Humanitext Reader

普劳图斯 · 埃皮狄库斯 §1-60

埃皮迪库斯与归来的泰斯普里奥重逢

第 1 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

从战场归来的奴隶泰斯普里奥与雅典的奴隶埃皮迪库斯重逢。泰斯普里奥透露,少爷斯特拉蒂波克勒斯在战场上丢了武器,并为了新欢向底比斯的高利贷者借了高利贷,这让埃皮迪库斯陷入了绝境。

§1Heús, adulescens.
喂,年轻人。
§1bQuís properantem mé reprehendit pállio?
是谁在我急忙赶路的时候扯住我的斗篷?
§2Familiaris.
一个熟人。
§2bFateor, nam odio es nimium familiariter.
我承认,因为你熟络得让人讨厌。
§3Réspice vero, Thésprio.
回头看看吧,泰斯普里奥。
§3bOh, §4Epidicumne ego conspicor?
哦,我看到的是埃皮迪库斯吗?
§5Satis recte oculis uteris.
你的眼睛用得挺准。
§6Salve.
你好。
§6bDi dent quae velis.
愿神明赐予你所期盼的一切。
§7veníre salvom gaudeo.
很高兴看到你平安归来。
§7bQuid ceterum?
还有别的吗?
§7cQuod eo adsolet: §8cena tibi dabitur.
照例的事:会为你准备晚餐的。
§8bSpondeo.
我保证。
§8cQuid?
什么?
§8dMe accepturum, si dabis.
如果你请客,我就赏脸接受。
§9Quid tú agis? ut vales? exemplum adesse intellego.
你怎么样? 身体如何? 我看你真是个好样板。
euge, §10córpulentior videre atque habitior.
好啊,你看起来比以前更丰满、更壮实了。
§10bHuic gratia.
多亏了这个。
§11Quám quidem te iam diu §11aperdidisse oportuit.
这玩意儿你早就该丢掉了才对。
§12Mínus iam furtificus sum quam antehac.
我现在不像以前那样爱偷鸡猛狗了。
§12bQuid ita?
怎么说?
§12cRapio propalam.
我现在是公开抢夺。
§13Di immortales te infelicent, ut tu es gradibus grandibus.
不朽的神明保佑你倒霉,你跨的步子可真够大。
§14nam út apud portum te conspexi, curriculo occepi sequi: §15vix adipiscendi potestas modo fuit.
因为我一在港口看见你,就一路小跑跟着你:刚才我差点就追不上你了。
§15bScurra es.
你真是个小丑。
§15cScio §16te esse equidem hominem militarem.
我知道你倒真是个当兵的。
§16bAudacter quam vis dicito.
你爱怎么说就怎么说。
§17quid ais? perpetuen valuisti?
说说看,你一直都身体健康吗?
§17bVarie.
时好时坏。
§17cQui varie valent, §18capreáginum hominum nón placet mihi néque pantherinúm genus.
那些身体“时好时坏”的家伙,这种像山羊或豹子一样的家伙,我可不喜欢。
§19Quid tíbi vis dicam nisi quod est? ut illaé res? responde.
除了实话,你还想让我说什么? 那边的事情怎么样了? 回答我。
§19bProbe.
极好。
§20Quid erílis noster filius?
我们少爷怎么样?
§20bValet púgilice atque athletice.
他身体棒得很,像个拳击手或运动员。
§21Voluptábilem mihi nuntium tuo advéntu adportas, Thesprio.
泰斯普里奥,你的归来给我带来了令人愉悦的消息。
§22sed ubíst is?
可是他在哪儿呢?
§22bAdvenit simul.
他一同回来了。
§22cVbi is ergo est? nisi si in vidulo §23aut si in mellina attulisti.
那他人在哪儿? 除非你把他装在旅行包里,或者是装在皮袋里带回来的。
§23bDi te perdant.
愿神明惩罚你。
§23cTe volo— §24percóntari: operam da, ópera reddetúr tibi.
我想要—— 问你几件事:听我说话,我也会效劳你的。
§25Ius dícis.
你说得在理。
§25bMe decet.
这才配得上我。
§25cIam tu autem nobis praeturam geris?
不过,你现在是在对我们行使法务官的职权吗?
§26Quem díces digniorem esse hominem hódie Athenis alterum?
你说今天在这雅典城里,还有谁比我更配得上这个位子?
§26aAt únum a praetura tua, §27Epídice, abest.
但是埃皮迪库斯,你的法务官之位,还缺了一样东西。
§27bQuidnam?
缺了什么?
§27cScies: §28lictores duo, duo ulmei §28afasces virgarum.
你马上就会知道:两个执矛扈从,和两捆榆树木做的笞棒。
§28bVae tibi.
你这家伙找打。
§29sed quíd ais? §29bQuid rogas?
不过你倒说说看:你想问什么?
§29cVbi árma sunt Stratíppocli?
斯特拉蒂波克勒斯的武器在哪里?
§30Pól illa ad hostis transfugerunt.
天哪,那些家伙已经逃到敌人那边去了。
§30bArmane?
武器?
§30cAtque equidem cito.
而且溜得极快。
§30aSérione dicis tu?
你是在说真的吗?
§31aSério, inquam: hostes habent.
我说真的:敌人拿去了。
§32Édepol facinus improbum.
哎呀呀,真是件丢脸的事。
§32bAt iam ante alii fecerunt idem.
不过,以前也早就有人干过同样的事了。
§33erit illi illa res honori.
这件事会成为他的光荣的。
§33bQui?
怎么会?
§33cQuia ante aliis fuit.
因为以前对别人也是如此。
§34Mulciber, credo, arma fecit quaé habuit Stratippocles: §35travolaverunt ad hostis.
我看,是伏尔甘造了斯特拉蒂波克勒斯拥有的那些武器:它们才飞到了敌人那边去。
§35bTum ille prognatus Theti §36sine perdat: alia apportabunt éi Nerei filiae.
那么,就让那个忒提斯之子丢个精光吧:涅柔斯的女儿们会给他送来新的。
§37id módo videndum est, ut materies suppetat scutariis, §38si in singulis stipendiis is ad hostis exuvias dabit.
只不过我们得盯紧点,别让盾牌工匠缺了材料,如果他每次出征领饷,都要把装备送给敌人当战利品的话。
§39Supersede istis rebus iam.
别再提这些事了。
§39bTu ipse, ubi lubet, finem face.
你自己高兴什么时候停就什么时候停吧。
§40Desiste percontarier.
别再问东问西了。
§40bLoquere ipse: ubist Stratippocles?
那你倒自己说:斯特拉蒂波克勒斯在哪儿?
§41Est causa qua causa simul mecum ire veritust.
他害怕和我一起走,是有原因的。
§41bQuidnam id est?
那到底是什么原因?
§42Patrem videre se nevolt etiam nunc.
他现在还不想见他父亲。
§42bQuapropter?
为什么?
§42cScies.
你马上就会知道。
§43quia forma lepida et liberali captivam adulescentulam §44dé praeda mercatust.
因为他用战利品买下了一个姿色娇美、气质高雅的年轻女俘虏。
§44bQuid ego ex te audio?
我从你这儿听到的是什么话?
§44cHoc quod fabulor.
就是我正在说的这件事。
§45Cúr eam emit?
他为什么要买她?
§45bAnimi causa.
图个乐子(为了心之所向)。
§45cQuót illic homo animos habet?
那家伙到底有几颗心?
§46nam cérto, prius quam hinc ád legionem abiít domo, §47ipsús mandavit mi, áb lenone ut fídicina, §48quam amábat, emeretúr sibi.
因为确实,在他从这儿出发去军营之前,他亲自嘱咐我,去从鸨母那里把一个女琴师买给自个儿,那可是他心爱的人。
id ei ímpetratum réddidi.
我已经帮他办妥了这桩差事。
§49Vtcúmque in alto ventust, Epidice, exim velum vortitur.
埃皮迪库斯,在大海上风往哪儿吹,帆就得往哪儿转。
§50Vaé misero mihí, male perdidit me.
唉,我真可怜! 他把我害惨了。
§50bQuíd istuc? quidnam est?
这是怎么回事? 到底怎么了?
§51Quid istanc quam emit, quanti eam emit?
至于他买下的那个女的,他花了多少钱买的?
§51bVili.
很便宜。
§51cHaud istuc te rogo.
我问的不是这个。
§52Quid ígitur?
那问什么?
§52bQuot minis?
多少米纳?
§52cTot: quadraginta minis.
这么多:四十米纳。
§53íd adeo argentum ab danista apud Thébas sumpsit faenore, §54in dies minasque argenti singulas nummis.
甚至,他还在底比斯从一个高利贷者那里借了这笔钱,利息是每天每米纳银子付一个路姆斯银币。
§54bPapae.
天哪!
§55Ét is danista advenit una cúm eo, qui argentum petit.
而且那个高利贷者也和他一起来了,正是来讨债的。
§56Di immortales, ut ego interii basilice.
不朽的神明啊,我真是彻底玩完了。
§56bQuid iam? aut quid est,
为什么现在?
§57Epídice?
到底出什么事了,埃皮迪库斯?
§57bPerdidit me.
他害惨了我。
§57cQuís?
谁?
§57dIlle qui arma pérdidit.
就是那个弄丢武器的人。
§58Nam quíd ita?
这又是为何?
§58bQuia cottidie ipse ad me ab legione epistulas §59mittebat—sed taceam optumum est, §60plus scire satiust quam loqui servom hominem.
因为他每天都从军营给我写信—— 但我还是闭嘴最稳妥,对于一个当奴隶的人来说,多听多看少说话才是上策。
ea sapientia est.
这就是智慧。

词汇与语法注释

  1. §10bHuic gratia. — 意为“多亏了这个”。指示代词 `huic`(阴性单数与格,修饰省略的如 `gratia` 或指代自己的肚子/身体状况)在文脉中表示对这一健康状况的感谢。
  2. §18capreáginum hominum nón placet mihi néque pantherinúm genus. — 针对前一行泰斯普里奥的回答 `varie`(“各种各样地”/“斑驳地”)的双关语。埃皮迪库斯将 `varie` 理解为身体上的斑点,开玩笑说自己不喜欢像山羊或豹子那样有斑纹的人。
  3. §25cpraeturam geris — 意为“担任法务官”(罗马的一种高级官职)。泰斯普里奥以此讽刺奴隶埃皮迪库斯摆架子,这也引出了第28行关于扈从(lictores)和惩罚奴隶用的榆木笞棒(fasces)的双关玩笑。
  4. §54in dies minasque argenti singulas nummis — 表示暴利的表达。`nummis`(夺格,“以银币/路姆斯”)修饰 `in dies`(每天)和 `minas singulas`(每1米纳),说明了每天每米纳收取1路姆斯的高额利息。

引用这一段

普劳图斯, 埃皮狄库斯 §1-60. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi009.humanitext-lat2:1-60

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。