Humanitext Reader

普劳图斯 · 鬼屋 §1-77

奴隶特拉尼奥与葛鲁米奥就放荡生活的争吵

第 1 段,共 18 段 · 拉丁语

内容简介

城市奴隶特拉尼奥和农村奴隶葛鲁米奥互相争吵。葛鲁米奥指责特拉尼奥的奢侈生活及其对少爷的败坏,并预言即将归国的老主人将对其进行严惩。

§1Exi e culina sis foras, mastigia, §2qui mi inter patinas exhibes argutias.
滚出厨房,快到外面去,你这该挨鞭子的家伙,在盘碗之间向我耍弄你的小聪明。
§3egredere, erilis permities, ex aedibus.
滚出来,你这主家的败家子,滚出这栋房子。
§4ego pol te ruri, si vivam, ulciscar probe.
凭波鲁克斯发誓,如果我还活着,我一定要在乡下好好报复你。
§5exi, inquam, nidor, e culina.
出来,我说,你这油烟味,滚出厨房。
quid lates?
你躲什么?
§6quid tibi, malum, hic ante aedis clamitatiost?
该死,你在这屋前大喊大叫个什么劲?
§7an ruri censes te esse? abscede ab aedibus.
你以为你是在乡下吗? 离这房子远点。
§8abi rús, abi díerecte, abscede ab ianua.
回乡下去,见鬼去吧,离门远点。
§9_10em, hocíne volebas?
喏,这就是你想要的吗?
§9_10bPerii.
哎哟!
cur me verberas?
为什么打我?
§11Quia vivis.
因为你还活着。
§11bPatiar.
我忍。
sine modo adveniat senex.
只要等那老头子回来就行。
§12sine modo venire salvom, quem absentem comes.
只要等他安全回来就行,你趁他不在时把他的家产吃空。
§13Nec veri simile loquere nec verum, frutex, §14comesse quemquam ut quisquam absentem possiet.
你说的既不合情理也不合事实,你这木脑壳,谁能把一个不在场的人给吞下去。
§15Tu urbanus vero scurra, deliciae popli, §16rus mihi tu obiectas? sane hoc, credo, Tranio,
你可真是个城市里的无赖,大众的宝贝,你拿乡下来讥讽我?
§17quod te in pistrinum scis actutum tradier.
我想,这确实是因为,特拉尼奥,你知道自己马上就要被送进磨房里去。
§18cis hercle paucas tempestates, Tranio, §19augebis ruri numerum, genus ferratile.
凭赫拉克勒斯发誓,要不着几天,特拉尼奥,你就会去增加乡下那些带铁链者的数目。
§20nunc, dum tibi lúbet licetque, pota, perde rem, §21corrumpe erilem ádulescentem óptumum; §22dies noctesque bibite, pergraecamini, §23amicas emite liberate, pascite §24parasitos, obsonate pollucibiliter.
现在,趁着你喜欢且被允许的时候,喝吧,败家吧,毁掉我们那最优秀的主家少爷;白天黑夜地喝,像希腊人一样放荡,买下情妇,给她们自由,供养那些寄生虫,豪奢地采办宴席吧。
§25haecine mandavit tibi, quom peregre hinc it, senex?
难道这就是老主人出国时托付给你的事情吗?
§26hocine modo hic rem curatam offendet suam?
他回来就会看到他的财产被这样照料吗?
§27hocine boni esse officium servi existumas, §28ut eri sui corrumpat et rem et filium?
你以为这就是一个好奴隶的本分,败坏他主人的家产和儿子?
§29nam ego illúm corruptum duco, quom his factis studet; §30quo nemo adaeque iuventute ex omni Attica §31antehac est habitus parcus nec magis continens, §32is nunc in aliam partem palmam possidet.
因为我认为他已经毁了,既然他热中于这些勾当;整个阿提卡的青年当中,此前没有人被认为比他更节俭、更有克制力,如今他却在另一个方向上夺得了桂冠。
§33virtute id factum tua et magisterio tuo.
这全仗着你的功劳和你的教导。
§34Quid tibi, malum, me aut quid ego agam curatiost?
该死,关你什么事? 我干什么又与你何干?
§35an ruri quaeso non sunt, quos cures, bovis?
请问,难道乡下就没有需要你照料的牛群了吗?
§36lubet potare, amare, scorta ducere.
我就喜欢喝酒、恋爱、找妓女。
§37mei tergi facio haec, non tui fiducia.
我这么做是凭着我自己的脊梁,而不是靠你的。
§38Quam confidenter loquitur.
说话多么肆无忌惮!
§38bAt te Iuppiter §39dique omnes perdant, fu, oboluisti alium.
但愿朱庇特以及所有的神明毁灭你! 呸,你身上一股大蒜臭味。
§40germana inluvies, rusticus, hircus, hara suis, §41caeno κοπρὼν commixte.
彻头彻尾的脏货、乡巴佬、公山羊、猪圈、泥巴与粪坑的混合体。
§41bQuid vis fieri?
你想怎么样?
§42non omnes possunt olere unguenta exotica, §43si tú oles, neque superiores accumbere §44_45neque tam facetis quam tu vivis victibus.
并非所有人都能闻起来像外国香水一样,哪怕你身上有;大家也无法都坐在上席,像你那样过着精致的生活。
§46tu tíbi istos habeas turtures piscis avis, §47sine me aliato fungi fortunas meas.
你自己留着你的斑鸠、鱼和鸟类吧,让我用我的大蒜餐来度过我的命运。
§48tu fortunatus es, ego miser: patiunda sunt.
你是幸运的,我是凄惨的:这必须忍受。
§49_50meum bonum me, te tuom maneat malum.
愿我的福分伴随着我,你的恶果伴随着你。
§51Quasi invidere mi hoc videre, Grumio, §52quia mihi bene est et tibi male est; dignissumumst: §53decet me amare et te bubulcitarier, §54me victitare pulchre, te miseris modis.
葛鲁米奥,你看起来好像在嫉妒我,因为我过得好,而你过得惨;这再合适不过了:我理当恋爱,你理当放牛,我应当吃香喝辣,你应当穷困潦倒。
§55O carnuficium cribrum, quod credo fore,
噢,你这刽子手的筛子!
§56ita te forabunt patibulatum per vias §57stimulis carnufices, si huc reveniat senex.
我相信你早晚会是的,当你戴着木枷被押过街头,那些刽子手们会用皮鞭把你戳得千疮百孔,要是老主人回来的话。
§58Qui scis, an tibi istuc evenat prius quam mihi?
你怎么知道,这事不会先发生在你身上,而后发生在我身上?
§59Quia numquam merui, tu meruisti et nunc meres.
因为我从来不该受,而你该受,现在也正该受。
§60Orationis operam compendi face, §61nisi te mala re magna mactari cupis.
省省你说话的力气吧,除非你真想挨一顿大揍。
§62Ervom daturin estis, bubus quod feram?
你们要给我带给牛吃的野豌豆吗?
§63date, si non estis. agite, porro pergite §64quoniam occepistis: bibite, pergraecamini, §65este, ecfercite vos, saginam caedite.
给的话就给,不给的话……来吧,继续,既然你们已经开始了:喝吧,放荡吧,吃吧,把肚皮填满,把肥牲口宰了吃。
§66Tace atque abi rús.
闭嘴,回乡下去。
ego ire in Piraeum volo, §67in vesperum parare piscatum mihi.
我要去皮拉埃乌斯,去给我自己准备今晚的鱼。
§68ervom tibi aliquis cras faxo ad villam adferat.
明天我会让人把野豌豆送到你的庄稼地去。
§69quid est? quíd tu me nunc optuere, furcifer?
怎么了? 你现在盯着我干什么,你这戴木枷的恶棍?
§70Pol tibi istuc credo nomen actutum fore.
凭波鲁克斯发誓,我相信这个名号很快就会落到你头上。
§71Dum interea sic sit, istuc actutum sino.
只要眼下能过得快活,这“很快”我也就随它去了。
§72Ita est.
没错。
sed unum hoc scito: nimio celerius §73veniet quod noles quam illud, quod cupide petas.
但有一点你要记住:远比你渴望得到的事情,你不想要的事情会来得快得多。
§74Molestus ne sis nunciam, i rus, te amove.
现在别烦我了,去乡下,滚吧。
§75ne tu hercle praeterhac mihi non facies moram.
凭赫拉克勒斯发誓,此后你休想再拖延我一分一秒。
§76Satin abiit neque quod dixi flocci existumat?
他真的走了吗,而且对我所说的话一点也不在乎?
§77pro di immortales, obsecro vostram fidem,
噢,不朽的神明啊,求求你们保佑,

词汇与语法注释

  1. §2κοπρὼν — 关系代词。先行词是前句的呼格 `mastigia`(阳性单数)。该词虽源自希腊语且在语法上呈阴性,但因指代男奴,故在此作阳性处理。
  2. §12κοπρὼν — 动词 `comedo`(吃尽、挥霍)的直陈式现在时第二人称单数形式。容易与形容词 `comis`(亲切的)或动词 `como`(整理、梳妆)混淆,此处表示挥霍财产。
  3. §14comesse — 动词 `comedo`(吃尽)的主动现在时不定式。后接的 `ut... possiet`(`posset` 的古体)从句构成了逻辑上的主语(同位语),意为“某人能够将不在场的某人吃尽”。
  4. §17tradier — 古体被动现在时不定式(相当于古典时期的 `tradi`)。在“宾格加不定式”结构 `te... tradier` 中充当谓语不定式。
  5. §37fiducia — 表示原因或手段的夺格名词(凭着……、信赖……)。属格 `mei tergi` 与 `tui` 修饰此词,意为“凭着我自己的脊梁(挨打的觉悟),而不是靠你的”。
  6. §49_50κοπρὼν — 表示愿望的现在时虚拟式第三人称单数。主语同时为 `meum bonum`(我的福分)和 `tuom malum`(你的恶果),后一分句中省略了该动词。
  7. §68κοπρὼν — 古体将来完成时。此处用作 `faciam ut`(我将使之……)的简略表达,直接后接虚拟式 `adferat` 引导的从句。

引用这一段

普劳图斯, 鬼屋 §1-77. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi013.humanitext-lat2:1-77

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。