§1Οὐδὲν πλὴν εἰς τὸ μάννα οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶ.
我们的眼睛除了曼纳之外，什么也不看。
Μᾶν ὠνομάσθη ἀπὸ τοῦ τοὺς Ἐβραίους πρώτους θέαμα ξένον ὁρῶντας εἰπεῖν πρὸς ἀλλήλους τῇ πατρίῳ γλώσσῃ, « Μᾶν, » τουτέστι, « Τί τοῦτο;
它之所以被命名为“曼”，是因为希伯来人第一次看到这奇特景象时，用母语彼此说：“曼”，也就是：“这是什么？
» ὅπερ οὐκ ἂν εἶπον, εἰ ἔθος ἦν, ὥς τινες τῶν ἐθνικῶν φασι, τὴν φύσιν τῶν τόπων ἀπʼ αἰῶνος τὰ τοιαῦτα φέρειν.
”如果像一些外邦人所说的那样，该土地的性质自古以来就习惯出产此类物品，他们就不会这样说了。
Καὶ νῦν δὲ εἰ καταβαίνει μνήμης ἕνεκα μικρόν τι.
而即使是现在，如果降下极少的一点，也是为了纪念。
§2Καὶ οὐκέτι προσέθεντο.
“他们就没有再增添。
Λείπει, « τοῦ προφητεύειν.
”这里省略了“预言”。
» Οὐκέτι, φησὶ, προεφήτευσαν.
他说，他们没有再预言。
Εἰς ἅπαξ γὰρ προφητεύουσιν, ἵνα μὴ ἐξισωθῶσι Μωσεῖ· ἀλλ’ ὡς γνωσθῆναι ὅτι μετειλήφασι, καὶ πάντες ἅμα προφητεύουσιν.
因为他们预言只有一次，免得他们与摩西等同；而是为了让人知道他们已经分享了[圣灵]，并且众人一同预言。
Ἒν γὰρ ἐν Χριστῷ τὸ Πνεῦμα, καὶ μία διὰ πάντων ἡ ἐνέργεια.
因为在基督里的圣灵是一，通过众人而起的作用也是一。
§3Καὶ ὁ λαὸς οὐκ ἐξῇρεν, ἕως ἐκαθοχίσθη Μοροάμ.
“在摩洛安被洁净（隔离）之前，百姓没有起行。
Ἔμεινε δὲ ἡ σκηνὴ ἑπτὰ ἡμέρας ἐπὶ τὸν τόπον εἰς τιμὴν Μαρίας, ἵνα μὴ τοιαύτη οὗσα ἀκολουθῇ.
”帐幕在那个地方停留了七天，以示对马利亚的尊重，免得她以那样的状态随行。
Ἀπόστειλον σεαυτῷ ἄνδρας, καὶ τὰ ἑξῆς.
“为你自己派遣人去”等等。
Ἀποσταλῆναι κελεύει τινὰς, δεικνὺς ὅτι πλησιάζουσι μὲν τῇ Παλαιστίνῃ.
他命令派遣一些人去，显示他们正接近巴勒斯坦。
τῆς Αιγύπτου τὸ τοῖς Ἑβραίοις ἑτοιμότερον παραστήσας· καὶ τὸ ἄπιστον ἐξελέγξας, τάφον μὲν τὴν ἔρημον ἀπονέμει, οἷς ὁ νοῦς ἀπέμεινε σκληρός· θάνατος γὰρ ἀσεβῶν, τῆς ἐν τῷ ζῇν πλάνης αἱρετώτερος.
他向希伯来人展示了比埃及更为预备妥当的东西；并驳斥了他们的不信，将旷野作为坟墓分给那些心存刚硬的人；因为恶人的死亡，比活着时的迷失更为可取。
§4Καὶ ἐπωνόμασε Μωϋσῆς τὸν Αὐσὴ υἱὸν Ναυὴ, Ἰησοῦν.
“摩西称嫩的儿子何西阿为约书亚。
Ἐπισημαντέον ὅτι ὁ τοῦ Ναυὴ υἱὸς τύπος γέγονε τοῦ Χριστοῦ, ὃς τὸν οἴκτιστον λαὸν πλανώμενον ἐλευθερώσας, εἰς οὐρανὸν ἀνήγαγεν· οὐκ εἰς γῆν ἐσθίουσαν τοὺς ἐνοικοῦντας.
”应当指出，嫩的儿子成了基督的预表，基督释放了迷失的、可怜的百姓，将他们引向天堂，而不是引向那吞噬其居民的土地。
§5Ἦ μὴν οὐκ ὄψονται τὴν γῆν, ἣν ὤμοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν.
“他们断不能看见我向他们祖宗所起誓应许之地。
Παρατηρητέον ὅτι τῶν ἐκ τῆς γῆς Αἰγύπτου ἐξελθόντων εἰσῆλθον εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας τινές· οὐδὲ γὰρ ὁ Θεὸς τοῦτο ἀπηγόρευσεν· ἀλλὰ μόνους τοὺς εἰκοστοέτεις καὶ ἐπάνω τῶν ἐξελθόντων ἐκ γῆς Αἰγύπτου μοσχοποιήσαντας ἀνεῖλεν ἐν τῇ ἐρήμῳ· φειδόμενος συγγενοῦς τῆς νεότητος αὐτοῖς, οἶς ὁ τῆς ζωῆς χρόνος οὕπω εἰκοστοέτης ἦν. καὶ πολλῷ μᾶλλον τοῖς βρέφεσι, καὶ παιδίοις, ἔως τῆς ἐφήβου ἡλικίας.
”必须指出的是，在那些走出埃及地的人中，有一些人进入了应许之地；因为上帝并没有禁止这一点；而是只在走出埃及地的人中，将二十岁以上、拜了金牛犊的人在旷野中除灭；宽恕了与他们同辈的年轻一代，即生命岁数尚未满二十岁的人；更不用说婴儿和未成年的孩童了。
§6Τοῦ αὐτοῦ.
同一作者。
Τοῦτο τύπος τῆς ἀληθείας. « Ἐὰν γὰρ μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσἐλθητε εἰς τὴν βασιλείαν. »
这是真理的预表：“因为你们若不回转，变成像小孩子一样，断不能进天国。
§7Ἀνέλεσθε τὰ πυρεῖα τὰ χαλκᾶ.
” “收起这些青铜香炉。
Ὥσπερ ὁ χαλκοῦς ὄφις σημεῖον τῆς ἀπιστίας αὐτῶν, οὕτω καὶ τὰ τυρεῖα τῶν περὶ Κορὲ καὶ Δαθὰν καὶ Ἀβειρὼν περίθεμα ὄντα τῷ θυσιαστηρίῳ.
”正如青铜蛇是他们不信的记号，可拉、大坍和亚比兰一伙人的香炉也成了祭坛的包皮。
§8Καὶ τοῖς υἱοῖς Λευῒ ἰδοὺ δέδωκα πᾶν ἐπιδέκατον ἐν Ἰσραήλ.
“看哪，我已将以色列中凡十分之一的送给利未的子孙。
Εἰκότως ἀπονενέμηνται τοῖς ἱερεῦσιν αἱ ἀπαρχαὶ, ἐπείπερ οὐ κληρονομεῖ ἡ Λευῒ φυλὴ, οὐδὲ κλῆρον λαμβάνει ὡς αἱ λοιπαί.
”初熟之物分给祭司是合理的，因为利未支派没有产业，也不像其他支派那样分得土地。
Τοῦτο πρόξενον τῆς ἀκτημοσύνης τοῖς ἱερεῦσιν ὁ κλῆρος τοῦ τῷ θυσιαστηρίῳ συμμερίζεσθαι.
与祭坛同分享这份产业，是祭司们过无财物生活的原因。
Δεκάτας ἐδίδου ὁ λαὸς τοῖς Λευίταις, καὶ οἱ Λευῖται τοῖς ἱερεῦσιν.
百姓将十分之一给利未人，利未人又将十分之一给祭司。
Μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξομεν ὑμῖν ὕδωρ;
“我们岂能从这磐石中为你们引出水来吗？
Ὁ Μωῦσῆς, μὴ δοξάσας τὸν Θεὸν ἐπὶ τοῦ λαοῦ, ἐκωλύθη παρελθεῖν μετʼ αὐτοῦ.
”摩西因未在百姓面前荣耀上帝，被禁止与他们一同进入。
Ἵνα γὰρ μὴ ὃν ἐτίμων ζῶντα, ἐν Θεοῦ θεραπείαις τιμήσωσιν ἀπελθόντα, ἀφανῆ τὸν τόπον πεποίηκεν.
因为，免得他们在他去世后，以敬神之礼去敬奉他在世时所尊敬的人，上帝便使他的安葬之处隐秘不显。
§9Νῦν ἐκλείξει ἡ συναγωγὴ αὕτη πάντας τοὺς κὐελῳ ἡμῶν.
“现在这众人要舔尽我们四围所有的。
Τοῦτο παράδειγμα ἔλαβεν· ὥσπερ ὁ μόσχος ἐν τῷ στόματι τὰ χλωρὰ, οὕτω καὶ ὁ ἄγιος λαὸς τοῖς χείλεσι στρατευόμενος ἐν τοῖς στόμασιν ἔχει τὰ ὅπλα διὰ τῶν εὐχῶν.
”他以此为喻：正如牛口舔尽青草，圣洁的百姓也用双唇进行战斗，通过祈祷在口中持有武器。
Καὶ τοῦτο εἰδὼς ὁ Βαλὰκ ἐν τοῖς προτέροις πολέμοις ἐναργῶς γινόμενον, βούλεται καὶ αὐτὸς τοῖς διὰ χειλέων ὅπλοις στρατεύεσθαι· καὶ καλεῖ τὸν Βαλαὰμ τὸν ἔχοντα τὰ ὅπλα τῆς ἐναντίας δυνάμεως ἐν τοῖς χείλεσι τὰς ἀράς.
巴勒树知道这在先前的战争中曾显而易见地发生过，自己也希望用双唇的武器进行战斗；于是他召来巴兰，后者在嘴唇上拥有敌对势力的武器，即咒诅。
Οἱ γὰρ ἅγιοι ἄγγελοι συμπράττουσι τοῖς δικαίοις εἰς τὰ σωτήρια, καὶ ἀγαθὰ ἔργα, καὶ οἱ πονηροὶ δαίμονες τοῖς ἀσεβέσιν ἁμαρτωλοῖς ἀνθρώποις εἰς τὰ τονηρὰ καὶ βλαβερὰ τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων ἔργα.
因为圣天使与义人一同合作，行拯救和美善的事工，而恶魔则与不敬虔和有罪的人合作，行对人类救赎有害且邪恶的事工。
Οἱ μὲν γὰρ ἅγιοι στρατεύονται λόγοις εὐχῶν, οἱ δὲ ἀσεβεῖς καὶ ἁμαρτωλοὶ λόγοις μαγειῶν.
圣徒以祈祷之言战斗，而不敬虔和有罪的人则以巫术之言战斗。
§10Τοῦ αὐτοῦ.
同一作者。
Καὶ ἡ κατʼ αἴσθησιν τῶν πραγμάτων ἱστορία μεγάλης ὠφελείας πεπλήρωται.
事物感官上的历史（字面历史）也充满了极大的益处。
Ἐκ δὲ τῆς προκειμένης ἱστορίας μανθάνομεν πολλὰ, καὶ ὅτι ἕστι στρατεύεσθαι λόγοις, καὶ μεγάλα πράγματα οἰκονομεῖσθαι, καὶ κατορθοῦσθαι διὰ λόγων· καὶ οἱ μὲν ἅγιοι στρατεύονται λόγοις εὐχῶν· οἱ δὲ ἀσεβεῖς λόγοις μαγειῶν.
从呈现在眼前的历史中我们学到很多，其中之一就是可以用言语战斗，伟大的事情也可以通过言语得到管理和成就；圣徒以祈祷之言战斗，而不敬虔者则以巫术之言战斗。