Humanitext Reader

普劳图斯 · 鬼屋 §1123-1181

卡利达马特斯的调解与众人的获释

第 18 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

卡利达马特斯来到戴奥普罗皮德斯面前,为菲洛拉克斯和特拉尼奥求情。愤怒的戴奥普罗皮德斯最终宽恕了儿子的行为,并在特拉尼奥厚颜无耻的坚持以及卡利达马特斯的调解下,也免去了对特拉尼奥的处罚,全剧至此圆满落幕。

§1123Philolaches venisse dixit mihi suom peregre huc patrem §1124quoque modo hominem advenientem servos ludificatus sit, §1125ait se metuere in conspectum sui patris procedere.
菲洛拉克斯告诉我,他的父亲已经从海外回到这里,以及那个奴隶如何在他父亲刚到时戏弄了他,他说他害怕走到他父亲面前去。
§1126nunc ego de sodalitate solus sum orator datus, §1127qui a patre eius conciliarem pacem.
于是现在,我们这群同伴中只有我被选为求情者,好去向他父亲求得宽恕。
átque eccum optime.
瞧,他来得正是时候。
§1128iubeo te salvere et salvos cum advenis, Theopropides, §1129peregre, gaudeo.
祝您安好,戴奥普罗皮德斯,既然您平安归来,我感到很高兴。
hic apud nos hodie cenes, sic face.
今天就在我们这里用餐吧,请务必光临。
§1130Callidamates, dei te ament.
卡利达马特斯,愿众神眷顾你。
de cena facio gratiam.
不过吃饭的事我就心领了。
§1131Quin venis?
您为什么不来呢?
§1131bPromitte: ego ibo pro te, si tibi non libet.
答应他吧:要是您不想去,我替您去。
§1132Verbero, etiam inrides?
恶棍,你还在嘲笑我吗?
§1132bQuian me pro te ire ad cenam autumo?
就因为我说我要替您去赴宴吗?
§1133Non enim ibis.
你去不成的。
ego ferare faxo, ut meruisti, in crucem.
我会让你像你该得的那样,被抬上架子。
§1134Age mitte ista ac te ad me ad cenam dic venturum.
好了,别说那些了,就说您会到我这儿来吃晚饭吧。
§1134bQuid taces?
您为什么沉默不语?
§1135Sed tu, istuc quid confugisti in aram?
不过你,为什么要逃到那祭坛上去?
§1135bInscitissimus §1136adveniens perterruit me.
一个极其愚蠢的家伙…… 一来就吓坏了我。
loquere nunc quid fecerim: §1137nunc utrisque disceptator eccum adest, age disputa.
现在您就说说我都干了些什么吧:瞧,现在我们两人的仲裁人就在这儿,来辩论吧。
§1138Filium corrupisse aio te meum.
我是说你败坏了我的儿子。
§1138bAusculta modo.
您且听我说。
§1139fateor potavisse, amicam liberasse absente te, §1140faenore argentum sumpsisse; id esse absumptum praedico.
我承认他喝了酒,在您不在家的时候替情人赎了身,还借了高利贷;我直说吧,那些钱已经花光了。
§1141numquid aliud fecit nisi quod summis gnati generibus?
难道他做的,不就是那些最高贵门第的子弟们所做的事吗?
§1142Hercle mihi tecum cavendum est, nimis qui es orator catus.
凭赫拉克勒斯发誓,我对你可得防着点,你这个求情者实在太狡猾了。
§1143Sine me dum istuc iudicare.
让我来裁决这件事吧。
surge, ego isti adsedero.
起来,我坐到那儿去。
§1144Maxime, accipito hanc tute ad te litem.
极好,您亲自接管这场纠纷吧。
§1144bEnim istic captio est.
不过,这里面有个圈套。
§1145fac ego ne metuam ut tu meam timeas vicem.
请设法让我不再害怕,由您来替我担惊受怕。
§1146Iam minoris omnia alia facio, prae quam quibus modis §1147me ludificatust.
现在,相比于他欺骗我的那些手段,别的一切对我来说都不那么重要了。
§1147bBene hercle factum, et factum gaudeo: §1148sapere istac aetate oportet, qui sunt capite candido.
凭赫拉克勒斯发誓,干得好,我也很高兴这事办成了:像您这个年纪、头发斑白的人,本就应该聪明些。
§1149Quid ego nunc faciam?
我现在该怎么办?
§1149bSi amicus Diphilo aut Philemoni es, §1150dicito eis, quo pacto tuos te servos ludificaverit: §1151optumas frustrationes dederis in comoediis.
如果您是狄菲鲁斯或菲莱蒙的朋友,就告诉他们,您的奴隶是如何戏弄您的:您就为喜剧提供了最棒的受骗素材。
§1152Tace parumper, sine vicissim me loqui, ausculta.
稍微安静一下,轮到我说了,听着。
§1152bLicet.
行吧。
§1153Omnium primum sodalem me esse scis gnato tuo.
首先,您知道我是您儿子的挚友。
§1154_1155is adiit me, nam eum prodire pudet in conspectum tuom §1156propterea quia fecit quae te scire scit.
他来找我,因为他羞于出现在您的面前,毕竟他知道您已经知道了他的所作所为。
nunc te obsecro, §1157stultitiae adulescentiaeque éius ignoscas: tuost; §1158scis solere illanc aetatem tali ludo ludere.
现在我恳求您,宽恕他的愚蠢和年轻吧:他是您的儿子;您知道那个年纪的人总是喜欢玩这类荒唐的游戏。
§1159quidquid fecit, una nobiscum fécit: nos deliquimus.
无论他做了什么,都是和我们一起做的:是我们犯了错。
§1160faenus, sortem sumptumque omnem, quí amica empta est, omnia §1161nos dabimus, nos conferemus, nostro sumptu, non tuo.
利息、本金,以及买下情人所花的一切费用,所有这些都由我们来出,由我们来凑,算我们的开销,不用您掏一个钱。
§1162Non potuit venire orator magis ad me impetrabilis §1163quam tu; neque iam illi sum iratus neque quicquam suscenseo.
来向我求情的人里,再没有谁能比你更难让人拒绝了;我不再对他发怒,也不再心存怨恨。
§1164immo me praesente amato bibito, facito quod lubet: §1165si hoc pudet, fecisse sumptum, supplicí habeo satis.
相反,他可以在我面前谈恋爱、喝酒,爱干什么就干什么:如果他为花光了这些钱而感到羞愧,那对我来说惩罚就已经足够了。
§1166Dispudet.
他确实羞愧难当。
§1166bPost istam veniam quid me fiet nunciam?
在您宽恕了那件事之后,现在我该怎么办呢?
§1167Verberibus caedere multum pendens.
你会被吊起来吊打。
§1167bTamen etsi pudet?
哪怕他已经感到羞愧了,您还要打我?
§1168Interimam hercle ego te, si vivo.
凭赫拉克勒斯发誓,只要我活着,我就要弄死你。
§1168bFac istam cunctam gratiam: §1169Tranioni amitte quaeso hanc noxiam causa mea.
请把这份宽恕给个完整吧:求求您看在我的面子上,免去特拉尼奥的罪过吧。
§1170Aliud quidvis impetrari perferam a me facilius, §1171quam ut non égo istum pro suis factis pessumis pessum premam.
哪怕其他任何事情,我都更容易网开一面,唯独不能不让这个恶徒为他的种种恶行付出惨重代价。
§1172Mitte quaeso.
求求您,放过他吧。
§1172bIstumne ut mittam? viden ut astat furcifer?
让我放过他? 你没看见那无赖正站在那儿吗?
§1173Tranio, quiesce, si sapis.
特拉尼奥,要是你聪明的话,就安静点。
§1173bTu quiesce hanc rem modo §1174petere: ego illum, ut sit quietus, verberibus subegero.
您也别再求这件事了:我会用鞭子抽到他老实听话为止。
§1175Nihil opust profecto.
绝对没有这个必要!
§1175bÁge iam, sine te hoc exorarier.
好了,就接受求情吧。
§1176Nolo ores.
我不希望你求情。
§1176bQuaeso hercle.
凭赫拉克勒斯发誓,求您了。
§1176cNolo, inquam, ores.
我说了,我不希望你求情。
§1176dNequiquam nevis.
您的拒绝是徒劳的。
§1177hanc modo noxiam unam, quaeso, missam fac causa mea.
请看在我的面子上,就免去这一次过错吧。
§1178Quid gravaris? quasi non cras iam commeream aliam noxiam: §1179ibi utrúmque, et hoc et illud, poteris ulcisci probe.
您还犹豫什么呢? 就好像我明天不会再犯一次错似的:到时候,您就可以把新账旧账一起狠狠地算个明白。
§1180Sine te exorem.
让我说动您吧。
§1180bAge abi, abi impune.
罢了,走吧,免受处罚走吧。
em huic habeto gratiam.
去,好好感谢他吧。
§1181spectatores, fabula haec est acta, vos plausum date.
观众朋友们,这出戏演完了,请你们鼓掌吧。

词汇与语法注释

  1. 1127qui a patre eius conciliarem pacem — 关系代名词 qui 引导目的关系从句,搭配虚拟式未完成过去时 conciliarem。
  2. 1131bPromitte — 要求接受宴会邀请的表达。此处命令式的隐形宾语为 cenae 或 ad cenam。
  3. 1133ferare faxo — 古风式将来完成时 faxo(源自 facio,在此表示强烈的将来意志“我定要让……”)直接支配虚拟式 ferare(第二人称单数被动语态,相当于 feraris),不带 ut 引导名词从句。
  4. 1145fac ego ne metuam ut tu meam timeas vicem — 命令式 fac 支配带否定词 ne 的虚拟式 metuam。连词 ut 在此引导比较或情况从句并搭配虚拟式 timeas,而 meam vicem 是副词性宾格,意为“代替我”或“为了我”。
  5. 1146minoris — 表示价值的属格,与 facio(表示“评估、认为”)连用,意为“评估较低”或“认为不重要”。
  6. 1172bviden ut astat — viden 是 videsne 的口语缩略形式。疑问词 ut(“如何”)在此引导间接疑问句,但由于口语习惯而支配直说式 astat,而非虚拟式。

引用这一段

普劳图斯, 鬼屋 §1123-1181. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi013.humanitext-lat2:1123-1181

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。