Humanitext Reader

普劳图斯 · 埃皮狄库斯 §678-733

真相大白与埃皮迪库斯重获自由

第 12 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

埃皮迪库斯面对愤怒的佩里帕内斯,主动要求被绑起来接受审问。佩里帕内斯在屋里发现亲生女儿确实被找回后,不得不向埃皮迪库斯道歉并给予他自由。

§678apolactizo inimicos omnis.
我要把所有的敌人都踢开。
§678bVbi illum quaeram gentium?
我究竟该到哪里去寻找那家伙?
§679Dum sine me quaeras, quaeras mea causa vel medio in mari.
只要不带上我,哪怕你为了我去大海里捞,我也不在乎。
§680Quid me quaeris? quid laboras? quid hunc sollicitas? ecce me.
你为什么找我? 为什么费劲? 为什么要打扰这位? 瞧,我在这儿。
§681num te fugi, num ab domo apsum, num oculis concessi tuis?
我逃避你了吗? 我离开家了吗? 我从你的眼前消失了吗?
§683nec tibi supplico.
我也不向你哀求。
vincire vis? em, ostendo manus;
你想绑我吗? 瞧,我伸出双手;你手里有皮鞭,我亲眼看见你买的:现在还磨蹭什么?
§684tú habes lora, ego te emere vidi: quid nunc cessas? colliga.
把我绑起来。
§685Ilicet, vadimonium ultro mi hic facit.
真是绝了,他竟然主动向我提供担保。
§685bQuin colligas?
为什么不绑?
§686Edepol mancipium scelestum.
凭波鲁克斯起誓,真是个无耻的奴隶。
§686bTe profecto, Apoecides, §687nil moror mihi deprecari.
阿波埃基德斯,我绝不指望你来替我求情。
§687bFacile exoras, Epidice.
这很容易答应你,埃皮迪库斯。
§688Ecquid agis?
你动手不动手?
§688bTuon arbitratu?
听你摆布吗?
§688cMeo hercle vero atque hau tuo §689colligandae haec sunt tibi hodie.
凭赫拉克勒斯起誓,没错,得听我的而不是听你的,你今天必须把这双手绑起来。
§689bAt non lubet, non colligo.
可我不想绑,我就不绑。
§690Tragulam in te inicere adornat, nescio quam fabricam facit.
他正准备向你投掷飞镖呢,不知道他在搞什么鬼把戏。
§691Tibi moram facis, cum égo solutus asto.
我不被绑着站在这里,你这是在耽误你自己的时间。
age, inquam, colliga.
来吧,我说,快绑。
§692At mihi magis lubet solutum te rogitare.
可我更喜欢在你自由的时候审问你。
§692bAt nil scies.
那你什么也别想知道。
§693Quid ago?
我该怎么办?
§693bQuid agas? mos geratur.
该怎么办? 顺着他吧。
§693cFrugi es tú homo, Apoecides.
你真是个通情达理的人,阿波埃基德斯。
§694Cedo manus igitur.
那把手拿过来。
§694bMorantur nihil.
绝不磨蹭。
atque arte colliga.
而且要绑得紧紧的。
§695Nihil moror.
如你所愿。
§695bObnoxiose.
别客气。
§695cFacto opere arbitramino.
等绑好了你再评价。
§696Bene hoc habet.
这样就好了。
age nunciam ex me exquire, rogita quod lubet.
来吧,现在向我审问,问你高兴问的任何事。
§697Qua fiducia ausus es primum, quae emptast nudiustertius, §698filiam meam dicere esse?
你首先凭什么自信,那个前天买来的姑娘,你竟敢说是我的女儿?
§698bLibuit: ea fiducia.
我高兴:这就是我的自信。
§699Ain tu? libuit?
你说什么? 你高兴?
§699bAio.
我就是这么说的。
vel da pignus, ni ea sit filia.
要不打个赌,赌她是不是你的女儿。
§700Quam negat novisse mater?
连她母亲都矢口否认认识的那个姑娘?
§700bNi ergo matris filia est, §701in meum nummum, in tuom talentum pignus da.
那么,如果她不是那个母亲的女儿,你就来打赌:拿我的一个钱币对你的一个塔兰特。
§701bEnim istaec captiost.
确实,你这是个圈套。
§702sed quis east mulier?
但那个女人到底是谁?
§702bTui gnati amica, ut omnem rem scias.
是你儿子的情人,好让你明白整件事的来龙去脉。
§703Dedin tibi minas triginta ob filiam?
我难道没有为了女儿给你三十米纳吗?
§703bFateor datas §704et eo argento illam me emisse amicam fili fidicinam §705pro tua filia: is te eam ob rem tetigi triginta minis.
我承认给了,而我用那笔钱,替你的女儿买下了你儿子的情人,那个女竖琴手:就是因为这个原因,我从你那里榨取了三十米纳。
§706Quo modo mé ludos fecisti de illa conducticia §707fidicina?
那个雇来的女竖琴手的事,你可真把我耍惨了!
§707bFactum hercle vero, et recte factum iudico.
凭赫拉克勒斯起誓,确实如此,而且我认为做得很对。
§708Quid postremo argento factum est quod dedi? §708bDicam tibi:
那么,最后我给的那笔钱到底怎么样了?
§709neque malo homini neque maligno tuo dedi Stratippocli.
我告诉你吧:我既没有给坏人,也没有给小气鬼,而是给了你的斯特拉蒂波克莱斯。
§710Quor dare ausu'sausus es?
你竟敢给?
§710bQuia mi libitum est.
为什么? 因为我高兴。
§710cQuae haec, malum, impudentiast?
该死,这到底是什么厚颜无耻的态度?
§711Etiam inclamitor quasi servos?
我还要像个奴隶一样被大声斥责吗?
§711bCum tu es liber, gaudeo.
既然你是自由人,那我可真高兴。
§712Merui ut fierem.
我配得上成为自由人。
§712bTu meruisti?
你配?
§712cVise intro: ego faxo scies §713hoc ita esse.
进屋瞧瞧去:我会让你知道事实就是如此。
§713bQuid est negoti?
怎么回事?
§713cIam ipsa res dicet tibi.
事情本身马上就会告诉你。
§714abi modo intro.
你只管进屋去。
§714bEi, non illuc temerest.
哎呀,那可不是空穴来风。
§714cAdserva istum, Apoecides. —
看好这家伙,阿波埃基德斯。
§715Quid illuc, Epidice, est negoti?
埃皮迪库斯,那到底是怎么一回事?
§715bMaxima hercle iniuria §716vinctus asto, cuius haec hodie ópera inventast filia.
凭赫拉克勒斯起誓,我是受了天大的冤枉才被绑在这儿的,明明今天是因为我的努力才找回了他的女儿。
§717Ain tu te illius invenisse filiam?
你说你找回了他的女儿?
§717bInveni, et domi est.
找回了,而且就在屋里。
§718sed ut acerbum est, pro bene factis cum mali messim metas.
但这是多么痛苦啊,做好了事却收获了坏果子。
§719Quamne hodie per urbem uterque sumus defessi quaerere?
我们俩今天在城里找得筋疲力尽的那个姑娘?
§720Ego sum defessus reperire, vos defessi quaerere.
我是找着了而累坏,你们是寻找而累坏。
§721Quid isti oratis opere tanto? mi orandum esse intellego, §722ut liceat merito huius facere.
为什么你们要替他求那么大的情? 我明白现在该轮到我来哀求了,为了让我能做出配得上他功劳的事。
cedo tu ut exsolvam manus.
过来,让我把你的手解开。
§723Ne attigas.
别碰我。
§723bOstende vero.
拿出来。
§723cNolo.
我不。
§723dNon aequom facis.
你这可不对。
§724Numquam hercle hodie, nisi supplicium mihi das, me solvi sinam.
凭赫拉克勒斯起誓,今天你要是不向我赔罪,我绝不让人给我解开。
§725Optumum atque aequissumum oras.
你的要求最合理、最公平。
soccos, tunicam, pallium §726tibi dabo.
我会给你鞋子、内衣、外套,给你。
§726bQuid deinde porro?
接下来还有呢?
§726cLibertatem.
自由。
§726dAt postea?
那之后呢?
§727novo liberto opus est quod pappet.
刚获得自由的人得有东西填饱肚子。
§727bDabitur, praebebo cibum.
会给你的,我给你提供食物。
§728Numquam hercle hodie, nisi me orassis, solves.
凭赫拉克勒斯起誓,今天你要是不求我,你就别想解开我。
§728bOro te, Epidice, §729mihi ut ignoscas, siquid imprúdens culpa peccavi mea.
求求你了,埃皮迪库斯,宽恕我吧,如果我因为自己的过错无意中犯了错。
§730at ob eam rem liber esto.
作为交换,你自由了。
§730bInvitus do hanc veniam tibi, §731nisi necessitate cogar. solve sane, si lubet.
要不是形势迫不得已,我真不想给你这个宽恕,行了,你要是高兴,就给我解开吧。
§732Hic is homo est qui libertatem malitia invenit sua.
这就是那个凭着自己的诡计赢得自由的家伙。
§733plaudite et valete.
请鼓掌,祝你们安好。
lumbos porgite atque exsurgite.
伸伸腰,站起来吧。

词汇与语法注释

  1. §678apolactizo — 借自希腊语 ἀπολακτίζω(踢开、排斥)。在普劳图斯的喜剧中,常使用希腊语借词来表现奴隶俏皮或自负的态度。
  2. §685vadimonium ultro mi hic facit — 意为“他竟然主动向我提供出庭担保”。通常是原告向被告要求担保,在此指奴隶埃皮迪库斯主动要求被绑架并接受审问这一喜剧性的颠倒局面。
  3. §689colligandae haec sunt tibi hodie — 阴性复数主格指示代名词 haec 在语境上指代埃皮迪库斯在前文(§683)中伸出的“双手”(manus,拉丁语中为阴性名词)。
  4. §699bni ea sit filia — 在打赌的语境(pignus da)中,ni(nisi)表示否定性的打赌条件,整句意为“赌她不是你的女儿”。
  5. §721Quid isti oratis — Isti 是指示代词 iste 的单数与格形式,在此指代埃皮迪库斯,意为“为什么你们要为那个家伙(埃皮迪库斯)如此热心地求情”。
  6. §728orassis — 古旧的带s特征的虚拟语气(相当于现在完成时虚拟语气 oraveris)。这是早期拉丁语(如普劳图斯)中常用于条件从句(nisi 从句)等处的古风文法形式。

引用这一段

普劳图斯, 埃皮狄库斯 §678-733. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi009.humanitext-lat2:678-733

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。