pro sua amica lenoni dedit.
” 波尔米奥:“我用计谋从他那里骗走了三十米纳;” “我把钱给了你的儿子;他为了他的女友把钱给了老鸨。
§1040Hem, quid ais?
” 克雷梅斯:“呃,你在说什么?
§1040bAdeone hoc indignum tibi videtur, filius §1041Homo adolescens si habet unam amicam, tu uxores duas?
” 波尔米奥:“这难道对你来说显得如此卑劣吗,你的儿子一个年轻人如果只有一个女友,而你却有两个妻子?
§1042Nihil pudere! Quo ore illum obiurgabis? responde mihi.
” “真是不要脸! 你用什么嘴脸去责备他? 回答我。
§1043Faciet ut voles.
” 德米波:“他会按你的意愿去办的。
§1043bImmo, ut meam iam scias sententiam, §1044Neque ego ignosco neque promitto quicquam; neque respondeo, §1045Prius quam gnatum video: eius iudicio permitto omnia; §1046Quod is iubebit, faciam.
” 娜乌西斯特拉塔:“不,为了让你现在知道我的决定,我既不原谅,也不承诺任何事,更不作回答,直到我见到我的儿子。 我将一切交由他的判断;” “他命令什么,我就做什么。
§1046bMulier sapiens es, Nausistrata.
” 波尔米奥:“你是个聪明的女人,娜乌西斯特拉塔。
§1047Satin tibi est?
” 娜乌西斯特拉塔:“这对你足够了吗?
§1047bImmo vero pulchre discedo et probe, §1048Et praeter spem.
” 波尔米奥:“不,相反,我走得很体面,很顺利,而且超出了预期。
§1048bTu tuum nomen die quod est.
” 娜乌西斯特拉塔:“你,说出你的名字是什么。
§1048cMihin? Phormio:
” 波尔米奥:“我吗?
§1049Vestrae familiae hercle amicus, et tuo summus Phaedriae.
波尔米奥;凭赫拉克勒斯起誓,我是你们家的朋友,也是你那派德里亚最好的朋友。
§1050Phormio, at ego ecastor posthac tibi quod potero et quae voles §1051Faciamque et dicam.
” 娜乌西斯特拉塔:“波尔米奥,凭卡斯托尔起誓,今后只要我能做到的,只要你想要的,我都会为你做,也为你说话。
§1051bBenigne dicis.
” 波尔米奥:“您真慷慨。
§1051cPol meritum est tuum.
” 娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,这是你应得的。
§1052Vin primum hodie facere quod ego gaudeam, Nausistrata, §1053Et quod tuo viro oculi doleant?
” 波尔米奥:“娜乌西斯特拉塔,你今天愿不愿意先做一件让我高兴、又让你丈夫眼睛刺痛(嫉妒)的事?
§1053bCupio.
” 娜乌西斯特拉塔:“我很想做。
§1053cMe ad coenam voca.
” 波尔米奥:“请我吃晚饭吧。
§1054Pol vero voco.
” 娜乌西斯特拉塔:“凭波鲁克斯起誓,我真请你。
§1054bEamus intro hinc.
” 德米波:“让我们从这儿进屋去吧。
§1054cFiat: sed ubi est Phaedria, §1055Iudex noster?
” 娜乌西斯特拉塔:“好办。 但是派德里亚在哪儿呢,我们的裁判官?
§1055bIam hic faxo aderit.
” 波尔米奥:“我会让他马上到这里来。
§1055cVos valete et plaudite.
” “祝大家安好,请鼓掌吧! ”

词汇与语法注释

  1. 1015Sed ea quin sit ignoscenda — 承接前句的否定句(不否定他有错),通过带有虚拟式 `sit` 的 `quin` 从句表达双重否定,意为“那并不是不可原谅的”(即应当原谅)。
  2. 1019qui fuit in re hac serupulus — 关系代名词 `qui` 的先行词是前句中“该女子已经去世并离开人世”的这一事实。`scrupulus`(文本中拼写为 `serupulus`)意为“障碍”或“顾虑之源”,此处作为补充说明的关系从句,意为“这本是此事中的顾虑所在(但现已消除)”。
  3. 1026Exsequias Chremeti quibus est commodum ire — 这是动词 `ire` 连用表示方向的宾格 `exsequias`(意为“去参加葬礼”)的句式,并加上与格 `Chremeti`(“为了克雷梅斯”)。这是波尔米奥的讽刺性发言,暗指克雷梅斯在社会和家庭意义上已经“死亡”。
  4. 1028Faxo tali eum mactatum — 表示确信和保证的 `faxo`(古体将来时或虚拟式形式,表示“我必使之……”)支配了一个带宾格的动词不定式结构,在 `mactatum` 之后省略了 `esse` 或 `iri`。`tali... atque` 意为“与……相同的”,与后面的 `atque hic est [infortunio]`(如这家伙现在所遭遇的不幸)相呼应。
  5. 1055bfaxo aderit — 作为插入语或主句的 `faxo`(意为“我保证/我会让……”)直接支配直陈式将来时的 `aderit`(“他将出现”),不带连接词。这种并列结构在早期拉丁语喜剧中十分常见。

引用这一段

泰伦提乌斯, 福尔米奥 §1001b-1055c. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0134.phi004.humanitext-lat2:1001b-1055c

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。